Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 8 czerwca 2005 r. 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 121/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił skarżącej B. L. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd powołał się na sytuację materialną skarżącej, która utrzymuje się z pobieranej emerytury w wysokości 725,75 zł brutto miesięcznie zaś z dołączonej dokumentacji wynika, że jest właścicielką nieruchomości, czego nie wykazała w niekompletnym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, skarżąca ma możliwość poniesienia kosztów sądowych (wpisu w kwocie 100 zł.), bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Poza tym skarżąca powinna się liczyć z obowiązkiem poniesienia opłat sądowych w związku z toczącym się postępowaniem. Dlatego też, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, nie zachodzą przesłanki z art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 29 kwietnia 2005 r wniosła B. L.. Podniosła, że nigdy nie ukrywała faktu posiadania własności nieruchomości (ponosi koszty podatku od nieruchomości) zaś stan budynku wymaga pilnego remontu, na który ją nie stać. Poza tym wysokość dochodów przeznacza na koszty utrzymania oraz zakup lekarstw. Zdaniem skarżącej Sąd dokonał wadliwej wykładni przepisów, sprowadzając instytucję prawa pomocy do przypadków skrajnej nędzy (bezrobotny bez prawa zasiłku). Według twierdzeń zażalenia również osoby posiadające stały dochód lecz w niskiej wysokości nie są w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych. Wszystkie te względy uzasadniają zgłoszony przez nią wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie jest uzasadnione. Wywody skarżącej, aczkolwiek istotne i niewątpliwie wykazujące trudną sytuację materialną skarżącej, nie podważają jednak ustaleń i oceny zaprezentowanej w zaskarżonym postanowieniu. Skarżąca pomija te ustalenia, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia Sądu Wojewódzkiego a więc stosunkowo nie wysoka kwota opłaty sądowej, liczenie się z obowiązkiem uiszczenia wpisu w związku z wniesieniem skargi a także konieczność zaistnienia wyjątkowych przesłanek, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy.
Skarżąca nie dostrzega, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym i może dotyczyć tylko tych osób, które znalazły się w sytuacji uniemożliwiającej im poniesienie jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania. Stosownie bowiem do przepisu art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w powołanym przepisie sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, iż znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Niewątpliwie skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jednakże nie w takiej, która uniemożliwiałaby jej poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (w wysokości 100 zł, jak to ma miejsce w sprawie), przy czym bez znaczenia dla tej oceny jest fakt posiadania domu mieszkalnego, który nie przynosi dochodu. Dlatego też podzielić należy stanowisko Sądu Wojewódzkiego o braku zaistnienia przesłanek z art. 246 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a w konsekwencji braku podstaw do przyznania prawa pomocy.
W tym stanie rzeczy skoro zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważyły oceny dokonanej przez Sąd Wojewódzki, zażalenie z braku uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu a w konsekwencji należało, na podstawie na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 powołanej już ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w sentencji.