Uzasadnienie
M. S. i M. S. (dalej skarżący) wnieśli skargę na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Gdańskim z dnia [...] listopada 2013 r. Nr [...], umarzającą postępowania w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wykonanego bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] przy ul. [...] w miejscowości P., gmina P..
Jednocześnie skarżący złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż, w ich ocenie, przeprowadzenie postępowania przez organ I instancji w trybie art. 48 Prawa budowlanego może skutkować rozbiórką ich domu jednorodzinnego. który zamieszkują razem z dziećmi. Fakt ten grozi wyrządzeniem im znacznej szkody i może spowodować trudne do odwrócenia skutki. Podkreślili, że jest to jedyne miejsce zamieszkania ich rodziny.
Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 316/14, oddalił wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd wskazał, że możliwość orzeczenia rozbiórki w toku ponownego postępowania nie stanowi okoliczności, która uprawdopodobniłaby niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej jako P.p.s.a.
Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja nie nadaje się do wykonania tzn. nie należy do decyzji ustalających prawo lub nakładających obowiązek. Zawiera bowiem jedynie rozstrzygnięcie o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy administracyjnej temu organowi do ponownego rozpatrzenia. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja ma charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Tym samym nie nadaje się ona do wykonania i nie stwarza zagrożeń dających podstawę do wstrzymania jej wykonania w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a.
Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie wnieśli o jego zmianę i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, argumentując tak jak we wniosku o wstrzymanie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności. Zawarty w powyższym przepisie katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia jest zamknięty. Oznacza to, że ustawa w sposób wyczerpujący wskazuje przesłanki wstrzymania wykonania orzeczenia ostatecznego, uzależniając tę możliwość wyłącznie od wykazania istnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Zaznaczyć należy, że wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonego aktu lub czynności ma charakter wyjątkowy. Celem zaś wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, a więc udzielenia stronie tzw. ochrony tymczasowej jest przede wszystkim zapobieżenie sytuacji, w której zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględniania skargi akt ten zostanie wzruszony. Taka sytuacja wypaczałaby w rzeczywistości sens kontroli sądowoadministracyjnej szczególnie w sytuacji całkowitej lub znacznej niemożności przywrócenia stanu poprzedniego lub poniesienia przez stronę szkody w stopniu znacznym.
Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności zależy jednak przede wszystkim od charakteru prawnego decyzji, której rozpoznawany wniosek dotyczy. Nie podlegają bowiem wykonaniu te akty, które nie nadają się do wykonania i nie wymagają wykonania w trybie egzekucyjnym.
Uznać należy, iż sama zależność, że w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, może zapaść decyzja o rozbiórce obiektu budowlanego, nie stanowi jeszcze tylko z tego względu okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Wykazanie jednak tych konkretnych okoliczności, które przemawiałaby za koniecznością udzielenia stronie ochrony tymczasowej jest obowiązkiem strony składającej wniosek. W oparciu o stan faktyczny sprawy oraz uwarunkowania dotyczące sytuacji strony musi ona wskazać na takie zindywidualizowane okoliczności, które pozwolą sądowi na ocenę, że aktualnie istnieje niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić przy tym trzeba, iż nie jest wystarczające samo powtórzenie treści przepisu art. 61 § 3 P.p.s.a., czy też nie poparte niczym twierdzenie strony skarżącej.
Z taką okolicznością mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Składając wraz ze skargą wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący oparli go jedynie na potencjalnym wyniku przyszłego postępowania, które organ będzie ponownie prowadzić po uchyleniu jego decyzji o umorzeniu postępowania. Skutki jednak tego postępowania, co do zasady niepewne i zależne od ustaleń faktycznych organu nadzoru budowlanego, nie stanowią takich okoliczności, które wskazywałyby na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż skarżona decyzja z uwagi na jej charakter i przedmiot nie nadaje się do wstrzymania. Nie określa ona bowiem takich praw i obowiązków, które mogłyby podlegać wykonaniu, a tym samym nie zachodzi niebezpieczeństwo wystąpienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.