Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 marca 2016 r. sygn. akt II SA/Gd 645/15, w sprawie ze skargi Gminy [...] na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Pomorskiego z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie nieważności uchwały w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. do udziału w sprawie.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że Stowarzyszenie [...] (zwane dalej w skrócie "Stowarzyszeniem") złożyło wniosek o dopuszczenie go do udziału w niniejszym postępowaniu. W uzasadnieniu wniosku Stowarzyszenie wskazało na szereg argumentów przemawiających za dopuszczeniem organizacji do udziału w tym postępowaniu.
W ocenie Sądu wniosek o dopuszczenie Stowarzyszenia do udziału w niniejszym postępowaniu nie zasługiwał na uwzględnienie. W pierwszej kolejności Sąd zacytował przepisy art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." oraz art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r., poz. 1515 ze zm.). W ocenie Sądu z tego ostatniego przepisu wynika, że postępowanie wywołane skargą gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze toczy się wyłącznie z udziałem organu nadzoru i gminy, której organ podjął akt objęty rozstrzygnięciem nadzorczym. Nie mogą brać w nim udziału inne podmioty, nawet gdy dotyczy to ich interesu prawnego. Nie mają one bowiem legitymacji skargowej, a nadto z żadnego przepisu nie wynika, aby w tego typu postępowaniu przyznano uprawnienie do występowania w nim innym podmiotom, które chciałyby popierać stanowisko wyrażone w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Charakter niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego wyklucza zatem udział w nim innych uczestników postępowania na podstawie ogólnych regulacji zawartych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przepisy ustawy o samorządzie gminnym w powyższym zakresie stanowią bowiem lex specialis w stosunku do regulacji ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenie kwestionując je w całości i domagając się jego zmiany poprzez dopuszczenie Stowarzyszenia do przedmiotowego postępowania oraz zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego wg norm przepisanych.
W ocenie Stowarzyszenia pogląd Sądu należy uznać za błędny, albowiem po pierwsze: dostęp do udziału w postępowaniu został oderwany od legitymacji skargowej, a po wtóre: przepis art. 33 P.p.s.a. ma zastosowanie do rozmaitych spraw sądowoadministracyjnych. A zatem nie ma konieczności powtarzania jego treści w poszczególnych ustawach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 33 § 2 P.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Nadto wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 85 ustawy o samorządzie gminnym nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem. Organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych – regionalna izba obrachunkowa (art. 86 powołanej ustawy). W ramach sprawowanego nadzoru Wojewoda orzeka o nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy w ściśle określonym terminie, w przypadku gdy z uwagi na sprzeczność z prawem akty te są nieważne (art. 91 ustawy o samorządzie gminnym). W niniejsze sprawie takie rozstrzygnięcie nadzorcze zostało przez Wojewodę wydane, a skargę na ten akt wywiodła gmina, której organ podjął akt stanowiący przedmiot rozpoznania.
W tego typu postępowaniach, tj. ze skargi gminy na rozstrzygnięcie nadzorcze stwierdzające nieważność uchwały rady gminy stronami postępowania są wyłącznie organ nadzoru i gmina. Udział innych podmiotów w tym postępowaniu jest niedopuszczalny, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tej sprawie nie ma przepisów szczególnych, które stanowiłyby podstawę prawną do dopuszczenia innych podmiotów niż gmina i organ nadzoru do udziału w postępowaniu.
Rację ma Sąd pierwszej instancji twierdząc, że krąg stron postępowania nadzorczego wyznaczony jest treścią przepisów ustaw samorządowych o nadzorze nad działalnością organów jednostek samorządu. Postępowanie takie toczy się zatem wyłącznie z udziałem organu nadzoru oraz gminy, której organ podjął akt objęty rozstrzygnięciem nadzorczym. Istota i zakres postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego ze skargi gminy, w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym, na rozstrzygnięcie nadzorcze wyklucza udział w postępowaniu sądowym innych uczestników postępowania (porównaj: postanowienie NSA z 27.11.2014 r. I OZ 1091/14; zobacz także orzeczenia NSA wydane co prawda w sprawach ze skargi organu nadzoru na uchwałę rady gminy, ale mające zastosowanie także i w sprawach zainicjowanych skargą gminy wniesioną na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody, tj. postanowienia NSA: z 31.05.2016 r. II OZ 563/16; z 29.09.2010 r. II OZ 899/10, z 29.11.2013 r. II OZ 1067/13, z 29.01.2014 r. II OZ 64/14, z 26.05.2015 r. II OZ 473/15, z 27.08.2015 r. II OZ 757/15, z 16.09.2015r. II OZ 855/15, z 2.03.2016 r. I OZ 129/16)
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na gruncie spraw powstałych w związku z zastosowaniem przez wojewodę środków nadzoru nad działalnością gminną na podstawie ustawy o samorządzie gminnym, wyrażono pogląd, że przepis art. 33 § 2 P.p.s.a., stanowiąc o postępowaniu administracyjnym, nie może być stosowany w postępowaniu sądowoadministracyjnym, przy rozpoznawaniu spraw sądowoadministracyjnych z innego rodzaju skarg, poza skargami na decyzje administracyjne i postanowienia podejmowane w postępowaniu administracyjnym (tak NSA w postanowieniu z 14.06.2016 r. II OZ 596/16; podobny pogląd wyrażono w postanowieniu NSA z 31.05.2016 r. II OZ 563/16). Powyższe stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający tę sprawę w pełni podziela.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. A zatem na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.