Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. K.. W dniu 19 stycznia 2012 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz złożył wniosek o uzasadnienie. W uzasadnieniu skarżący podał, że "podczas rozprawy pouczenie jakie otrzymałem zrozumiałem w ten sposób, że nie muszę składać wniosku o uzasadnienie wyroku wraz z orzeczeniem, a powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem zostanie doręczony mojej osobie z urzędu".
Postanowieniem z dnia 21 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 października 2011 r. Jak wskazał Sąd, w rozpoznawanej sprawie termin do złożenia powyższego wniosku, zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a. biegł od dnia ogłoszenia wyroku, tj. od dnia 17 października 2011 r. Skarżący wniosek o uzasadnienie wyroku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia złożył w dniu 19 stycznia 2012 r., a więc z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., ponieważ z protokołu rozprawy z dnia 17 października 2011 r. wynika, że skarżący osobiście stawił się na rozprawie oraz po odczytaniu sentencji i podaniu ustnych zasadniczych powodów rozstrzygnięcia przewodniczący pouczył, że uzasadnienie pisemne ogłoszonego wyroku zostanie doręczone na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku oraz że wniosek taki podlega opłacie kancelaryjnej w kwocie 100 zł, a niezgłoszenie wniosku w terminie powoduje utratę prawa wniesienia skargi kasacyjnej.
Na marginesie Sąd zauważył, że przesłanka dotycząca uprawdopodobnienia przez stronę braku winy w uchybieniu terminu nie została spełniona, gdyż błędne zrozumienie pouczenia nie uprawdopodobnia braku winy skarżącego w uchybieniu terminu.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła B. K. podnosząc, że z uwagi na swoją nieobecność podczas rozprawy nie miała możliwości wysłuchać pouczenia, a jej obecny na rozprawie zięć – G. K. zapewnił ją, że z pouczenia udzielonego na rozprawie wynika, że wyrok otrzyma z urzędu. Została więc wprowadzona nieświadomie w błąd.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożył również G. K., podnosząc, że Sąd rozpoznając jego wniosek nie wziął pod uwagę innych aspektów i okoliczności zaistniałego niezrozumienia pouczenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie, aczkolwiek zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 88 p.p.s.a. W pierwszej kolejności wskazać należy, że dla oceny, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem siedmiodniowego terminu, konieczne jest ustalenie daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wynika, jakie ustalenia w tym zakresie Sąd poczynił. Jednocześnie trudno uznać w świetle okoliczności przytoczonych we wniosku, że przedmiotowy wniosek złożony został z opóźnieniem. Zaznaczyć jednak należy, że argumentacja Sądu wskazuje, iż w istocie wniosek został rozpoznany merytorycznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył bowiem, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu przewidzianego na złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wprawdzie w takim przypadku Sąd powinien odmówić przywrócenia terminu, a nie odrzucić wniosek, to jednak uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy.
Zgodzić się należy z Sądem Wojewódzkim, że błędne zrozumienie przez stronę pouczenia, udzielonego mu przez przewodniczącego składu orzekającego na rozprawie, nie może stanowić okoliczności świadczącej o braku winy skarżącego w uchybieniu terminu ustawowego, przewidzianego na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. Nie może być również usprawiedliwieniem dla skarżącego, że kierując się doświadczeniem z postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oczekiwał, że uzasadnienie wyroku będzie sporządzone i doręczone z urzędu.
Strona działająca w postępowaniu sądowym nie może w kwestiach proceduralnych opierać się na własnym przekonaniu zamiast korzystać z pouczeń udzielanych przez Sąd. Ewentualne wątpliwości co do terminów i wymogów obowiązujących w postępowaniu sądowoadministracyjnym powinny być przez stronę usunięte poprzez uzyskanie dodatkowych informacji w Sądzie. Uczynienie tego dopiero po upływie trzech miesięcy świadczy o braku staranności wymaganej od strony należycie dbającej o swój interes procesowy. Wskazać należy, że w literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 409, pkt 4 oraz postanowienie z dnia 1 lutego 2005 r., FZ 713/04).
Należy w związku z tym zauważyć, że w zawiadomieniu o rozprawie pouczono G. K. oraz B. K., że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Ponadto na rozprawie, przewodniczący po ogłoszeniu wyroku pouczył G. K., że uzasadnienie pisemne ogłoszonego wyroku zostanie doręczone na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dnia od dnia ogłoszenia wyroku, a niezgłoszenie wniosku w terminie powoduje utratę prawa do wniesienia skargi kasacyjnej. Wobec powyższego należało uznać, że G. K. nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku było przez niego niezawinione.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia