Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 314/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek Stowarzyszenia "M." w B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi tego Stowarzyszenia na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] grudnia 2010 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie wpisania nieruchomości do rejestru zabytków.
W uzasadnieniu wskazano, że Stowarzyszenie powinno liczyć się z obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych i zabezpieczyć odpowiednie środki na ich pokrycie. Przerzucenie ciężaru funkcjonowania stowarzyszenia na Państwo, chociażby w ten sposób, aby uzyskać zwolnienie od kosztów sądowych rodzi ten skutek, że w istocie działalność stowarzyszenia staje się finansowana ze środków publicznych co stanowi zaprzeczenie zasady, samodzielnego finansowania celów stowarzyszenia.
Zażalenie na to postanowienie wniosło Stowarzyszenie "M." w B., podnosząc, że członkowie Stowarzyszenia nie posiadają środków finansowych pozwalających na uiszczenie wpisu od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, może nastąpić w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Stowarzyszenie "M." w B. nie wykazało, że jego sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego prowadzenie działalności jako organizacja non profit nie jest przesłanką do zwolnienia Stowarzyszenia od kosztów postępowania sądowego. Organizacje non profit nie są zwolnione od obowiązku zapewnienia środków na prowadzenie działalności statutowej, w zakres której wchodzą również spory sądowe. Stowarzyszenie jako strona skarżąca inicjując, a następnie uczestnicząc w postępowaniu sądowoadministracyjnym, powinno zatem przewidzieć obowiązek ponoszenia związanych z tym kosztów.
W tej sytuacji należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a zażalenie nie zawiera argumentacji mogącej podważyć prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu I instancji.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.