Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 3 lipca 2018 r., sygn. akt II OZ 668/18

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 26 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 555/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oraz zwrócił skarżącemu kwotę 200 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi.

W uzasadnieniu Sąd podniósł, że wniesiona w tej sprawie skarga podlegała odrzuceniu, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", jako wniesiona z uchybieniem terminu. Zakwestionowana decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 18 grudnia 2017 r., a skarga została wniesiona w dniu 18 stycznia 2018 r., w sytuacja gdy termin do jej wniesienia upływał z dniem 17 stycznia 2018 r. O zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik, tj.:

• art. 40 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że "zaskarżone postanowienie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 18 grudnia 2017 r. podmiotowi trzeciemu, podczas gdy skuteczne doręczenie mogło nastąpić tylko pełnomocnikowi skarżącego, który był w sprawie ustanowiony";
• art. 64 § 2 k.p.a. poprzez obciążenie strony skutkami zaniechania organu, polegające na błędnym uznaniu, że doręczenie decyzji Spółce posiadającej siedzibę pod tym adresem co pełnomocnik będący osobą fizyczną było skutecznym doręczeniem decyzji;
• art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z powodu wniesienia skargi po upływie terminu do jej wniesienia, podczas gdy strona wniosła skargę w terminie 30 dni od daty realnego doręczenia przedmiotowego postanowienia ustanowionemu pełnomocnikowi;
• art. 53 § 1 w zw. z art. 58 § 1 p.p.s.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że skarga została wniesiona po terminie;
• błędną wykładnię art. 40 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że rozstrzygnięcie środka zaskarżenia składanego bezpośrednio przez samą stronę, posiadającą pełnomocnika, powinno być doręczane jej pełnomocnikowi, który nie był autorem środka zaskarżenia;

Wyżej wskazane naruszenie przepisów postępowania w konsekwencji doprowadziło do naruszenia:

• art. 45 ust. 1 Konstytucji poprzez niedostateczne wyjaśnienie zachowania terminu do wniesienia skargi oraz zamknięcie skarżącemu prawa do rozpatrzenia jego sprawy przez właściwy sąd;
• art. 129 § 2 w zw. z art. 109 w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niewłaściwą wykładnię, polegającą na uznaniu, że decyzja wywołuje skutki prawne w stosunku do strony, w zakresie początku biegu terminu do wniesienia odwołania, również w przypadku, gdy decyzja została doręczona podmiotowi innemu niż pełnomocnik strony;

W uzasadnieniu skarżący zawarł argumenty na poparcie ww. podstaw zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Z treści art. 53 § 1 p.p.s.a. wynika, że skargę wnosi się w terminie 30 dni od doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei w myśl z art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Natomiast norma art. 58 § 1 pkt 2 stanowi, że sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.

W niniejszej sprawie zakwestionowana decyzja została doręczona na adres wskazany przez pełnomocnika skarżącego w dniu 18 grudnia 2017 r., a zatem trzydziestodniowy termin do jej wniesienia upłynął z dniem 17 stycznia 2018 r. Tymczasem skarga została wniesiona (za pośrednictwem organu) w dniu 18 stycznia 2018 r., a więc dzień po terminie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego doręczenie pełnomocnikowi skarżącego zakwestionowanej w tej sprawie decyzji z dnia [...] grudnia 2017 r. należy uznać za skuteczne. Strona, zgodnie z art. 32 k.p.a., może działać przez pełnomocnika, o ustanowieniu którego organ winien być powiadomiony. Od chwili ustanowienia pełnomocnika strona działa za jego pośrednictwem z pełnym skutkiem prawnym, w tym wszystkie pisma muszą być doręczane temu pełnomocnikowi, stosownie do treści art. 40 § 2 k.p.a., zgodnie z którym w sytuacji gdy strona ustanowiła pełnomocnika pisma doręcza się temu pełnomocnikowi. Norma ta nie dopuszcza żadnych wyjątków i zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń przyjętą w k.p.a. organ prowadzący postępowanie ma obowiązek doręczenia wszystkich pism procesowych, w tym orzeczeń, pełnomocnikowi ustanowieniem w sprawie (zobacz: J. Borkowski, B. Adamiak [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, str. 310, 15. wydanie i wskazane tam orzecznictwo).

I w niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce. Skarżący ustanowił swoim pełnomocnikiem w postępowaniu przed organami administracji publicznej w sprawie decyzji środowiskowej L.N. Podano także adres pełnomocnika – ul. [...]. Pod tym adresem mieści się siedziba [...] sp. z o.o., której upoważniony pracownik w toku postępowania administracyjnego odbierał korespondencję adresowaną do pełnomocnika skarżącego. Zaznaczyć przy tym należy, że pełnomocnik skarżącego nie zgłaszał organom żadnych zastrzeżeń co do sposobu doręczania korespondencji, a korespondencja niewątpliwie była mu przekazywana. Zażalenie nie wskazało także na żadne, zgłoszone do właściwego operatora pocztowego, zastrzeżenia co do niewłaściwego sposobu doręczenia korespondencji przez doręczyciela pocztowego. A zatem przyjąć należy, że korespondencję kierowaną do pełnomocnika skarżącego, na wskazany przez niego adres, odbierała osoba przez niego upoważniona, przynajmniej w sposób dorozumiany. Powyższemu nie sprzeciwia się przepis art. 42 § 1 k.p.a. W tej sytuacji trudno przyjąć, by w sprawie miało miejsce doręczenie zaskarżonej decyzji z uchybieniem wskazanych w zażaleniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nadto wskazać trzeba, że organ trafnie kierował pisma do pełnomocnika, skoro strona takiego pełnomocnika ustanowiła. Ustanowienie pełnomocnika w sprawie nie wyłącza działania samej strony, jednakże jak już wyżej wskazano, stosownie do treści art. 40 § 2 k.p.a. organ miał obowiązek doręczenia pism (w tym decyzji) pełnomocnikowi strony. Jest to wyjątek od zasady doręczania pism stronie osobiście. A zatem nawet w sytuacji, gdy strona osobiście wniosła podpisane przez siebie odwołanie, to organ odwoławczy miał obowiązek doręczyć decyzję jej pełnomocnikowi. Zaś odmienne twierdzenia zażalenia w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie nie doszło także do naruszenia normy art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez zamknięcie skarżącemu prawa do rozpatrzenia jego skargi przez sąd. Niewątpliwie skarżącemu przysługiwało prawo do kontroli sądowej zaskarżonej decyzji. Jednakże aby do takiej kontroli doszło strona musi złożyć skargę w terminie określonym przez właściwe przepisy. Pamiętać bowiem należy, że sądy administracyjne działają w ramach określonej w ustawie procedury i z urzędu badają, czy strona wniosła skargę w terminie. Zaś wniesienie skargi z uchybieniem terminowi przewidzianemu do jej wniesienia, stwarza po stronie sądu obowiązek odrzucenia takiego pisma jako spóźnionego (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Reasumując podnieść należy, że zażalenie nie podważyło stanowiska Sądu pierwszej instancji zajętego w zaskarżonym postanowieniu. Wobec tego, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.