Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 9 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 2631/15 odrzucił wniosek K. W. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego w sprawie zakończonej wyrokiem tego Sądu z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 812/05.
Sąd wskazał, że pismem z dnia 12 października 2015 r. K. W. wniosła o "unieważnienie niewłaściwie wydanego wyroku w dniu 13.12.2005 r. o całkowite unieważnienie wydanej dec. [...]".
Zarządzeniem z dnia 28 października 2015 r. wezwano skarżącą do wskazania, w jakim trybie i na jakiej podstawie wnosi o unieważnienie wydanego wyroku, w szczególności czy pismo stanowi wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 812/05 lub wniosek o stwierdzenie niezgodności z prawem ww. prawomocnego orzeczenia.
Pismem z dnia 2 listopada 2015 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym 4 listopada 2015 r.) K. W. wskazała, że skarga "dotyczy wydanego wyroku Sądu WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005 roku, który był wydany na rażąco łamanym prawie". W piśmie wskazano, że "Prosiliśmy się Wysokiego Sądu o zezwolenie nam na wyjaśnienie nin. sprawy mając w ręku dowody, że dec. [...] nie ma prawa bytu ponieważ jest wykonana na fałszywej mapie z 2002 roku (...) Pani Sędzina nie zezwoliła nam na wyjaśnienie, na złożenie i przedstawienie Wysokiemu Sądowi jako niezbity dowód że zostało dokonane przestępstwo i na tym przestępstwie Wojewoda M. wydał decyzję [...]". Skarżąca wskazała, że wnosi "o unieważnienie wydanego wyroku z dnia 13 grudnia 2005 r.".
Następnie pismem z dnia 12 listopada 2015 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez wyznaczenie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych.
Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 lutego 2016 r. przyznano skarżącej K. W. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Zarządzeniem z dnia 17 marca 2016 r. wezwano pełnomocnika skarżącej do sprecyzowania skargi poprzez wskazanie, czy pismo skarżącej zatytułowane "skarga" stanowi wniosek o wznowienie postępowania sądowego lub wniosek o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.
W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżącej wskazał, że skarżąca żąda wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o sygn. akt VII SA/Wa 812/05, albowiem w ocenie strony orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym, jakim były mapy z ewidencji gruntów. Ponadto pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania wskazując, że skarżąca nie posiada fachowej i merytorycznej wiedzy, która umożliwiłaby jej złożenie przedmiotowego żądania w terminie określonym w obowiązujących przepisach prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołał art. 85, art. 86 § 1, art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej p.p.s.a., a następnie podkreślił, że zanim sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Natomiast wniosek uznaje się za niedopuszczalny, gdy brakuje ustawowych warunków jego dopuszczalności, np. jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (art. 87 § 5 p.p.s.a.).
Sąd stwierdził, że rozpatrywany wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 812/05 został złożony po upływie roku od uchybionego terminu. Stosownie bowiem do art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Sąd wskazał, że co prawda w niniejszej sprawie brak jest informacji, kiedy dokładnie skarżąca dowiedziała się o wskazywanej przez siebie podstawie wznowienia, tj. o fakcie, że dokument, na którym oparto wydane orzeczenie, został podrobiony. Jednak w swoich pismach skarżąca wskazała m.in., że zwracała się do Sądu "o zezwolenie nam na wyjaśnienie nin. sprawy mając w ręku dowody, że dec. [...] nie ma prawa bytu ponieważ jest wykonana na fałszywej mapie z 2002 roku". Zatem już w postępowaniu w sprawie VII SA/Wa 812/05 skarżąca twierdziła, że mapy stanowiące podstawę wydania decyzji [...] zostały podrobione.
W ocenie Sądu, w sprawie nie wystąpił wyjątkowy przypadek. Nie jest wyjątkowym przypadkiem fakt, że skarżąca nie posiada fachowej i merytorycznej wiedzy, która umożliwiłaby jej złożenie przedmiotowego żądania. Mogłoby to bowiem nastąpić w rzeczywiście wyjątkowych okolicznościach typu działanie siły wyższej np. długotrwałej poważnej klęski żywiołowej (por. postanowienie NSA z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt I FZ 345/14, Lex nr 1528768).
W sytuacji zatem, gdy złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu, nie miało miejsca w okolicznościach wskazujących na wyjątkowy przypadek, to wniosek strony należy uznać za niedopuszczalny w świetle art. 87 § 5 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe okoliczności na mocy art. 87 § 5 w zw. z art. 88 p.p.s.a. Sąd wniosek odrzucił.
Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie:
- art. 86 § 1 pkt 1 zd. 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i odrzucenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania;
- art. 87 § 5 p.p.s.a. poprzez nieuznanie sytuacji strony za wyjątkowy przypadek umożliwiający złożenie wniosku o przywrócenie terminu po upływie roku od uchybionego terminu.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Zanim jednak sąd administracyjny przystąpi do badania okoliczności uprawdopodobniających brak winy w uchybieniu terminu, zobowiązany jest uwzględnić treść przepisu art. 88 p.p.s.a., zgodnie z którym spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wniosek jest spóźniony, jeżeli został wniesiony po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a. Wniosek jest niedopuszczalny, gdy nie spełnia ustawowych warunków jego dopuszczalności, np. jeżeli został złożony po upływie roku od uchybionego terminu, a nie dotyczy przypadku wyjątkowego (art. 87 § 5 p.p.s.a.); jeżeli uchybienie terminowi nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego (art. 86 § 2 p.p.s.a.); jeżeli czynność strony była dokonana w terminie (art. 86 § 1 p.p.s.a.); jeżeli wniosek nie dotyczy terminu procesowego, lecz np. terminu prawa materialnego lub terminu instrukcyjnego (art. 278 lub 141 § 1 p.p.s.a.) albo terminu związanego z upływem określonej fazy postępowania sądowego (por. B. Dauter, Komentarz do art. 88 p.p.s.a., (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2013).
W niniejszej sprawie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 812/05 został złożony po upływie roku od uchybionego terminu. Stosownie bowiem do art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy.
Jak wynika z pisma z dnia 2 listopada 2015 r., złożonego przez skarżącą w niniejszym postępowaniu, już w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 812/05 skarżąca twierdziła, że mapy stanowiące podstawę wydania decyzji [...] zostały podrobione. Wobec tego nie ulega wątpliwości, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony po upływie roku od uchybionego terminu.
Należało zatem rozważyć, czy w sprawie nie wystąpił wyjątkowy przypadek, o którym mowa w art. 87 § 5 p.p.s.a. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że nie posiada ona fachowej i merytorycznej wiedzy, która umożliwiłaby jej złożenie skargi o wznowienie postępowania w ustawowym terminie, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, takiego wyjątkowego przypadku nie stanowi.
Wyjątkowym przypadkiem w realiach rozpoznawanej sprawy nie jest także wskazana w zażaleniu okoliczność ustanowienia dla strony radcy prawnego po upływie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Okoliczność taka mogłaby uzasadniać przywrócenie terminu, jednakże w sytuacji, gdy wniosek o przyznanie prawa pomocy zostałby złożony w terminie otwartym do złożenia środka zaskarżenia, nie zaś po prawie 10 latach od uchybionego terminu, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że Sąd I instancji prawidłowo odrzucił wniosek na podstawie art. 87 § 5 w zw. z art. 88 p.p.s.a.
Z tych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), orzekł jak w sentencji postanowienia.
----------------------- 6