Postanowienie NSA z 13 lutego 2024 r., II OZ 67/24

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia G. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1189/23 o umorzeniu postępowania

Sprawa

w sprawie ze skargi G. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 9 maja 2023 r., nr SKO.401.ZP.936.89.2023, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Roman Ciąglewicz przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 4 grudnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 1189/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi G. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 9 maja 2023 r., nr SKO.401.ZP.936.89.2023, w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy (pkt I) oraz zwrócił skarżącej kwotę 500 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi (pkt II).

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca pismem procesowym z dnia 30 listopada 2023 r., cofnęła złożoną skargę. WSA stwierdził, że w sprawie nie zaszły podstawy do uznania cofnięcia skargi za niedopuszczalne, a także, że w sprawie nie zaszła żadna z negatywnych przesłanek, o których mowa w art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.". Wobec powyższego Sąd I instancji, związany cofnięciem skargi, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 P.p.s.a orzekł jak w pkt. I postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

W dniu 7 grudnia 2023 r. do Sądu I instancji wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącej zawierające załącznik w postaci oświadczenia skarżącej odwołującego wcześniej złożone oświadczenie o cofnięciu skargi. Oświadczenie opatrzone było datą 5 grudnia 2023 r.

Skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm prawem przewidzianych.

Powyższemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 161 § 1 P.p.s.a. i art. 60 P.p.s.a., w związku z tym, że uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ich błędne zastosowanie i umorzenie postępowania w sytuacji, gdy należało uznać cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jako zmierzające do obejścia prawa.

W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że pismo nadane dnia 30 listopada 2023 r., zawierające cofnięcie skargi, zostało podpisane przez skarżącą, która nie miała świadomości znaczenia podpisywanego dokumentu. Pismo to bowiem zostało przygotowane i przedłożone wyżej wskazanej do podpisu przez uczestnika postępowania L. K., który wielokrotnie nakłaniał skarżącą do tego aby odstąpiła od postępowania w sprawie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu. Wskazano, że wyżej wymieniony wielokrotnie nachodził skarżącą w jej miejscu zamieszkania. Skarżąca miała dokonać podpisania przedłożonego jej pisma o cofnięciu skargi tylko dlatego, by nie musiała już więcej znosić niechcianych wizyt. Wskazano również, że to nie skarżąca dokonała wysyłki przedmiotowego pisma. Po poinformowaniu swojego pełnomocnika o sytuacji mającej miejsce w dniu 30 listopada 2023 r., skarżąca w dniu 5 grudnia 2023 r. sporządziła oświadczenie, w którym odwołała cofnięcie skargi. Pismo zawierające przedmiotowe oświadczenie zostało nadane przesyłką poleconą do WSA w Rzeszowie w dniu 6 grudnia 2023 r.

W ocenie skarżącej, pismo z dnia 30 listopada 2023 r. zatytułowane "Cofnięcie skargi" należy uznać za bezskuteczne, a samo cofnięcie skargi za niedopuszczalne, mające na celu obejście prawa. W piśmie z dnia 5 grudnia 2023 r. zaznaczono, że skarżąca cały czas popierała skargę, gdyż jest przeciwna planowanej inwestycji. Wskazano, iż Sąd powinien zauważyć, że skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a zatem, gdyby skarżąca rzeczywiście chciała dokonać cofnięcia skargi to zwróciłaby się do swojego pełnomocnika, aby sporządził takie pismo i złożył je do Sądu. Podniesiono również, że w treści pisma z dnia 30 listopada 2023 r. nie zawarto żadnych argumentów, które uzasadniałyby okoliczności cofnięcia skargi. Uznano, że gdyby skarżąca rzeczywiście chciała umorzenia postępowania, to mogła cofnąć skargę osobiście lub za pośrednictwem pełnomocnika na rozprawie zaplanowanej na dzień 7 grudnia 2023 r., tak by Sąd nie miał wątpliwości co do woli strony w tej kwestii. W ocenie skarżącej, nieuzasadnione było odwoływanie zaplanowanej na ten dzień rozprawy i szybkie wydanie postanowienia o umorzeniu postępowania, gdyż Sąd winien upewnić się co do rzeczywistej woli skarżącej w kwestii cofnięcia skargi i umożliwić jej wypowiedzenie się na zaplanowanym terminie rozprawy.

