Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 8 lutego 2016 r. oddalił wniosek M. C. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że zaskarżoną decyzją z dnia 16 kwietnia 2015 r., na skutek odwołania D. J., U. i H. G., J. i S. G., S. M., M. C., G.S. Wojewoda Śląski uchylił w części decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn.: "Przygotowanie terenów pod budownictwo mieszkaniowe w rejonie ul. [...] i ul. [...] w K. – droga gminna klasy D (dojazdowa)", tj. w sentencji znajdujący się na str. 6 pkt 5 zapis: określenie linii rozgraniczających teren inwestycji i orzekł co do istoty sprawy.
Powyższe decyzje podjęte zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687 ze zm. - zwanej dalej "specustawą drogową"). Decyzji Prezydenta Miasta K. nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.
W skardze M. C. na opisaną decyzję Wojewody Śląskiego zawarty został wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności, skoro wywołuje daleko idące skutki w sferze cywilnoprawnej, powinno być poparte uzasadnionym interesem społecznym lub gospodarczym i winno indywidualnie odnosić się do każdej nieruchomości.
Rozpoznając przedmiotowy wniosek w zakresie przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej "P.p.s.a.") Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Skarżąca nie podała żadnych okoliczności, które można by ocenić w odniesieniu do przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że decyzje dotyczące realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych ze swej natury zmieniają stan rzeczy i mogą spowodować powstanie trudnych do odwrócenia skutków, jednakże skutki te należy szczegółowo uzasadnić oraz wykazać wystąpienie ich w stosunku do składającego dany wniosek. Rozważając jednak kwestie zastosowania ochrony tymczasowej należy uwzględnić interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięcia inwestycyjnego polegającego na budowie drogi.
Skutki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu mogą bowiem spowodować zarówno naruszenie interesu inwestora - opóźnienie w pracach budowlanych, a z związku z tym straty finansowe, jak również interesu publicznego - odroczenie w czasie realizacji inwestycji zaspokajającej istotne potrzeby mieszkańców. W przypadku konfliktu interesów, Sąd winien wyważyć interesy stron oraz interes publiczny oceniając, który z tych interesów jest ważniejszy i bardziej zasługuje na uwzględnienie. Uznając, że w niniejszej sprawie wstrzymanie zaskarżonej decyzji byłoby istotnym zaburzeniem procesu związanego z realizacją inwestycji drogowej i jednocześnie naruszałoby w sposób rażący społeczny interes, który stał się podstawą jej wydania, Sąd pierwszej instancji odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. C.. W uzasadnieniu skarżąca argumentowała, że prawie wszyscy mieszkańcy ul. [...], a zatem główni zainteresowani, wnieśli odwołanie od decyzji, ponieważ nie wyrażają zgody na realizację inwestycji objętej zaskarżonym aktem kosztem ich nieruchomości. Jedyny interes, w ocenie strony, posiada inwestor – deweloper, któremu zależy na uzyskaniu komfortowego dojazdu do terenów, na których mają powstać zabudowa mieszkaniowa. W ocenie strony teren planowanej inwestycji drogowej pokrywa się z korytarzem migracyjnym zwierząt, korytarzem ochronnym rzeki Mlecznej i jej odpływami, przy czym koliduje bezwzględnie z interesem mieszkańców. Zwrócono także uwagę, że planowana inwestycja drogowa i związana z nią organizacja ruchu może stanowić niebezpieczeństwo dla pieszych i pojazdów korzystających z ul. [...] z uwagi na dysproporcje w szerokości drogi (na odcinku 100 m uzyska ona szerokość 10 m, pozostała część drogi pozostanie w obecnym kształcie, tj. o szerokości 2 m). Taki układ komunikacyjny nie uwzględnia interesu mieszkańców.
W oparciu o powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i uwzględnienie złożonego wniosku.
Pismem z dnia 20 maja 2016 r. S. M. poparła stanowisko skarżącej wyrażone w zażaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa we wskazanym przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
Odnosząc powyższe rozważania do specyfiki niniejszej sprawy należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 687). Wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie wyłącza co do zasady możliwości wstrzymania jej wykonania, gdyż brak jest w tym zakresie szczególnych przepisów. Niemniej rozwiązania prawne przyjęte w powołanej ustawie mają na celu zapewnienie szybkiego przebiegu inwestycji drogowej. Realizuje się to m.in. poprzez uproszczenie procedur administracyjnych, możliwość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, obowiązek rozpatrzenia odwołania w terminie do 14 dni, a skargi do sądu administracyjnego w terminie 2 miesięcy. Dlatego za utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym należy uznać pogląd, w świetle którego zbyt pochopne wstrzymywanie decyzji takich, jak decyzja zaskarżona w niniejszej sprawie, byłoby istotnym zaburzeniem procesu inwestycyjnego i jednocześnie w sposób rażący naruszałoby interes społeczny i gospodarczy.
Tym samym mechanizmy przewidziane w powołanej ustawie w celu szybkiej i skutecznej realizacji inwestycji drogowej w sposób istotny ograniczają także możliwość udzielenia ochrony tymczasowej poprzez bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony wnoszącej o wstrzymanie omawianego rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA: z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt II OZ 1356/14; z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt II OZ 42/13, [w:] CBOSA).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek M. C. nie został poparty żadnymi szczególnymi okolicznościami, które mogłyby uzasadnić wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dotyczącej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Niewątpliwie w wyniku wykonania zaskarżonego aktu dojdzie do władczej ingerencji władzy publicznej w zakres przysługującego stronie dotychczas prawa własności jej nieruchomości. Okoliczność ta nie jest jednak przesądzająca o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Są to zwykłe następstwa wykonania decyzji wydanej w tym przedmiocie, które mogą się wiązać m.in. z wywłaszczeniem za odszkodowaniem części nieruchomości - co wynika wprost z przepisów wskazanej ustawy. Przysługujące stronie odszkodowanie stanowi rekompensatę za wywłaszczoną nieruchomość i chroni interesy jej dotychczasowego właściciela.
Nie można uznać, że przesłanki zastosowania ochrony tymczasowej określonej w art. 61 § 3 P.p.s.a. wypełniają także twierdzenia strony o oddziaływaniu planowanej inwestycji na środowisko oraz dysproporcji szerokości drogi na różnych jej odcinkach, co ma doprowadzić do nieprawidłowej organizacji ruchu. Podnoszone przez skarżącą kwestie zmierzają w istocie do merytorycznej analizy zasadności zarzutów skargi, w związku z czym nie mogą one być przedmiotem oceny na obecnym etapie postępowania. Instytucja wstrzymania wykonania aktu jest w istocie tymczasowa, ponieważ jej skutki nie wykraczają poza okres postępowania sądowoadministracyjnego, którego celem jest ustalenie prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Samo wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest niezależne od jej prawidłowości lub nieprawidłowości, których w chwili wydawania postanowienia dotyczącego wstrzymania wykonania aktu nie sposób przesądzić.
Kwestia ta będzie analizowana na etapie merytorycznego rozpoznania skargi, zaś na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania rozważania w tym zakresie uznać należy za przedwczesne. W innym wypadku mogłoby dojść bowiem do przedsądu.
Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.