Postanowienie NSA z 28 czerwca 2006 r., II OZ 660/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 28 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. i B. małżonków J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Gl 871/05 o odmowie przyznania prawa pomocy

Sprawa

w sprawie ze skargi K. i B. małżonków J. na uchwałę Rady Miejskiej w Bieruniu z dnia 31 maja 2005 r. [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz przewodniczący

Uzasadnienie

K. J. i B. J. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na uchwałę Rady Miejskiej w Bieruniu z dnia 31 maja 2005 r. Nr VI/2/2005 w przedmiocie zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący wezwani do uiszczenia wpisu sądowego należnego od złożonej skargi w kwocie 300 zł, uiścili opłatę sądową w kwocie 100 zł. i zwrócili się do Sądu o zwolnienie od kosztów w całości lub w części. Następnie, na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wnieśli o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Uzasadniając powyższy wniosek wskazali, że zajmują dom o powierzchni 150 m² (uszkodzony w wyniku działalności kopalni), są właścicielami nieruchomości rolnej o powierzchni 6,9 ha, uzyskują łączny dochód w kwocie 3.320zł brutto. Z dodatkowych dokumentów nadesłanych przez skarżących wynika, iż są opiekunami prawnymi ubezwłasnowolnionej H. S., która otrzymuje rentę w wysokości 1.420 zł. Ponadto, K. J. jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego o powierzchni 90 m², w którym zamieszkuje H. S.. Skarżący mieszkają wraz z dwójką dorosłych dzieci, które pracują, jednak nie partycypują w ponoszeniu kosztów związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego. Wydatki ponoszone z tytułu nieruchomości należących do skarżących wynoszą 800 zł miesięcznie, natomiast wydatki ponoszone na zakup leków wynoszą 460 zł miesięcznie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w osobie referendarza sądowego postanowieniem z dnia 23 grudnia 2005 r. odmówił K. i B.J. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów, co zostało zakwestionowane wniesieniem przez w/w sprzeciwu od tego postanowienia, a ten spowodował utratę jego mocy.

Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zdaniem Sądu, z posiadanych dochodów skarżący są w stanie zgromadzić środki niezbędne do poniesienia wydatków w niniejszej sprawie bez uszczerbku koniecznego dla ich utrzymania. Sąd zauważył ponadto, że pełnoletnie dzieci skarżących również powinny przyczyniać się do utrzymania wspólnego gospodarstwa w ramach wzajemnej pomocy między rodzicami a dziećmi. W konsekwencji Sąd uznał, że w sytuacji, gdy skarżący posiadają nieruchomości oraz stały dochód w postaci świadczeń emerytalno-rentowych, nie można uznać, aby pozostawali w niedostatku, który uzasadniałby przyznanie im prawa pomocy.

W związku z powyższym Sąd I instancji mając na względzie przedstawione okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wskazując, że nie przedstawili wszystkich ponoszonych przez nich wydatków. W uzasadnieniu wyjaśnili, że łączne koszty utrzymania i modernizacji budynku, w którym mieszka pozostająca pod ich opieką H. S. wynoszą 1.190zł, ponadto koszty utrzymania skarżących i ich podopiecznej wynoszą miesięcznie 1.300 zł. Dodatkowo, skarżący ponoszą koszty naprawy budynku, w którym mieszkają w kwocie około 230 zł miesięcznie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym, gdy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).

Z konstrukcji tego przepisu wynika, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę.

Ponadto, instytucja udzielenia prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, że wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.

W świetle powołanych przepisów oraz okoliczności sprawy, w pełni należy podzielić stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu, że wykazana przez skarżących sytuacja materialna w żaden sposób nie uzasadnia przyznania im prawa pomocy w zakresie zwolnienia ich od kosztów sądowych. Uwzględniając bowiem dochody gospodarstwa domowego skarżących, które łącznie z rentą H. S., której są opiekunami prawnymi, wynoszą 4.100 zł, jak również przedstawione przez nich wydatki, w okolicznościach tej nie można przyjąć, by poniesienie przez nich kosztów sądowych groziło im uszczerbkiem koniecznego dla nich utrzymania.

W takiej sytuacji należy uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawidłowo postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2006 r. oddalił wniosek Krystyny Jagody i Bernarda Jagody o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 z związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.