Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu wniosku skarżących B. W. i Z. W. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżący, na podstawie decyzji z dnia [...] stycznia 2009 r., zostali zobowiązanie do rozbiórki obiektu gospodarczego. Zdaniem Sądu rozebranie obiektu w sposób oczywisty wiązać się będzie z trudnymi do odwrócenia skutkami w rozumieniu art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W zażaleniu na to postanowienie uczestnik postępowania S. U. podniósł, że obiekt podlegający rozbiórce to pomieszczenie gospodarcze ze ścianami z płyt eternitowych oraz blaszanym dachem, usytuowane w miejscu, w którym przebiega służebność gruntowa ustanowiona na rzecz jego nieruchomości. Obecnie z uwagi na usytuowanie wiaty nie może przejechać żaden pojazd do nieruchomości władnącej, co uniemożliwia prawidłowe funkcjonowanie nieruchomości (wywóz nieczystości komunalnych, przywiezienie drewna). Zdaniem wnoszącego zażalenie Sąd uwzględnił argumenty tylko jednej strony, bowiem to on ponosi nieodwracalne szkody (dodatkowe koszty) w związku z zaniechaniem rozbiórki pomieszczenia gospodarczego. Pomieszczenie gospodarcze jest niewielkich wymiarów i składa się z prostych elementów, a zatem jego rozbiórka nie wyrządzi znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku rozbiórki obiektu budowlanego, nie chodzi więc o ocenę, czy obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z przepisami prawa budowlanego, ale o ocenę czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane rozbiórką obiektu, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja o nakazie rozbiórki zostanie uchylona.
Rozbiórka obiektu budowlanego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny z reguły łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że decyzja o nakazie rozbiórki była wadliwa, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed wykonaniem zaskarżonej decyzji. Wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć przede wszystkim właściciela obiektu. Rozbiórka obiektu gospodarczego przed rozpoznaniem sprawy przez sąd może sprawić, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona właścicielowi obiektu ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna.
Należy także podkreślić, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności decyzji, czy kwestii przebiegu służebności gruntowej. Zatem zarzuty podnoszone w zażaleniu nie podważają trafności stanowiska Sądu pierwszej instancji zaprezentowanego w zaskarżonym postanowieniu, ponieważ zarzuty te zmierzają do wykazania, że zaskarżona decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego jest zgodna z prawem i powinna być bezzwłocznie wykonana, podczas gdy ocena tych zarzutów, ale także zarzutów podniesionych przez skarżących może nastąpić po rozpoznaniu skargi, a nie w toku rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonana zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.