Postanowienie NSA z 5 września 2013 r., II OZ 702/13

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 5 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Ł. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 272/13 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym

Sprawa

w sprawie ze skargi Ł. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] stycznia 2013 r., Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Jacek Chlebny

Uzasadnienie

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił przyznania skarżącej Ł. T. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarżąca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Pomimo, że w toku postępowania skarżąca została wezwana do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych oraz do udzielenia wyjaśnień, nie wywiązała się z nałożonego obowiązku, wskazując jedynie, że ujawniła całą swoją sytuację majątkową, a dokumenty dotyczące jej działalności znajdują się w biurze rachunkowym. Skarżąca nie przedłożyła kopii dokumentów, z których wynika wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodu oraz dochodu/straty za 2012 r. oraz za poszczególne miesiące 2013 r. z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej (apteki), a nawet nie wyjaśniła szczegółowo tych okoliczności. To, że strona pomimo wezwania nie przedkłada żądanych informacji i dokumentów rodzi istotne wątpliwości co do rzetelności podanych przez nią danych, a w konsekwencji także wątpliwości co do jej faktycznej sytuacji materialnej i finansowej w kontekście braku możliwości poniesienia kosztów postępowania sądowego.

W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podniosła, że jest osobą starszą i schorowaną, a apteka, którą prowadzi nie przynosi zysku. Skarżąca wskazała, że nadesłała kserokopię decyzji ZUS o wysokości emerytury oraz kserokopie niektórych dokumentów, świadczące o ponoszeniu przez nią wielu opłat i podatków. Zdaniem strony dokumenty te oraz jej oświadczenie są wystarczające dla stwierdzenia, że nie posiada wystarczających środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w uzasadnionych przypadkach. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy zobowiązana jest do dokładnego i zgodnego z prawdą przedstawienia własnej sytuacji majątkowej oraz wykazania, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Jeżeli oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, zgodnie z art. 255 P.p.s.a., strona obowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest przy tym pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca nie wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy, ponieważ nie przedstawiła pełnych i rzetelnych informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej. Skarżąca we wniosku o przyznanie prawa pomocy pominęła okoliczność prowadzenia przez nią działalności gospodarczej (apteki). Z tego względu została wezwana do złożenia dodatkowych dokumentów, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji materialnej. Skarżąca wezwania tego nie wykonała w całości, w szczególności nie przedstawiła kopii dokumentów, z których wynika wysokość przychodu z prowadzonej przez nią działalności. Skarżąca ograniczyła się jedynie do nie popartego żadnymi dokumentami twierdzenia, że prowadzona przez nią działalność przynosi straty oraz nadesłania kserokopii niektórych dokumentów świadczących o ponoszonych przez nią wydatkach.

Należy zatem podzielić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, że strona, przedstawiając w sposób wybiórczy dokumenty, uniemożliwiła dokonanie wszechstronnej i właściwej oceny jej sytuacji finansowej. Dla podważenia tego stanowiska Sądu pierwszej instancji niewystarczające są gołosłowne twierdzenia, że przedstawione oświadczenia są zgodne z rzeczywistością, bez poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia