Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 203/16, odrzucił skargę R. T. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący wnosząc skargę nie podpisał jej i nie dołączył jej odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego. W związku z tym zarządzeniem z dnia 18 lutego 2016 r. r. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie podpisu pod wniesiona skargą oraz nadesłanie jednego odpisu skargi poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia doręczono skarżącemu w dniu 18 marca 2016 r. W zakreślonym terminie skarżący nie usunął jej braków formalnych w całości. W dniu 1 kwietnia 2016 r. skarżący nadesłał podpisaną skargę, ale bez jej koniecznego odpisu.
W tej sytuacji, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd odrzucił skargę.
Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie stwierdził, że w zakreślonym terminie przesłał własnoręcznie podpisaną skargę i był przekonany, że tym samym wypełnił w całości wymogi wezwania do uzupełnienia jej braków. Zaistniałe niedopełnienie obowiązku wynikało z niezrozumienia treści niejednoznacznie sformułowanego wezwania z dnia 26 lutego 2016 r.
Naczelny Sąd administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 zwana dalej "p.p.s.a.") skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Wobec tego do skargi znajduje zastosowanie art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. obligujący strony do podpisania wnoszonych pism oraz art. 47 § 1 p.p.s.a. ustanawiający dla stron wnoszących pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymóg dołączenia opisów skargi dla doręczenia ich stronom oraz uczestnikom postępowania. Stosownie natomiast do art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W myśli art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Zaznaczyć trzeba, że obowiązek określony w art. 47 § 1 i art. 49 § 1 p.p.s.a., polegający na dołączeniu odpisów, obciąża składającego pismo, ze skutkami o których stanowi art. 58 § 1 pkt 3 tej ustawy, jeżeli brak w tym zakresie uniemożliwia nadanie pismu procesowemu właściwego biegu.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać, iż każde nieuzupełnienie braków formalnych pisma będzie prowadziło do sytuacji pozostawienia go bez rozpoznania bądź odrzucenia. Podstawą takiego rozstrzygnięcia może być jedynie brak istotny, tzn. taki którego nieusunięcie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu. Odmienna interpretacja jest zbyt rygorystyczna.
W rozpoznawanej sprawie zarządzeniem z dnia 23 lutego 2016 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł., natomiast wezwaniem z dnia 26 lutego 2016 r. zobowiązano go do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi poprzez podpisanie skargi i nadesłanie jednego jej odpisu poświadczonego za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanego. Odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego i wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczono skarżącemu w dniu 18 marca 2015 r. Zatem termin do wykonania wskazanych obowiązków upływał w dniu 25 marca 2016 r.
W zakreślonym terminie skarżący uiścił wymagany wpis od skargi oraz przesłał jeden egzemplarz skargi własnoręcznie podpisany. Błędnie przy tym wskazuje Sąd Wojewódzki, że nadesłanie podpisanej skargi nastąpiło w dniu 1 kwietnia 2016 r. W aktach sprawy znajduje się koperta, w której przesłano podpisany egzemplarz skargi (k. 23), gdzie ze stempla placówki nadawczej Urzędu Pocztowego wynika, że przesyłkę nadano w dniu 25 marca 2016 r. Faktycznie przesyłka wpłynęła do Sądu w dniu 1 kwietnia 2016 r., jednakże o zachowaniu terminu decyduje data nadania przesyłki, o czym wprost stanowi art. 83 § 3 p.p.s.a. Natomiast pomimo wezwania do nadesłania odpisu skargi nie wypełnił zobowiązania Sądu, czego w zażaleniu nie kwestionuje.
Jak wynika z akt w sprawie bierze udział jedynie żona skarżącego – B. T., która ustanowiła skarżącego swoim pełnomocnikiem w postępowaniu przed organami administracji. Zatem formalnie powinno się jej doręczyć odpis skargi, jednakże w okolicznościach tej sprawy brak odpisu przeznaczonego dla żony skarżącego nie powinien być potraktowany jako przeszkoda do nadania sprawie dalszego biegu.
Przyjąć należało, że niewłaściwe wykonanie zarządzenia w przedmiocie braków formalnych skargi nie powinno w sposób definitywny prowadzić do jej odrzucenia, lecz Sąd Wojewódzki powinien wykorzystać środki procesowe umożliwiające merytoryczne rozpoznanie sprawy. Formalizm postępowania może stanowić barierę w dostępie do sądu, a zapewnieniu rzetelności postępowania służy zachowanie właściwej proporcji przy stosowaniu rygorów procesowych. Dodatkowo zaznaczyć należy, że w zaskarżonym postanowieniu Sąd Wojewódzki nie przedstawił swojego stanowiska odnośnie ilości stron niniejszego postępowania i w jakim celu strona skarżąca została wezwana do nadesłania odpisu skargi. Jak słusznie podniósł Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu 7 sędziów, z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt I OPS 13/13, aby uczynić zadość wymogom rzetelnej procedury obowiązkiem sądu, przed odrzuceniem skargi, jest dokładne zwrócenie uwagi komu ma być doręczony odpis skargi, w jakim celu zażądano odpisu bądź odpisów skargi, czy żądana ilość odpisów odpowiada ilości uczestniczących w postępowaniu osób.
W zaistniałej sytuacji wskazane więc było udzielenie skarżącemu stosownej informacji dotyczącej brakującego odpisu bądź ponowienie wezwania w tym zakresie. Sąd powinien podejmować takie czynności procesowe, które upraszczają i przyspieszają prowadzenie postępowania zgodnie z wymogami zawartymi w art. 7 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.