Postanowienie NSA z 29 czerwca 2006 r., II OZ 671/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 29 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Ol 604/04 o odmowie przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej

Sprawa

w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 15 marca 2004 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski przewodniczący

Uzasadnienie

Jak wskazał Sąd, postanowieniem z dnia 10 stycznia 2006 r. sygn. akt II O Z 1379/05 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 października 2005 r. o odrzuceniu jej skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 grudnia 2004r. w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 15 marca 2004r. w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarga kasacyjna w mniejszej sprawie podlegała opłacie stałej. Zgodnie zaś z art. 221 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca, jeżeli pismo takie podlega opłacie stałej. Wskazano przy tym, iż podnoszona przez pełnomocnika skarżącej argumentacja odnośnie braku możliwości poniesienia kosztów postępowania nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż strona o takie zwolnienie się nie ubiegała. Skoro zaś został ustanowiony pełnomocnik z urzędu, to na nim spoczywał obowiązek dołożenia wszelkich starań w działaniach na rzecz strony, w tym złożenia stosownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 8 lutego 2006 r. Natomiast w dniu 15 lutego 2006r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od wyżej wskazanej skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu skarżąca podała, iż nieuiszczenie wpisu nastąpiło bez jej winy. Nie została bowiem powiadomiona o takim obowiązku i nie wiedziała, iż przyznanie jej adwokata z urzędu nie obejmuje zwolnienia z kosztów. Podniosła, iż pełnomocnika nie wzywał jej do uiszczenia wpisu, a ona zamieszkuje w innym mieście, jest osobą schorowaną i nie dowiadywała się osobiście o stan sprawy. Wskazała, iż obowiązek uiszczenia wpisu wraz ze skargą dotyczy tylko adwokatów, a strony są wzywane przez sąd do opłat, zatem nie może odpowiadać za uchybienia pełnomocnika. Podniosła, iż przez błąd pełnomocnika korzystne dla niej orzeczenie NSA stało się niewykonalne, a dotyczy jej żywotnych interesów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny odmawiając przywrócenia terminu podkreślił, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i Sądu Najwyższego przy ustalaniu winy strony w niezachowaniu terminu należy uwzględniać działania pełnomocnika, a jego zaniedbania odnoszą negatywne skutki wobec samej strony (tak w postanowieniu SN z dnia 15 marca 2000r. Sygn. akt II CKN 554/00, LEX nr 51986, wyrok NSA z 18 lipca 2001r. Sygn. akt I SA 431/00, LEX nr 54736, postanowienie SN z 7 lutego 2000r. Sygn. akt ICKN 1261/99, Prok. i Pr. Z 200lr. nr 4 poz. 30).

W niniejszej sprawie strona domaga się przywrócenia terminu wskazując na swój brak świadomości co do konieczności uiszczenia wpisu, a także powołując się na uchybienia ustanowionego pełnomocnika. Jednakże okoliczności te nie stanowią o braku winy strony. Skoro w sprawie został ustanowiony profesjonalny pełnomocnik, to na nim spoczywał obowiązek informowania strony o jej prawach i obowiązkach, a także dopełnienia wszystkich wymogów formalnych związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej - w tym uiszczenie wpisu sądowego. Okoliczność, iż wymogów tych pełnomocnik nie dopełnił potwierdziło stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 stycznia 2006r. oddalające zażalenie strony na odrzucenie skargi kasacyjnej.

Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 10 kwietnia 2006 r. zażalenie złożyła A. S., która podniosła, iż nieopłacenie skargi nastąpiło bez jej winy na skutek pomyłki pełnomocnika za którą skarżąca nie powinna ponosić odpowiedzialności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W orzecznictwie i w literaturze prawniczej już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem.

Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.

Należy bowiem zgodzić się z wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu stanowiskiem Sądu I instancji, iż za błędy i zaniedbania pełnomocnika ponosi odpowiedzialność sama strona, zwłaszcza gdy ma to miejsce w przypadku uchybienia terminu. Pogląd taki jest zgodny z ustaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skoro zaś w sprawie niniejszej został ustanowiony pełnomocnik to na nim, jak to słusznie zauważył Sąd I instancji, ciążył obowiązek uiszczenia wpisu ewentualnie poinformowania o takiej konieczności skarżącej. Sąd nie mógł natomiast uwzględnić okoliczności uchybienia terminu zaistniałych po stronie pełnomocnika bowiem skarżąca ich nie podała, sam zaś pełnomocnik nie złożył w tej kwestii stosownego wniosku.

W takiej sytuacji należy uznać, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie prawidłowo postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2006 r. odmówił A. S. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił zażalenie oddalić.