Postanowienie NSA z 1 lutego 2006 r., II OZ 70/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 1 lutego 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Łd 928/05 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych

Sprawa

w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 18 lipca 2005 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego p o s t a n a w i a oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Małgorzata Stahl przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 10 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił przyznania skarżącej B. N. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Jak wynika z wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca osiąga stały dochód w wysokości 4000 zł. brutto. W ocenie Sądu I instancji dochód ten, biorąc dodatkowo pod uwagę brak sprecyzowania przez skarżącą niezbędnych wydatków, pozwala na samodzielne pokrycie kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie. Sąd podkreślił również, że prawo pomocy jest instytucją o szczególnym charakterze i nie można upatrywać w niej uprawnienia do nieodpłatnej drogi sądowej z innych powodów niż wskazane w art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1210 ze zm.).

W zażaleniu skierowanym do Sądu pismem z dnia 15 grudnia 2005 r. B. N. podniosła, że zaskarżona decyzja dotyczy inwestycji, która ma zostać zrealizowana na działkach przylegających do jej nieruchomości, a wobec braku propozycji ze strony urzędu gminy oraz inwestora sposobu zabezpieczenia jej interesu została zmuszona do wystąpienia na drogę sądową. Według skarżącej powyższe wyczerpuje przesłanki przyznania jej w postępowaniu prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Jak słusznie wskazał Sąd I instancji prawo pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowego przez strony, wyrażonej w art. 214 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego warunkiem przez Skarb Państwa kosztów związanych z udziałem strony w postępowaniu jest wykazanie sytuacji, o której mowa w art. 246 § 1 pkt.1 lub 2 powołanej ustawy. W niniejszej sprawie skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jednakże w ocenie Sądu I instancji nie zaszły przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stanowisko to należy podzielić w całej rozciągłości. Należy bowiem zwrócić uwagę na wyjątkowość sytuacji, w których strona może uzyskać zwolnienie od obowiązku poniesienia kosztów postępowania. Wbrew oczekiwaniom B. N. nie wystarczy przekonanie strony o zasadności swojej skargi. Warunkiem skorzystania z pomocy Państwa w pokryciu kosztów postępowania jest wykazanie braku środków na pokrycie kosztów tego postępowania. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Skarżąca posiada stały dochód, w wysokości wystarczającej na samodzielne pokrycie kosztów w sprawie. B. N. nie wskazała żadnych szczególnie uzasadnionych powodów, które powodowałyby brak możliwości wygospodarowania sumy na pokrycie wpisu sądowego i ewentualnych dalszych kosztów, co więcej z przedstawionych we wniosku okoliczności, na co zwrócił również uwagę Sąd I instancji, wynika, że oświadczenie skarżącej o zasobach finansowych, którymi skarżąca może swobodnie dysponować nie jest sumienne. Biorąc pod uwagę osiągany przez skarżącą dochód nie można stwierdzić, aby B. N. znajdowała się w sytuacji wymagającej przyznania prawa pomocy. Należy natomiast nadmienić, iż w przypadku uwzględnienia skargi, B. N. będzie miała prawo ubiegania się o zwrot poniesionych kosztów postępowania niezbędnych do dochodzenia swoich praw.

Z powyższych przyczyn w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.