Postanowienie NSA z 7 lipca 2006 r., II OZ 705/06

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 7 lipca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia,,[...] sp. z.o.o. w Toruniu, na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 1209/05, odmawiające przyznania,,[...]’ Sp. z.o.o. w Toruniu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych

Sprawa

w sprawie ze skargi,,[...] Sp. z.o.o. w Toruniu, na decyzję Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 14 października 2005 r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia oddalić zażalenie

Skład

Sędzia NSA Eugeniusz Mzyk przewodniczący, sprawozdawca

Uzasadnienie

II OZ 705/06

Postanowieniem z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt II SA/Bd 1209/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił,,[...] Sp. z.o.o. w Toruniu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi,,[...] Sp. z.o.o. w Toruniu na decyzję Kujawsko – Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 14 października 2005 r., w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Wojewódzki przytoczył, że skarżąca nie wykazała, aby znalazła się w sytuacji majątkowej uprawniającej ją do skorzystania z prawa pomocy. Zgodnie bowiem z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., prawa pomocy w zakresie częściowym może domagać się osoba prawna gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu Wojewódzkiego wykazywana przez,,[...] Sp. z.o.o. wartość środków trwałych wynosi 233.988,14 zł, jest zatem w stanie ponosić koszty wymiany urządzeń chłodniczych, eksploatacji i ubezpieczenia a to oznacza, że jej sytuacja finansowa daje możliwość zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Ponadto wnosząca skargę Spółka, zgodnie z jej twierdzeniami, dysponowała od 2000 r. środkami niezbędnymi dla prowadzenia sprawy. Zatem miała możliwość zgromadzenia do chwili obecnej odpowiednich środków na pokrycie wpisu od skargi, przy czym istnienie innych obowiązków płatniczych skarżącej nie może przesądzać o przejęciu przez budżet państwa obowiązku ponoszenia kosztów prowadzonego przez stronę postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd Wojewódzki podkreślił poza tym, że przyznanie prawa pomocy zgodnie z art. 199 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. ma charakter wyjątkowy i stanowi odstępstwo od zasady samodzielnego ponoszenia przez strony kosztów postępowania.

Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 21 marca 2006 r. wniosła,,[...]’ Sp. z.o.o. w Toruniu domagając się jego uchylenia. Według twierdzeń skarżącej Spółki wartość środków trwałych nie oznacza posiadania przez Spółkę wolnych środków pieniężnych lecz jedynie istnienie maszyn, urządzeń i pomieszczeń niezbędnych do prowadzenia działalności handlowej. Majątek ten natomiast wymaga dodatkowych nakładów, związanych z remontami, konserwacją oraz innymi działaniami, regulowanymi przepisami o obrocie artykułami spożywczymi. Spółka podniosła ponadto, iż kilkuletnie ponoszenie kosztów postępowania kosztem ograniczania innych wydatków naraża ją na niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej, pogorszenia stosunków handlowych z dostawcami oraz powstaniem zaległości finansowych, co uniemożliwi dalszą działalność. Dodała, iż na skutek "przeciągania się sprawy, nie z jej winy", jest zmuszona do ponoszenia kosztów ponownych badań, kontroli oraz zaświadczeń.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest uzasadnione. Wprawdzie zgodzić się należy z wywodami zażalenia, że posiadanie znacznej wartość środków trwałych, samo przez się, nie oznacza posiadania środków pieniężnych na pokrycie opłat sądowych, jednakże nie w tym tkwi istota zagadnienia i ta okoliczność (posiadania środków trwałych) nie stanowiła podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia o odmowie przyznania prawa pomocy.

Uszło uwadze skarżącej stanowisko wyrażone przez Sąd Wojewódzki, który powołał się na brak spełnienia się przesłanek z art. 246 § 2 pkt. 2 P.p.s.a. oraz okoliczność, że skarżąca Spółka nie wykazała braku posiadania środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z ta oceną Sądu Wojewódzkiego należy się zgodzić, jak również ze stanowiskiem, że generalną zasadą, wyrażoną między innymi w art. 199 P.p.s.a., jest to, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, natomiast prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania, związanych z ich udziałem w sprawie.

W celu uzyskania prawa pomocy przez osobę prawną nie wystarczy hipotetyczne powołanie się na "niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej" (jak to podniesiono w zażaleniu), lecz zachodzi konieczność wykazania braku posiadania dostatecznych środków na poniesienie tych kosztów. Chodzi zatem o brak środków pieniężnych na koncie względnie taką ich wysokość, która wyłącza możliwość uiszczenia opłat sądowych. W warunkach sprawy także wywody, zawarte w zażaleniu, nie wykazują braku posiadania dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych

. W tym stanie rzeczy skoro zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważyły oceny dokonanej przez Sąd Wojewódzki w zaskarżonym postanowieniu, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 197 w związku z 184 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.