Uzasadnienie
W dniu 21 kwietnia 2010 r. B.D. i R.D. wnieśli skargę na postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] marca 2010 roku nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej.
Zarządzeniem z dnia 20 maja 2010 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wezwał stronę skarżącą do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2.500,00 złotych, stosownie do § 1 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Strona skarżąca złożyła zażalenie na powyższe zarządzenie wnosząc jednocześnie o zmianę wysokości wpisu na wpis stały. W ocenie skarżących wpis powinien zostać ustalony na podstawie § 1 ust. 3 pkt 1 cytowanego wyżej rozporządzenia, bowiem ich skarga dotyczy nie należności pieniężnej, a konstytucyjności przepisu
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w nim wskazano.
Zarzuty zażalenia wymagają ustalenia, czy wpis od wniesionej skargi powinien zostać określony jako wpis stosunkowy czy też jako wpis stały właściwy dla skarg z zakresu budownictwa i architektury.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zawiera niezbędne regulacje dotyczące zasad uiszczania opłat sądowych, natomiast w drodze powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku unormowano jedynie wysokości wpisów oraz szczegółowe zasady ich pobierania. Przepis art. 231 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. Stosownie do treści § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku, wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem.
Zgodnie zaś z treścią § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia (w zażaleniu strona błędnie powołała nieistniejący § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia), wpis stały w sprawach skarg, nieobjętych wpisem stosunkowym, z zakresu budownictwa i architektury wynosi 500 zł. Nie sposób jednak interpretować powyższych przepisów w oderwaniu od treści art. 231 ustawy. Jako zasadę należy zatem przyjąć pobieranie wpisu stosunkowego w każdym przypadku, gdy zaskarżony akt obejmuje należność pieniężną, a nie ulega wątpliwości, że zaskarżone postanowienie określa należność pieniężną, do uiszczenia której obowiązana jest strona skarżąca. O powyższym świadczy dodatkowo kolejność przepisów rozporządzenia, która nie jest przypadkowa. To właśnie wyrażona wyżej zasada powoduje, że w pierwszej kolejności wskazano zasady pobierania wpisu stosunkowego, a dopiero w kolejnych jednostkach redakcyjnych rozporządzenia odniesiono się do sytuacji, gdy pobierany jest wpis stały, przy czym ustawodawca zdecydował się dokonać podziału w ten sposób, że określone formy rozstrzygnięć podlegają opłacie stałej niezależnie od przedmiotu zaskarżenia.
Te regulacje znajdą jednak zastosowanie dopiero po stwierdzeniu, że zaskarżony akt nie obejmuje należności pieniężnej. Bez znaczenia pozostają natomiast intencje strony skarżącej przy wnoszeniu skargi, a zatem to, czy domaga się ona uchylenia rozstrzygnięcia z uwagi na niewłaściwie określoną kwotę należności pieniężnej czy też, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie, dostrzegając niekonstytucyjność przepisu stanowiącego podstawę prawną zaskarżonego postanowienia.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku nakładające solidarnie na skarżących opłatę legalizacyjną obliczaną na podstawie art. 59f ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Oznacza to, że przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest należność pieniężna i dlatego nie można przyjąć, w świetle przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że wpis należny od skargi na postanowienie o nałożeniu opłaty legalizacyjnej jest wpisem stałym, o którym mowa przepisie § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia.
Powyższe rozważania nie zmieniają jednak faktu, że wpis od skargi został w niniejszej sprawie określony błędnie. Wskazane wyżej postanowienie Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku nakłada solidarnie na skarżących opłatę legalizacyjną w wysokości 125 000 złotych. Jako podstawę określenia wpisu sądowego od skargi wskazać zatem należy przepis § 1 pkt 4 cytowanego rozporządzenia, który stanowi, że wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem, a jeżeli kwota ta przekracza 100 000 złotych wynosi 1% wartości przedmiotu zaskarżenia, nie mniej jednak niż 2000 złotych i nie więcej niż 100 000 zł. W konsekwencji wpis powinien zostać określony na kwotę 2000 złotych, bowiem 1 % z kwoty 125 000 zł wynosi 1250 zł, jednak wpis nie może być w tym przypadku niższy niż 2000 zł. Sąd I instancji błędnie obliczył wpis na podstawie § 1 pkt 3 rozporządzenia, dodatkowo niewłaściwie określając jednostkę redakcyjną tego przepisu jako ustęp a nie punkt. Z tych względów zaskarżone zarządzenie należało uchylić.
Mając powyższe na uwadze, działając na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.