Postanowienie NSA z 31 sierpnia 2012 r., II OZ 697/12

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 31 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1121/11 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu

Sprawa

w sprawie ze skargi I. O. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę i przebudowę pawilonu handlowego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary

Uzasadnienie

W dniu 15 lutego 2012r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek I. O. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1121/11, oddalającego skargę I. O. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2011 r. w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę i przebudowę pawilonu handlowego. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że uchybienie nastąpiło z powodu choroby i śmierci adwokata skarżącego - Z. R., co prawda nie występującego w sprawie, nie mniej jednak prowadzącego sprawę.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 29 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącemu przywrócenia terminu.

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd wskazał, że skarżący nie dołączył do pisma zawierającego wniosek o przywrócenie terminu (ani też nie zawarł w jego treści) samego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 stycznia 2012 r. Zatem skarżący wraz ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu nie dokonał samej czynności, która nie została dokonana w terminie. Ponadto Sąd wskazał, że skarżący nie powołuje się na obiektywne okoliczności, które uniemożliwiły mu dokonanie czynności w terminie. Zdaniem Sądu okoliczności, na które powołuje się skarżący (choroba i śmierć jego adwokata), nie uzasadniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Jak wskazuje bowiem sam skarżący, adw. Z. R. nie był jego pełnomocnikiem w niniejszej sprawie, nie reprezentował go i w ogóle nie występował w tej sprawie. Twierdzenie skarżącego o prowadzeniu tej sprawy przez ww. adwokata ma charakter subiektywny, oparty być może na okolicznościach faktycznych, ale nie mających wymiaru formalnego. Adw. Z. R. nie zgłosił się do niniejszego postępowania jako pełnomocnik skarżącego. Fakt, iż ktoś w sposób nieoficjalny doradza skarżącemu w prowadzeniu przez niego sprawy w żaden sposób nie wpływa na zakres praw i możliwości samodzielnego działania przez skarżącego. We własnym dobrze pojętym interesie skarżący mógł się sam zainteresować prowadzonym przed Sądem postępowaniem i jego efektami, zwłaszcza, że był osobiście informowany o wszystkich czynnościach Sądu w niniejszej sprawie.

Zażaleniem I. O. zaskarżył powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, tj.:

• art. 49 w zw. z art. 87 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270, dalej: p.p.s.a.), które miało wpływ na treść zapadłego rozstrzygnięcia poprzez podjęcie rozstrzygnięcia w tej sprawie, bez uprzedniego wezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie, poprzez dokonanie tej czynności,
• art. 87 p.p.s.a. i błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne uznanie, iż skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu, oraz iż to on nie dopełnił należytej staranności w pilnowaniu swoich spraw, w sytuacji, gdy to Sąd nie poinformował go o zmianie terminu rozprawy, na której podjęto wyrok.

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie o zmianę przedmiotowego postanowienia poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku WSA w Krakowie z dnia 30 stycznia 2012 r.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd po zauważeniu braku wniosku o przywrócenie terminu winien wezwać skarżącego do jego uzupełnienia. Na skutek błędnego działania Sądu skarżący został pozbawiony możliwości obrony swoich praw, bowiem nie dano mu szansy uzupełnienia przedmiotowego braku. Ponadto Sąd błędnie uznał, iż skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminowi, bowiem nie był on osobiście informowany o wszystkich czynnościach podejmowanych w sprawie, w szczególności o zmianie terminu ogłoszenia wyroku z daty 16 stycznia 2012 r. na dzień 30 stycznia 2012 r. Skarżący wskazał, że na rozprawie nie był obecny, do czego ma prawo. Dopiero śmierć jego faktycznego doradcy adw. Z. R. (w dniu 8 lutego 2012 r.), który monitował prowadzone przez skarżącego sprawy sądowe spowodowała, iż skarżący chcąc sprawdzić co się dzieje w sprawie wykonał telefon do WSA w Krakowie i uzyskał informację, iż w jego sprawie doszło do wydania wyroku. Zdaniem skarżącego brak osobistego poinformowania go stanowi rażące naruszenie ze strony Sądu, które niewątpliwie rodzi po jego stronie negatywne skutki prawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu powinien powoływać okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Brak winy w uchybieniu terminu powinien być przy tym oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Z brakiem winy mamy bowiem do czynienia tylko w przypadku zaistnienia niezależnych od strony, która uchybiła terminowi i niemożliwych do przezwyciężenia okoliczności z powodu, których doszło do przekroczenia wyznaczonego przepisami prawa terminu.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swej winy w uchybieniu terminu, bowiem nie wskazał na żadne niezawinione swoje działania w tym zakresie. Skarżący nie przedstawił również w rozpoznawanym zażaleniu żadnych takich okoliczności, które pozwalałyby na skuteczne zakwestionowanie oceny Sądu I instancji. Słusznie Sąd I instancji uznał bowiem, że okoliczność jaką jest choroba i śmierć adwokata, który nie był pełnomocnikiem skarżącego i w ogóle nie występował w sprawie a jedynie doradzał skarżącemu nie wskazuje na brak winy po stronie skarżącego w uchybieniu terminu. Należy zatem w pełni podzielić stanowisko Sądu I instancji dotyczące powyższej kwestii.

Odnośnie zarzutu braku poinformowania skarżącego o odroczeniu ogłoszenia wyroku, wskazać należy, że odroczenie ogłoszenia wyroku następuje w drodze postanowienia, w którym sąd wyznacza termin ogłoszenia wyroku oraz które jest ogłaszane niezwłocznie po zamknięciu rozprawy (art. 139 § 1 zd. 3 p.p.s.a.). Jest to nic innego, jak określony, odrębny sposób zawiadomienia o terminie publikacji orzeczenia. Zawiadomienie takie jest wystarczające bez względu na to, czy strona była czy też nie była obecna na rozprawie - pod warunkiem, że została należycie o niej zawiadomiona (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 517 i powołane tam orzecznictwo sądów administracyjnych), co w niniejszej sprawie niewątpliwie miało miejsce.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów, wskazać należy, iż słusznie skarżący podnosił, że nie mógł stanowić podstawy oddalenia wniosku o przywrócenie terminu fakt, że wraz z tym wnioskiem nie dokonał on czynności, której dotyczył. Trafnie przyjmuje przy tym skarżący, iż brak w tym przedmiocie stanowił brak formalny, usuwalny w trybie art. 49 p.p.s.a. (por. argumentacja z uzasadnienia uchwały NSA z dnia 21 kwietnia 2009 r. sygn. akt II FPS 9/08). Niezależnie jednak od tego uznać należy, iż uchybienie to nie wpływało w żaden sposób na wynik postępowania i prawidłowość konkluzji, że skarżący nie wykazał braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 30 stycznia 2012 r.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.