Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 2 maja 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 330/12 Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) i § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej rozporządzenie) wezwał skarżącego A. Z. (dalej skarżący) do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie opracowania ekspertyzy stanu technicznego - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
Zażalenie na powyższe zarządzenie wniósł skarżący, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na treść postanowienia [winno być zarządzenia] tj. art. 49 § 1 i 2, art. 58 § 1, art. 60, 220 § 1 ppsa i domagał się jego uchylenia jako wydanego z naruszeniem przepisów prawa, gdyż wydanego za wcześnie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne.
Stosownie do art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa), jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 230 § 1 ppsa od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami wszczynającymi postępowanie przed sądem administracyjnym są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 ppsa).
Artykuł 230 § 1 ppsa przewiduje dwa rodzaje wpisów: wpis stosunkowy i wpis stały. Wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne; w innych sprawach pobiera się wpis stały (art. 231 ppsa). Jeżeli więc przedmiotem sprawy nie są należności pieniężne, od których pobiera się wpis stosunkowy w zależności od wysokości należności objętych zaskarżeniem, to w sprawie należy uiścić wpis stały.
Jednocześnie w art. 233 ppsa zawarto delegację ustawową dla Rady Ministrów do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu. W wykonaniu tej delegacji Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, wpis stały w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, wynosi 100 zł. Tym samym zarówno wysokość wpisu od skargi, jak i tryb postępowania w tej materii, nie naruszają prawa procesowego – w szczególności norm wywiedzionych we wskazanych przez żalącego przepisach.
Stosownie do art. 220 § 1 ppsa, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W oparciu o powyższą normę, a także pozostałe przepisy powołane w zażaleniu, skarżący podjął próbę wykazania, że doręczone mu zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu od skargi było obarczone wadą wynikającą z jego przedwczesności. Z tak formułowanym stanowiskiem nie można się zgodzić z tego względu, że w pojęciu czynności, których sąd nie podejmie do czasu opłacenia skargi, nie mieszczą się czynności przewodniczącego wydziału, o których mowa w art. 49 § 1 ppsa. Mając na uwadze wymóg nadania skardze prawidłowego biegu, przewodniczący wydziału jest uprawniony do wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi równocześnie z wezwaniem go do uzupełnienia jej braków fiskalnych, gdyby skarżący nie zastosował się do dyspozycji art. 219 § 1 ppsa. Takie działanie należy traktować jako realizujące zasadę ekonomiki procesowej, znajdującej swój wyraz w art. 7 ppsa. Dopuszczalność skierowania do skarżącego jednocześnie obu rodzajów wezwań potwierdza § 32 ust. 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 18 września 2003 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. nr 169, poz. 1646). Zgodnie z tym przepisem, w przypadku, gdy skarga nie czyni zadość wymaganiom formalnym i nie został uiszczony od niej wpis, przewodniczący wydziału wezwanie do uiszczenia wpisu winien połączyć z wezwaniem do usunięcia braków formalnych skargi (postanowienie NSA z 22.6.2012 r., II OZ 522/12, cbosa). Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie, zgodnie z powyższym przepisem, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych i do uiszczenia wpisu, w postaci dwu kolejnych pism datowanych na dzień 7 maja 2013 r., prawidłowo doręczono skarżącemu w jednej przesyłce, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. 19-21 akt sądowych).
W rozstrzyganym przypadku skarżący nadesłał odpisy skargi, do czego został wezwany, co powoduje, że jego rozważania wyrażające się w akcentowaniu braku podstaw do uiszczenia opłaty sądowej w sytuacji niezadośćuczynienia żądaniu uzupełnienia braków formalnych skargi, mają charakter bezprzedmiotowy.
Należy również zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 239 ppsa, skarżący nie jest zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych. Nadmienić wypada, że w niniejszej sprawie postanowieniem z 24 maja 2013 r. II SA/Ol 330/12 odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, które NSA utrzymał w mocy postanowieniem z dnia 5 lipca 2013 r. II OZ 536/13 (k. 196, 218 akt sądowych).
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjne na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji