Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę M. J. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Katowicach z dnia [...] listopada 2009 r. w związku z tym, że skarżący nie uzupełnił braków formalnych skargi tj. nie nadesłał wymaganej ilości jej odpisów w terminie, który wyznaczony został w stosownym wezwaniu.
W dniu 3 marca 2010 r. skarżący nadesłał do Sądu pismo procesowe, w którym wniósł o "przywrócenie terminu do wniesienia skargi". W uzasadnieniu wniosku zakwestionował wskazaną w postanowieniu o odrzuceniu skargi okoliczność, jakoby wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi miał otrzymać w dniu 29 stycznia 2010 r. Skarżący wskazał, iż sam żadnego wezwania nie odebrał, a nie mogła tego uczynić jego małżonka, jako że wspomniany dzień przypadał w piątek, a we wszystkie piątki nie ma jej w domu, gdyż sprawuje wówczas opiekę nad swym obłożnie chorym ojcem. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nadesłał 3 odpisy skargi.
Postanowieniem z dnia 15 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Sąd wskazał, iż zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do Sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie Sądu I instancji, analiza okoliczności sprawy prowadzi do konkluzji, że wymóg ten został przez skarżącego spełniony. Wniosek o przywrócenie terminu złożył on bowiem w dniu 3 marca 2010 r. (data nadania przesyłki w urzędzie pocztowym), a przedmiotowy termin rozpoczął bieg w dniu 2 marca 2010 r., to jest w dacie doręczenia skarżącemu odpisu postanowienia o odrzuceniu skargi. Skoro bowiem przyczyną spóźnienia w nadesłaniu wymaganych odpisów skargi był - zgodnie z jego oświadczeniem - brak świadomości o wezwaniu go do dokonania omawianej czynności, to należało uznać, że datą początkową biegu terminu do złożenia rozpoznanego wniosku był dzień, w którym strona powzięła wiadomość o tym fakcie. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący nadesłał trzy odpisy skargi. Zachowany więc został również wymóg określony w art. 87 § 4 p.p.s.a.
Sąd wskazał, iż wobec spełnienia przez skarżącego wymogów formalnych wniosku należało rozważyć, czy zachodzi przesłanka wskazana w art. 86 § 1 zd. 1 p.p.s.a., a mianowicie, czy uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącego. Sąd stwierdził, że nie sposób uznać, aby podnoszona przez skarżącego w tym zakresie argumentacja zasługiwała na uwzględnienie. M. J. powołał się bowiem na okoliczność, która miała świadczyć nie tyle o braku jego winy w uchybieniu terminu, ile o tym, że uchybienie to w ogóle nie miało miejsca. W swoich wywodach zakwestionował on fakt doręczenia mu wezwania o uzupełnienie braków formalnych skargi.
Sąd wskazał, iż zarzut ten jest nietrafny, gdyż z dołączonego do akt sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (karta nr 9) wynika jednoznacznie, iż wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi z dnia 26 stycznia 2010 r. zostało odebrane przez żonę skarżącego B. J. w dniu 29 stycznia 2010 r., która potwierdziła odbiór przesyłki własnoręcznym wyraźnym i czytelnym podpisem. Doręczenie to nastąpiło zatem zgodnie z obowiązującym prawem w trybie art. 72 p.p.s.a. Skarżący nie poparł przy tym swoich twierdzeń stosownymi dokumentami, oświadczeniami odpowiednich osób, bądź innym przeciwdowodem mogącym przeczyć okoliczności stwierdzonej w zwrotnym potwierdzeniu odbioru poczty.
Zażalenie na to postanowienie (zatytułowane skarga kasacyjna) wniósł M. J., podnosząc zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 86 § 1 p.p.s.a. Skarżący stwierdził, iż we wniosku o przywróceni terminu wskazał niezależne przyczyny, które spowodowały, że nie zostały spełnione warunki formalne skargi. W piśmie procesowym z dnia 13 kwietnia 2010 r., uzupełniającym zażalenie, skarżący wskazał, iż jego żona z uwagi na schorzenia neurologiczne cierpi na zaburzenia pamięci, w związku z czym nie przekazała mu informacji o nadesłanej przesyłce z Sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest uzasadnione.
Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Przepis art. 87 § 2 p.p.s.a. stanowi, iż w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru (k.
9) wynika, iż przesyłkę z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych skargi odebrała w dniu 29 stycznia 2010 r. żona skarżącego B. J.. Nastąpiło więc tzw. doręczenie zastępcze dorosłemu domownikowi na podstawie art. 72 p.p.s.a. W literaturze oraz orzecznictwie wskazuje się, że wskazany przepis wprowadza jedynie domniemanie, że pismo doręczone dorosłemu domownikowi dotarło do rąk adresata (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, wyd. III, s. 233, postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1973 r., I CZ 157/72, OSNCP 1973, nr 12, poz. 215, postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2010 r., II OZ 707/10 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Adresat przesyłki może obalić to domniemanie wykazując, że pisma mu nie doręczono lub nie doręczono w tym terminie, w którym potwierdzony został odbiór pisma.
W rozpoznawanym zażaleniu skarżący podniósł, że jego żona ma zaburzenia pamięci i nie przekazała mu informacji o nadesłanej przesyłce sądowej. Na potwierdzenie tego faktu przedstawił zaświadczenie lekarskie z poradni neurologicznej, z którego wynika, że B. J. pozostaje pod stałą kontrolą tej poradni z powodu zaburzeń pamięci. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie skarżący uprawdopodobnił, iż żona, która odebrała przesyłkę sądową z wezwaniem do usunięcia braków formalnych skargi nie przekazała mu tej korespondencji, w związku z czym nie mógł zapoznać się z wezwaniem i nadesłać żądanych przez Sąd odpisów skargi w wyznaczonym terminie. O konieczności uzupełnienia braków formalnych skargi skarżący dowiedział się w dniu 2 marca 2010 r., w którym otrzymał postanowienie Sądu z dnia 23 lutego 2010 r. o odrzuceniu skargi i w niezwłocznie, w dniu następnym złożył wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia tych braków. W związku z powyższym należy przyjąć, że skarżący wykazał w sposób dostateczny brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, a więc termin ten powinien być mu przywrócony.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.