Postanowienie NSA z 21 lutego 2023 r., II OZ 72/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1291/22 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu

Sprawa

w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 maja 2022 r., nr 510/22 w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Tomasz Bąkowski przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 grudnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 1291/22, odrzucił wniosek o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 maja 2022 r., nr 510/22 w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.

Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 9 czerwca 2022 r. M.P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 maja 2022 r. o nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego.

W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 11 lipca 2022 r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 złotych.

Z uwagi na brak uiszczenia wymaganego wpisu sądowego, postanowieniem z dnia 9 września 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę.

Postanowieniem z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II OZ 651/22, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie wniesione przez Skarżącą na postanowienie z dnia 9 września 2022 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przyczyny, z powodu których nastąpiło uchybienie terminu do uiszczenia wpisu sądowego mogą ewentualnie zostać rozpoznane, ale po uprzednim wniesieniu przez Skarżącą wniosku o przywrócenie terminu, w którym Skarżąca obowiązana będzie wykazać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

Pismem złożonym w dniu 30 listopada 2022 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) M.P. – powołując się na informację zawartą w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego – zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia wpisu od skargi. Podkreśliła, że brak uiszczenia przez nią wpisu sądowego był wynikiem nieodebrania wezwania, co nastąpiło wobec konieczności sprawowania opieki nad chorą matką, która mieszka w G. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, biorąc za podstawę art. 88 p.p.s.a., stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego należało odrzucić.

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.

Tryb złożenia wniosku o przywrócenie terminu szczegółowo reguluje art. 87 p.p.s.a. W myśl § 1 pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do dyspozycji art. 88 zdanie pierwsze p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym.

Sąd podniósł, że w rozpoznawanej sprawie, okolicznością obiektywnie istniejącą, niezależnie od stanowiska strony, jest doręczenie Skarżącej postanowienia Sądu z dnia 9 września 2022 r. o odrzuceniu skargi. W postanowieniu tym Sąd wyraźnie wskazał, że Skarżąca nie uiściła wpisu sądowego od skargi. Przesyłka zawierająca odpis postanowienia o odrzuceniu skargi została doręczona Skarżącej do rąk własnych w dniu 3 października 2022 r. i z tym dniem należy wiązać początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego.

Z uwagi na szczególne okoliczności sprawy, Sąd wziął pod rozwagę termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu licząc jego bieg od daty doręczenia Skarżącej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2022 r., tj. od dnia 22 listopada 2022 r. W tym bowiem dniu rozwiane zostały ewentualne wątpliwości co do terminu, w jakim Skarżąca obowiązana była uiścić wpis od skargi, czy też co do prawidłowości doręczenia zastępczego wezwania.

Sąd stwierdził, że skoro ustanie przyczyny, dla której Skarżąca uchybiła terminowi nastąpiło w dniu 22 listopada 2022 r., to siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął w dniu 29 listopada 2022 r. Stosowny zaś wniosek został złożony w dniu 30 listopada 2022 r., a zatem z przekroczeniem terminu, o jakim mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a.

M.P. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżając je w całości oraz wnosząc o jego zmianę lub uchylenie.

Uzasadniając Żaląca wskazała, że w dniu 28 listopada 2022 r., wróciła do domu po kilkudniowym pobycie u ciężko chorej matki mieszkającej w G. Zaznaczyła, że pamiętała o konieczności wysłania wniosku do WSA (był przygotowany jeszcze przed wyjazdem), jednak najwyraźniej źle policzyła obowiązujący 7-dniowy okres na złożenie wniosku (prawdopodobnie z powodu notorycznego zdenerwowania i wyczerpania chorobą mamy).

Żaląca zwróciła się o umożliwienie złożenia wniosku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Natomiast stosownie do art. 88 p.p.s.a., spóźniony wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuca. Z brzmienia powołanych przepisów wynika, że Sąd w pierwszej kolejności bada, czy wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z zachowaniem terminu. Dopiero w razie uznania, że termin ten został zachowany, badaniu podlegają przesłanki uprawdopodobniające brak winy w uchybieniu terminu do dokonania danej czynności procesowej. Z przytoczonych przepisów wynika także i to, że jeżeli Sąd odrzuca wniosek o przywrócenie terminu, to musi wskazać, co było według wnioskodawcy przyczyną uchybienia terminu i kiedy ta przyczyna ustała.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji sprostał powyższemu.

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd wskazał wyraźnie, co było według Skarżącej przyczyną uchybienia przez nią terminu do uiszczenia wpisu sądowego i w związku z tym ustalił, kiedy ta przyczyna ustała. Okoliczności te wynikają wprost z ustaleń faktycznych sprawy, jak również z samego przebiegu postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że wniosek o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 p.p.s.a., jest aktualny dopiero wówczas, gdy prawomocnie zostanie rozstrzygnięta kwestia, czy termin do dokonania czynności procesowej upłynął – czy też nie – przed jej dopełnieniem. Jeżeli zatem od postanowienia o odrzuceniu skargi nie zostało złożone zażalenie, to termin siedmiodniowy z art. 87 § 1 p.p.s.a., przewidziany na złożenie wniosku w przedmiocie przywrócenia terminu, zaczyna swój bieg od daty doręczenia postanowienia Sądu I instancji rozstrzygającego kwestię uchybienia terminu (por. postanowienia NSA z dnia 29 czerwca 2012 r. sygn. akt II GZ 222/12, z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt II GZ 1355/16, z dnia 23 marca 2017 r. sygn. akt II GZ 207/17, z dnia 27 października 2017 r. sygn. akt II OZ 1267/17, z dnia 29 listopada 2017 r. sygn. akt II GZ 866/17 oraz z dnia 29 kwietnia 2021 r. sygn. akt II GZ 128/21). Skoro Skarżąca zaskarżyła zażaleniem rozstrzygnięcie o odrzuceniu skargi, Sąd przyjął termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu licząc jego bieg od daty doręczenia Skarżącej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2022 r., tj. od dnia 22 listopada 2022 r.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że Skarżąca powinna w ciągu 7 dni od otrzymania postanowienia oddalającego jej zażalenie złożyć wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Przy czym, również w zażaleniu na postanowienie odrzucające tenże wniosek Skarżąca przytoczyła okoliczności, które nie mogą stanowić o spełnieniu przesłanek określonych w art. 86 § 1 p.p.s.a. W konsekwencji, nie było podstaw do uznania braku winy w uchybieniu terminu, w pierwszej kolejności dla wnioskowanego przywrócenia terminu, jak też w odniesieniu do niezachowania siedmiodniowego terminu dla wniesienia tegoż wniosku.

W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.