Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 9 kwietnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 193/18 odrzucił skargę E. M. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że skarga została wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Do skarg wnoszonych na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) - u.s.g., stosuje się termin określony w art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi - P.p.s.a., w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. Wniesienie skargi powinno być poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, które skarżąca wniosła wraz z mężem w dniu 13 lipca 2017 r. Organ udzielił odpowiedzi na wezwanie, a odpowiedź została doręczona skarżącej i jej mężowi w dniu 4 sierpnia 2017 r. W tej dacie stosownie do treści art. 53 § 2 P.p.s.a. rozpoczął bieg termin do złożenia skargi na uchwałę do sądu administracyjnego.
Termin ten upłynął w dniu 4 września 2017 r. Skarga w rozpoznawanej sprawie złożona w dniu 29 stycznia 2018 r. bezpośrednio do sądu administracyjnego została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia określonego w art. 53 § 2 P.p.s.a., stąd zasadne było jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia na jej rzecz od organu zwrotu niezbędnych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935) w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy w związku z niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa materialnego: art. 101 ust. 1 u.s.g. polegające na uznaniu skargi jako złożonej po terminie;
2. naruszenie art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie skarżącej skorzystania z prawa do Sądu, pomimo iż wcześniej nie była ona uczestnikiem żadnego postępowania sądowego w administracji w przedmiotowej sprawie, zaś pierwsze czynności podjęła dopiero wnosząc skargę do WSA w Gdańsku w dniu 29 stycznia 2018 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.s.g., regulującym kwestię zaskarżania do sądu aktów organów samorządu gminnego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Z powołanej regulacji wynika, że warunkiem skutecznego wniesienia skargi na uchwałę rady gminy jest uprzednie wystosowanie do organu wezwania. Z kolei termin do dokonania tej czynności został przez ustawodawcę dookreślony w art. 53 § 2 P.p.s.a. (w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r.), zgodnie z którym skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny, uchwałą siedmiu sędziów z dnia 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, stwierdził iż przepis art. 53 § 2 P.p.s.a ma zastosowanie do skargi wnoszonej do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Skoro zatem Naczelny Sąd Administracyjny, powołaną wyżej uchwałą, przesądził o zastosowaniu art. 53 § 2 P.p.s.a. w sprawach z zakresu skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 u.s.g., to przyjąć trzeba, iż Sąd Wojewódzki prawidłowo oceniał kwestię zachowania terminu do wniesienia skargi w przedmiotowej sprawie w świetle tego przepisu. Zasadnym było więc przyjęcie przez ten Sąd, iż skarżąca winna był wnieść skargę na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] w terminie przewidzianym w art. 53 § 2 P.p.s.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. Z uwagi na fakt, iż organ udzielił skarżącej odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżąca powinna skargę swoją wnieść w terminie 30 dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi.
Tym samym termin na wniesienie skargi upływał z dniem 4 września 2017 r., jak słusznie wywiódł Sąd pierwszej instancji. Prawidłowym było też przyjęcie przez ten Sąd, iż skarga wniesiona w dniu 29 stycznia 2018 r. bezpośrednio do sądu administracyjnego była spóźniona i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Wbrew zarzutom skarżącej, bez wpływu na wynik sprawy pozostaje okoliczność, że w dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) - ustawa zmieniająca, na mocy której zmieniono m.in. art. 53 § 2 P.p.s.a. (art. 9 ust. 3 pkt a ustawy zmieniającej), jak również zmieniono treść art. 101 ust. 1 u.s.g. (art. 2 ust. 1 pkt a ustawy zmieniającej), zatem aktualnie nie wymaga się uprzedniego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w przypadku wnoszenia skargi sądu administracyjnego na uchwałę rady gminy. Trzeba jednak mieć na względzie, że zmiany te mają zastosowanie do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej (art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej), a więc po 1 czerwca 2017 r. Chodzi tu o czynności podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a więc np. uchwałę w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie uchwałę stanowiąca odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, na którą skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.
W konsekwencji, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia prawa do sądu, o którym mowa w art. 45 Konstytucji. Wniesienie skargi po terminie obciąża podmiot zainteresowany w sprawie, który powinien dołożyć wszelkich starań, aby należycie zadbać i reprezentować własne interesy w danym postępowaniu. Termin na wniesienie skargi przewidziany przepisami stanowi obiektywną przesłankę – niezależną od sądu orzekającego, dopuszczalności tego środka zaskarżenia. Niewypełnienie tej przesłanki uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie skargi, tak jak w przedmiotowej sprawie.
W tym stanie rzeczy zażalenie podlegało oddaleniu, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a.