Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2006 r, sygn. akt II SA/Bd 57/04 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia 31 grudnia 2003 r, nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż w przedmiotowej sprawie w stosunku do skarżącego nie zachodzą ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ponieważ wnioskodawca nie wykazał niemożności poniesienia kosztów w pełnym zakresie bez powstania uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i dla rodziny. WSA uznał, iż w stosunku do skarżącego nie zachodzą ustawowe przesłanki przyznania przywileju jakim jest ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, ponieważ posiada określone dochody i majątek (dom mieszkalny, lokal mieszkalny). Ponadto z wykazanych przez niego wydatków i zaciągniętych zobowiązań, duża część stanowi spłatę pożyczki zaciągniętej na podjęcie działalności gospodarczej. Skarżący z małżonką posiadają nadto stałe źródło dochodu w postaci renty i emerytury oraz dochód z czynszu od wynajmowanego mieszkania. Sąd wskazał, iż posiadane środki finansowe pozwalają na utrzymanie domu mieszkalnego o znacznej wielkości oraz samochodu osobowego.
R. L. wniósł zażalenie na to postanowienie. Podniósł w nim, iż jego pismo zostało rozpatrzone nierzetelnie i że się wobec tego faktu nie może z nim zgodzić. Ponadto wskazał na swoją trudną sytuację zdrowotną i finansowa, co w efekcie skutkuje wg skarżącego niemożliwością zgromadzenia środków finansowych na opłacenie sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma uzasadnionych podstaw.
Zauważyć należy, iż zgodnie z generalną zasadą ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowego, wyrażoną między innymi w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr
Sygn. akt II OZ 723/06 153, poz. 1270 ze zm.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i jest odstępstwem od zasady samodzielnego ponoszenia przez strony kosztów postępowania, związanych z ich udziałem w sprawie.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a prawa pomocy w zakresie częściowym może domagać się osoba prawna gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. To na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji, uprawniającej ją do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie Sądu zatem będzie zależało od tego, co zostało udowodnione przez stronę.
Ponadto dokonując oceny, czy skarżący jest w stanie ponieść jakiekolwiek koszty postępowania, trzeba mieć na uwadze nie tylko wysokość jego aktualnych dochodów, lecz również posiadany przez niego majątek. Znaczenie mają także możliwości zarobkowe z tym majątkiem związane, w szczególności gdy jego charakter pozwala na uzyskiwanie przychodów.
Nie ulega wątpliwości, iż skarżący wraz z małżonką prócz przyznanej renty i emerytury posiadają dochód w postaci czynszu od wynajmowanego mieszkania. Ponadto jak wynika ze stanu faktycznego sprawy uzyskiwane przez skarżącego dochody umożliwiają utrzymanie domu mieszkalnego o powierzchni 110 m kw.
Należy podnieść, iż konieczność wyodrębnienia z bieżących wydatków skarżącej sumy na pokrycie kosztów sądowych nie może samo stanowić przesłanki do przerzucenia tego obowiązku na budżet państwa.
Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 31 marca 1987r. w sprawie I CZ 26/87 (publ. OSNC 1988/7-8/103), jeżeli strona, która mogła liczyć się z obowiązkiem poniesienia kosztów sądowych, bez ważnego powodu nie wykorzystała w całości lub w części swoich możliwości zarobkowych, to przy rozpoznawaniu wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy przyjąć, że stan majątkowy i dochody strony są takie, jakie miałaby ona, gdyby w pełni wykorzystała swoje możliwości zarobkowe.
W tym stanie rzeczy skoro zarzuty podniesione w zażaleniu nie podważyły oceny dokonanej przez Sąd Wojewódzki, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 197 w zw. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.