Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Lu 205/14, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w oparciu o art. 220 § 1 i 3 w zw. z art. 214 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "P.p.s.a."), wezwał skarżących J. H. i K. H. do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] stycznia 2014 r., znak [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu zamiennego i nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie sieci kanalizacji sanitarnej.
Powołując się na przepis § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wpis od skargi ustalono na kwotę 500 złotych.
W zażaleniu na powyższe zarządzenie J. H. i K. H. stwierdzili, iż z powodu poniesionych strat i koniecznych wydatków na naprawę oraz usunięcie szkód spowodowanych wykonaniem przez sąsiadów somowolnej kanalizacji sanitarnej na terenie nieruchomości skarżących, nie są w stanie uiścić wymaganego wpisu od skargi w kwocie 500 zł.
Postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przyznał J. H. i K. H. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych oraz odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, bowiem nie kwestionuje ono zarówno podstawy prawnej wydania zaskarżonego zarządzenia, jak i określenia wysokości należnego wpisu.
Stosownie do treści § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500 złotych. Zasadnie zatem Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wezwał skarżących solidarnie do uiszczenia wpisu właśnie w tej wysokości, ponieważ przedmiotem zaskarżonej decyzji, wydanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), jest zatwierdzenie projektu zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót realizowanych na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 26 marca 2007 r. i nałożenie obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie sieci kanalizacji sanitarnej.
Podkreślić należy, że zasadą jest ponoszenie przez strony kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu. Wyjątki od tej zasady w odniesieniu do określonych podmiotów zostały przewidziane w art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zw. dalej P.p.s.a.), jednak przepis ten nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Kolejnym wyjątkiem od zasady obowiązku ponoszenia kosztów sądowych jest instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy. W niniejszej sprawie skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy, na skutek czego postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r. przyznano im prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę 250 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony w dniu 8 kwietnia 2014 r., a więc nie sposób uznać, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi z dnia 5 marca 2014 r. było nieprawidłowe lub przedwczesne.
Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje oceny zaskarżonego zarządzenia przyjmując stan faktyczny i prawny z daty jego wydania. Wzywając skarżących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi Sąd Wojewódzki nie dysponował wnioskami o przyznanie prawa pomocy, a więc zasadnie wezwał skarżących do uiszczenia wpisu. Późniejsze zwolnienie od kosztów sądowych nie czyni zarządzenia niezgodnym z prawem, a jedynie powoduje, że wezwanie nie wywołuje skutku w postaci obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł. Strona zobowiązana zaś będzie, zgodnie z postanowieniem z dnia 23 maja 2014 r. do uiszczenia kwoty 250 zł.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.