Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 286/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił D. S. wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W. P. z dnia [...]., nr [...] wydanej w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.
Sąd I instancji stwierdził, że wnioskodawczyni nie przytoczyła żadnych konkretnych okoliczności, które przemawiałyby za udzieleniem jej ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - powoływanej dalej jako p.p.s.a.) Wniosek ten dotyczy decyzji o wymeldowaniu, a więc orzeczenia, które stwierdza jedynie pewien stan faktyczny. Decyzja taka ma charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji oraz doprowadzeniu do zgodności miejsca zamieszkania z miejscem zameldowania. Nie ma ona charakteru nieodwracalnego. Decyzja o wymeldowaniu nie ogranicza prawa do przebywania w lokalu ani też nie powoduje utraty prawa własności, czy współwłasności do tego lokalu, ani też nie przywraca prawa posiadania, czy też prawa własności. Decyzja taka nie powoduje powstania, ani utraty jakichkolwiek praw, a tym samym nie może jej wykonanie spowodować negatywnych dla strony skutków.
W zażaleniu z dnia 17 lipca 2013 r. zaskarżono w całości postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzucając mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu zażalenia podnoszono, że brak stałego zameldowania może wywołać w odniesieniu do skarżącej negatywne konsekwencje w zakresie toczącego się postępowania o nadanie jej obywatelstwa polskiego. Podkreślano, że brak meldunku utrudni jej codzienną egzystencję, kontakty z urzędami i pracodawcą. Stały adres zameldowania umożliwi zaś skarżącej posiadanie karty pobytu na terytorium Polski oraz zatrudnienie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i jako takie podlega oddaleniu.
Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. stanowi, że po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego prawa złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia jest zamknięty. Podkreślenia wymaga, ze sąd administracyjny nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku, bada natomiast zasadność zastosowania w konkretnym przypadku tzw. ochrony tymczasowej do czasu oceny przez Sąd legalności aktu administracji w ramach głównego postępowania sądowoadministracyjnego i wydania w tym zakresie stosownego orzeczenia.
Przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje jednocześnie wnioskodawcę do uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Oznacza to, że sąd administracyjny wstrzyma wykonanie zaskarżonej decyzji jedynie w sytuacji, gdy uzasadnienie wniosku odnosi się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy.
W niektórych sytuacjach udzielenie cudzoziemcowi ochrony tymczasowej nie budzi wątpliwości. Przykładowo opuszczenie przez cudzoziemca Polski przed rozpoznaniem przez Sąd sprawy w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy, odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia, pozbawia go nie tylko możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że w razie ewentualnego uwzględnienia skargi, udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się nieskuteczna (zob. postanowienie NSA z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1648/11, lex nr 966253). W takiej sytuacji mogą bowiem nastąpić trudne do odwrócenia dla cudzoziemca skutki. W rozpatrywanej sprawie mamy jednak do czynienia z odmienną sytuacją.
Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że zameldowanie ma jedynie charakter rejestrowy (ewidencyjny) i służy aktualizacji oraz doprowadzeniu do zgodności miejsca zamieszkania z miejscem zameldowania. D. S. od [...] przebywa w W., gdzie mieszka i pracuje. Posiada ona zatem adres zamieszkania, który pozwala się jej kontaktować się z pracodawcą, urzędami i sądami, czego wyrazem jest także korespondencja z sądem administracyjnym. Nie jest zatem prawdą, że brak zameldowania wywoła w odniesieniu do skarżącej nieodwracalne skutki. Należy podkreślić, że - co do zasady - również wszystkie zamierzenia skarżącej realizowane w sferze administracyjnoprawnej, także te, które dotyczą legalnego pobytu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej może ona realizować posiadając miejsce zamieszkania.
Niejako na marginesie należy bowiem wskazać, że stosownie do treści art. 76 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r., Nr 264, poz. 1573 ze zm.) w karcie pobytu zamieszcza się m. in. adres zameldowania na pobyt stały lub czasowy, jednak w przypadku braku zameldowania na pobyt czasowy trwający ponad 2 miesiące danych o adresie nie zamieszcza się. Także wniosek o nadanie obywatelstwa polskiego – stosownie do treści art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2012 r., poz. 161) wymaga wskazania adresu zamieszkania, a nie zameldowania.
W świetle powyższego, Sąd I instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.