Uzasadnienie
Postanowieniem z 26 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek T.S. (dalej jako "skarżący") o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku tego Sądu z 20 stycznia 2015 r. w sprawie ze skargi na decyzję Wielkopolskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z [...] lipca 2014 r. w przedmiocie nakazu wykonania określonego obowiązku.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że odpis wyroku wraz z uzasadnieniem, doręczono pełnomocnikowi skarżącego 10 lutego 2015 r. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z 21 kwietnia 2015 r. Sąd I instancji odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.
Następnie pismem z 5 kwietnia 2016 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wyjaśnił, że wniosek składa z uwagi na nowe nadzwyczajne okoliczności i wyjątkową sytuację. Skarżący skierował pismo do Komisji Europejskiej, której przedstawiciel w odpowiedzi skierował skarżącego na drogą dochodzenia roszczeń przed sądem krajowym.
Odrzucając wniosek Sąd I instancji wyjaśnił, że po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 20 stycznia 2015 r. upłynął 12 marca 2015 r., natomiast wniosek o przywrócenie terminu został złożony 5 kwietnia 2016 r.
W ocenie Sądu I instancji, w sprawie nie wystąpił przypadek wyjątkowy pozwalający na przywrócenie terminu. Wskazane przez skarżącego pismo zostało wydane na skutek skargi przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie naruszenia zasady swobodnego przepływu towarów i jest pismem dotyczącym zamknięcia sprawy. Z pisma wynika wprost, że stanowi ono odpowiedź na argumenty podniesione przez skarżącego we wcześniejszej korespondencji z Komisją i ocenione już przez właściwe służby. Służby te były wówczas zdania, że decyzja będąca przedmiotem sprawy jest jednostkowym przypadkiem praktyki administracyjnej, indywidualną decyzją wydaną przez "Sanepid", w odpowiedzi na konkretny wniosek, a nie skutkiem naruszania przepisów prawa UE. Komisja Europejska nie ma uprawnień do działania w odniesieniu do indywidualnych przypadków, które nie ujawniają ogólniejszej praktyki polegającej na naruszaniu prawa UE. Takie przypadki, podobnie jak sytuacje domniemanego naruszenia wyłącznie prawa krajowego powinny być rozpatrywane w ramach krajowego systemu dochodzenia roszczeń. Służby Komisji wskazały, że podtrzymują tę samą opinię, która została już wyrażona we wcześniejszym piśmie, a sprawa zostanie w związku z tym zamknięta.
Sąd I instancji stwierdził, że wbrew argumentom wniosku o przywrócenie terminu, skarżący nie został skierowany pismem Komisji Europejskiej do Sądu, a wyjaśnienia przedstawiciela Komisji nie zawierało sugestii, że wobec skarżącego nie zaczął biec termin do wniesienia skargi kasacyjnej lub, że bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej został zawieszony wskutek zwrócenia się przez skarżącego do Komisji. W ocenie Sądu I instancji, prowadzenie korespondencji z Komisją Europejską, a nawet wniesienie skargi przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, nie miały żadnego związku proceduralnego z niniejszą sprawą. Nie wystąpił zatem wyjątkowy przypadek pozwalający na przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia. Z wniosku skarżącego nie wynika również, żeby wystąpiły nadzwyczajne przeszkody uniemożliwiające złożenie wcześniej wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący. Wniósł o uchylenie postanowienia i przywrócenie terminu z uwagi na istotne okoliczności dla sprawy. W uzasadnieniu zażalenia powołał się na łamanie prawa UE przez organy w tej sprawie oraz korespondencję z przedstawicielem Komisji Europejskiej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 – dalej jako "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Stosownie do art. 87 § 5 p.p.s.a., po upływie roku od uchybionego terminu, jego przywrócenie jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych.
Pod pojęciem "przypadek wyjątkowy" należy rozumieć nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiały złożenie wniosku o przywrócenie terminu w normalnym terminie. Rozpoznając taki wniosek o przywrócenie terminu, należy wyważyć argumenty wspierające wniosek i argumenty przemawiające za stabilizacją sytuacji ugruntowanej przez upływ czasu, a powstałej w następstwie niedokonania czynności procesowej w terminie oraz ustalić, czy przedstawione we wniosku argumenty uzasadniają, że w sprawie zachodzi przypadek, który można uznać za wyjątkowy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 marca 2013 r. sygn. akt I OZ 109/13 i z 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OZ 991/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena wyrażona w tym zakresie przez Sąd I instancji była prawidłowa. Sąd I instancji trafnie uznał, że w niniejszej sprawie nie zachodzi wyjątkowy przypadek, o którym stanowi art. 87 § 5 p.p.s.a. Wbrew argumentom skarżącego, tego rodzaju wyjątkowym przypadkiem nie jest korespondencja z Komisją Europejską. Przede wszystkim nadesłana skarżącemu odpowiedź stanowi powtórzenie stanowiska, które skarżący otrzymał już wcześniej, co wynika wprost z treści tego pisma. Ponadto, oczekiwanie na odpowiedź Komisji nie stanowiło przeszkody w dokonywaniu przez skarżącego czynności procesowych przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu.
Skarżący był tego świadomy, bowiem po wydaniu wyroku z 20 stycznia 2015 r. podejmował działania zmierzające do wniesienia skargi kasacyjnej, występując z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy między innymi przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej. Z tej przyczyny argumenty wniosku o przywrócenie terminu nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a wniosek podlegał odrzuceniu jako niedopuszczalny na podstawie art. 88 w związku z art. 87 § 5 p.p.s.a. Przyjęta przez Sąd I instancji podstawa prawna rozstrzygnięcia jest więc prawidłowa.
Argumenty zażalenia nie zasługiwały na uwzględnienie, stanowiąc powtórzenie uzasadnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej.
Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.