Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu przywrócenia obiektu do stanu poprzedniego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że strona skarżąca nie wykazała zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - P.p.s.a. Ogólne i niepoparte żadnymi dowodami lub argumentami twierdzenia skarżących, że znajdują się w trudnej sytuacji, a wykonanie decyzji jeszcze ją pogorszy, nie mogą być uznane za przekonujące.
W ocenie Sądu pierwszej instancji skarżący nie przedstawili argumentów, które uzasadniałyby uznanie za wiarygodne twierdzeń, że w razie wykonania zaskarżonej decyzji, poniosą oni znaczną szkodę czy też zajdą w stosunku do nich trudne do odwrócenia skutki.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. C., zaskarżając je w całości i domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, ewentualnie uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Zarzuciła naruszenie art. 61 § 1 i art. 61 § 3 P.p.s.a. polegające na odmowie wstrzymania przez sąd rozstrzygnięć organów administracji publicznej, z uwagi na niewykazanie zdaniem WSA w Warszawie powstania niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, podczas gdy analiza niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że zachodziły podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na wystąpienie obu przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja zobowiązuje do doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, tj. zatwierdzonego decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1993 r., a to oznacza konieczność rozbiórki łazienki, garderoby, kotłowni, w której jest piec gazowy oraz pokoju, który aktualnie jest zajmowany przez dwójkę małych dzieci.
Jak wskazywali skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje skutki nie do odwrócenia i znaczną szkodę, gdyż skarżący nie mogą pozwolić sobie na wykonanie decyzji, a następnie, w przypadku uwzględnienia skargi, do powrotu do stanu sprzed jej wykonania. Skarżąca powołała się na trudną sytuację majątkową rodziny, która była podstawą przyznania prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.
Należy wskazać, że strona skarżąca w zażaleniu uprawdopodobniła zaistnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] uchylono decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2014 r. Nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego i udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nakazano skarżącym doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, tj. zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1993 r. znak: [...] o pozwoleniu na rozbudowę budynku mieszkalnego usytuowanego na terenie działki o nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w[...]. Jak wynika z akt sprawy, skarżący dokonali rozbudowy z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego decyzją z [...] grudnia 1993 r. projektu polegające na zmianie powierzchni zabudowy, powierzchni użytkowej oraz kubatury wynikających z wykonania nieprzewidzianej w ww. projekcie dobudowy pomieszczenia od strony północnej.
Powyższe wskazuje, że obowiązek objęty zaskarżoną decyzją dotyczący nakazu przywrócenia stanu poprzedniego, tj. wynikającego z projektu zatwierdzonego decyzją z [...] grudnia 1993r., sprowadza się w istocie do konieczności dokonania przez skarżących rozbiórki dobudowanego do budynku mieszkalnego pomieszczenia od strony północnej. Jak wskazują skarżący, w części tej znajdują się łazienka, garderoba, kotłownia z piecem gazowym oraz pokój zajmowany przez dwójkę dzieci.
Należy wskazać, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zdaje się być utrwalony już pogląd, że rozbiórka obiektu budowlanego przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że nakaz rozbiórki może okazać się wadliwy. W razie uwzględnienia skargi skutki nieuzasadnionej rozbiórki dotkną właściciela obiektu, a ewentualnie udzielona mu ochrona okaże się iluzoryczna (por. postanowienia NSA: z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II OZ 785/12; z dnia 2 lipca 2014 r. II OZ 646/14).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykonanie zaskarżonej decyzji jeszcze przed prawomocnym zakończeniem postępowania sądowoadministracyjnego może spowodować niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego zarzuty zażalenia okazały się zasadne i prowadziły do uchylenia zaskarżonego postanowienia Sądu pierwszej instancji oraz uwzględnienia wniosku o wstrzymanie.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.