Postanowienie NSA z 9 lutego 2010 r., II OZ 66/10

Sąd

II OZ 66 / 10 POSTANOWIENIE Dnia 9 lutego 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] S.A. w [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Gd 244/09 w zakresie przywrócenia terminu do wniesienia skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi T. Z. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia oddalić zażalenie.

Skład

Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz

Uzasadnienie

II OZ 66 / 10

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przywrócił skarżącemu T. Z. termin do wniesienia skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] grudnia 2008 r. w przedmiocie choroby zawodowej.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że skarżący złożył wniosek w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.), a w związku z czym Sąd zobowiązany był dokonać oceny, czy uchybienie terminowi nie było przez stronę zawinione w myśl regulacji określonej w art. 86 § 1 p.p.s.a.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż w warunkach zaistniałych w rozpoznawanej sprawie, skarżący w sposób dostateczny uprawdopodobnił brak swej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Przewlekłość i złożoność chorób stwierdzonych u skarżącego, jak i ogólna, potwierdzona dokumentacją lekarską niedyspozycja zdrowotna jego matki (stale opiekującej się skarżącym) i znajdującej się w podeszłym wieku przemawiają za uznaniem, że wniesienie skargi po przepisanym terminie było niezawinione. Stan zdrowia skarżącego wyłączający normalne funkcjonowanie, jak i równoległa niemożliwość skutecznego wyręczenia się inną osobą stanowiły w ocenie Sądu okoliczności, o których mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a., a więc złożony wniosek zasługiwał na uwzględnienie w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [...] S.A. w [...], zarzucając naruszenie:

1. naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że T. Z. w sposób dostateczny uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi,
2. naruszenie art. 87 § 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem 7 dniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia,
3. naruszenie art. 166 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak dostatecznego wyjaśnienia podstawy prawnej postanowienia.

Powyższe naruszenia, w ocenie wnoszącej zażalenie Spółki, miały istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż stanowiły przesłankę do przywrócenia terminu do wniesienia skargi w okolicznościach, które nie dawały do tego podstaw.

Wskazując na powyższe zarzuty zażalenia [...] S.A. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez odmowę przywrócenia T. Z. terminu na wniesienie skargi oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zażalenia Spółka wskazała, iż uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie odnosi się w ogóle do kwestii związku czasowego ani przyczyno- skutkowego między uchybionym terminem do wniesienia skargi, a przeszkodami na które powoływał się skarżący. Brak jest podstaw do uznania, że po stronie matki skarżącego istniały w okresie biegu terminu do wniesienia skargi jakiekolwiek przeszkody do podjęcia działań, mających na celu zaskarżenie decyzji. Skoro I. Z. była umocowana do działania w imieniu syna niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jej bierność winna w pełni obciążać reprezentowanego, a przewlekłość i złożoność chorób stwierdzonych u T. Z., jak i ogólna niedyspozycja zdrowotna jego matki nie mogły stanowić o braku zawinienia we wniesieniu skargi w przepisanym terminie, skoro powyższe okoliczności nie pozostają w bezpośrednim związku czasowym z terminem do jej wniesienia. Nie sposób uznać, że zły stan zdrowia lub podeszły wiek same w sobie przesądzają o braku winy w uchybieniu terminowi w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeśli brak jest związku między nimi a ustalonym terminem do dokonania czynności.

Ponadto zdaniem Spółki Sąd pierwszej instancji nie zajmował się kwestią zachowania przez T. Z. terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu od chwili ustania przeszkody. Uzasadnienie rozstrzygnięcia zawiera jedynie krótką wzmiankę o tym, że termin ten został zachowany, lecz brak jest określenia, od jakiej daty termin ten został przez Sąd obliczony. Z okoliczności podanych we wniosku wynika natomiast, że jako datę ustania przyczyny uchybienia terminowi wnioskodawca podaje dzień, w którym radca prawny pouczył go o możliwości wystąpienia z przedmiotowym wnioskiem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest łączne spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 p.p.s.a., tj. uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a.), spowodowanie przez uchybienie terminu ujemnych skutków dla strony (art. 86 § 2 p.p.s.a.), dochowanie terminu do wniesienia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i dopełnienie uchybionej czynności (art. 87 § 4 p.p.s.a.).

Stwierdzić należy, iż fakt spóźnienia wniosku musi być jednoznaczny, a Sąd nie może domniemywać, że strona uchybiła terminowi, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. Tak, więc jeżeli nie jest możliwie jednoznaczne ustalenie, czy termin ten został zachowany, to Sąd ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Powyższe stanowisko prezentowane tak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i w doktrynie zasługuje na akceptację (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005 r., str. 222; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2008 r. sygn. akt I FZ 228/08, niepubl. oraz 13 czerwca 2008 r. sygn. akt I OZ 376/08, niepubl.).

Zasadnie przyjął w tej sytuacji w przedmiotowej sprawie Sąd pierwszej instancji, iż skarżący zachował termin, o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a.

Wymaga podkreślenia, że istotnym dla oceny zachowania terminu wyżej wskazanego, jak i oceny uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu były wszystkie okoliczności odnoszące się do skarżącego, a pośrednio też i do jego pełnomocnika, którym była matka. W warunkach przedmiotowej sprawy ta kompleksowa ocena była konieczna z uwagi na warunki osobiste skarżącego, uznanego orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 19 maja 2008 r. za niezdolnego do samodzielnej egzystencji. Będąca pełnomocnika skarżącego jego matka jest osobą mającą obecne poważne problemy zdrowotne, a przy tym należy też mieć na uwadze jej wiek. Przewlekłość i złożoność chorób stwierdzonych u skarżącego, jak i ogólna niedyspozycja zdrowotna jego matki, potwierdzone przedłożoną dokumentacją medyczną przemawiają za uznaniem, że wniesienie skargi po przepisanym terminie było niezawinione. Ocena stanu zdrowa wyłączająca normalne funkcjonowanie oraz niemożność skutecznego posłużenia się inną osobą, słusznie doprowadziły Wojewódzki Sąd Administracyjny do konkluzji o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Te wszystkie okoliczności, przy bogatej dokumentacji lekarskiej znajdujące się w aktach sprawy pozwalają na stwierdzenie, że ocena wniosku będącego przedmiotem skarżonego postanowienia, dokonana przez Sąd pierwszej instancji była prawidłowa.

Za bezzasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 166 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. Kontrola zaskarżonego postanowienia prowadzi, bowiem do wniosku, iż zawiera ono wszystkie wymagane elementy, a wyjaśnienie jego podstawy prawnej nie zawiera uchybień mających wpływ na wynik orzeczenia.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.