Ponadto wskazano, że zgodnie z treścią art. 60 P.p.s.a. skargę może cofnąć tylko skarżący, jednak w przedmiotowej sprawie to nie G. R. dokonała cofnięcia skargi, a jedynie podpisała pismo sporządzone przez inną osobę, nie znając dokładnie jego treści oraz nie mając świadomości jakie konsekwencje niesie za sobą podpisanie tego dokumentu. Zatem trudno uznać, że z wnioskiem o cofnięcie skargi skarżąca wystąpiła osobiście.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 60 P.p.s.a., skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, analiza treści pisma skarżącej z dnia 30 listopada 2023 r. wskazuje, że skutecznie cofnęła ona skargę w niniejszej sprawie. Z pisma tego w sposób niebudzący wątpliwości wynika zamiar zakończenia postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Rz 1189/23. Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy również nie ma podstaw, aby uznać cofnięcie skargi za niedopuszczalne. Nie zmierza ono bowiem do obejścia prawa i nie powoduje utrzymania w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności.

Na spełnienie się przesłanek uznania skargi za niedopuszczalną, określonych w art. 60 P.p.s.a., nie wskazują okoliczności podnoszone w zażaleniu.

Oczywistym jest, że skarżąca jako dysponent skargi może podejmować działania procesowe zarówno osobiście, jak i przez swojego pełnomocnika. Stąd też faktu złożenia oświadczenia o cofnięciu skargi bezpośrednio przez skarżącą, a nie przez pełnomocnika nie można poczytać jako okoliczności powodującej nieważność złożonego oświadczenia. Skarżąca posiada pełnię zdolności do czynności prawnych pozwalającą w sposób jednoznaczny na wyrażenie swojej woli w procesie sądowoadministracyjnym. Tym samym nie sposób uznać, by podpisane przez wyżej skarżącą pismo było w jakikolwiek sposób sprzeczne z jej wolą. Treść pisma jest jednoznaczna i nie zawiera zwrotów, które budziłyby wątpliwości co do znaczenia pisma. Równocześnie podkreślenia wymaga, że skarżąca, jako dysponent skargi, nie ma obowiązku uzasadniania oświadczenia o jej cofnięciu. Sąd bowiem pozostaje związany oświadczeniem o cofnięciu skargi, o ile nie stwierdzi wystąpienia przesłanek negatywnych wskazanych w art. 60 P.p.s.a.

Cofnięcie skargi może przybrać zarówno formę pisemną, jak i ustną, która zostaje wpisana do protokołu rozprawy. Tym samym niezasadne były przedstawione w zażaleniu wątpliwości dotyczące zasadności złożenia przedmiotowego oświadczenia w formie pisemnej. Cofnięcie skargi na piśmie przed terminem rozprawy jest czynnością przewidywaną przez prawo, czego wyrazem jest przepis art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stąd też, co do zasady, nie powinno budzić wątpliwości Sądu.

Podkreślić należy, że oczekiwanego przez skarżącą skutku nie mogła odnieść zmiana prezentowanego przez nią stanowiska poprzez złożenie oświadczenia o wycofaniu oświadczenia o cofnięciu skargi w dniu 5 grudnia 2023 r. Nie podważa to bowiem skuteczności wcześniejszego oświadczenia i prawidłowości umorzenia postępowania sądowego przez WSA. Wycofanie się z wcześniej podjętej decyzji w zakresie cofnięcia skargi mogłoby odnieść skutek wyłącznie w sytuacji, jeżeli miałoby miejsce przed wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania przez sąd administracyjny (por. Bogusław Dauter [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. II, LEX/el. 2021, pkt 14 do art. 60). Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała.

Reasumując, Sąd I instancji zasadnie – na żądanie dysponenta skargi – uwzględnił cofnięcie skargi, które jest rezygnacją strony z kontynuowania wszczętego przez nią postępowania przed sądem administracyjnym i w związku z tym umorzył postępowanie.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.