Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 marca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 959/05) na podstawie art. 141 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a." odmówił skarżącym M. i W. M. sporządzenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 roku, oddalającego skargę M. i W. M. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 maja 2005 roku w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji zauważył, iż wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku M. i W. M. złożyli pismem z dnia 4 marca 2006 roku. Po przypomnieniu treści art. 141 § 2 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wyrok w sprawie został wydany w dniu 21 lutego 2006 roku. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął więc z dniem 28 lutego 2006 roku. Ponieważ wniosek taki został wniesiony do Sądu po terminie Sąd I instancji odmówił sporządzenia uzasadnienia.
W zażaleniu na powyższe postanowienie M. i W. M. wnieśli o jego uchylenie i sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2006 roku. Skarżący potwierdzili, iż wniosek o sporządzenia uzasadnienia wyroku został wniesiony po terminie, jednakże zaznaczyli, iż uchybienie terminowi spowodowane było ciężką chorobą. W treści zażalenia skarżący zamieścili wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, iż zarówno w doktrynie prawa, jak i orzecznictwie sądów przyjmuje się, że postępowanie o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej oraz zażalenie na odrzucenie pisma procesowego (podobnie na odmowę uwzględnienia złożonego po terminie wniosku) wyłączają się.
Jeżeli bowiem strona twierdzi, że dokonała czynności w terminie, a sąd błędnie uznał, iż uchybiła terminowi, to powinna wnieść zażalenie. Wniosek o przywrócenie uchybionego terminu jest natomiast aktualny wtedy, gdy strona nie neguje uchybienia terminowi i wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie.
Powyższe stanowisko zostało wprawdzie wykształcone na gruncie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, lecz z uwagi na zbliżoną treść przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu w K.p.c. oraz w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zostało zaakceptowane i znajduje pełne zastosowanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 czerwca 1957 roku, sygn. akt 2CZ 123/57, opubl. NP. 1958/3, z dnia 2 października 1984 roku, sygn. akt IV CZ 163/84, opubl. Lex nr 8625; z dnia 10 listopada 1998 roku, sygn. akt III CKN 874/98, opubl. Lex nr 78415; z dnia 4 października 2001 roku, sygn. akt I CZ 116/01, opubl. Lex nr 52578; z dnia 10 stycznia 2002 roku, sygn. akt I CZ 198/01, opubl Lex nr 53302; z dnia 3 października 2002 roku, sygn. akt I CZ 120/02, opubl. Lex nr 74409; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2004 roku, sygn. akt FZ 61/04, niepubl.; H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 338)
Zakres rozpoznania sądu w postępowaniu zażaleniowym wyznacza przede wszystkim treść zaskarżonego postanowienia. W niniejszej sprawie przedmiotem rozpoznania jest postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku z uwagi na uchybienie terminu do złożenia odpowiedniego wniosku.
Stosownie do przepisu art. 141 § 2 p.p.s.a. - w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Przepis art. 141 p.p.s.a. zerwał zatem z zasadą obligatoryjnego sporządzania przez sądy administracyjne uzasadnienia wszystkich wyroków. Wobec tego warunkiem koniecznym sporządzenia uzasadnienia było złożenie wniosku o jego sporządzenie w trybie określonym w art. 141 § 2 p.p.s.a. W takim przypadku tj. sporządzenia uzasadnienia wyroku na wniosek strony, odpis wyroku z uzasadnieniem doręcza się tylko tej stronie, która złożyła wniosek – art. 142 § 2 p.p.s.a.
Z treści przepisu art. 141 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie wynika, że termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku biegnie od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę.
(por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt OZ 565/04, niepubl., B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 330).
Siedmiodniowy termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest terminem ustawowym. Terminy ustawowe charakteryzują się tym, że nie mogą być przedłużane ani skracane; mogą być zaś przywracane na wniosek strony. Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, o jakim mowa w art. 141 § 2 p.p.s.a., biegł w rozważanej sprawie od dnia ogłoszenia wyroku / 21 luty 2006 roku / i upłynął w dniu 28 lutego 2006 roku. Wniosek taki skarżący złożyli w dniu 4 marca 2006 roku. Konkludując, uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku obligowało Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do wydania, stosownie do art. 141 § 2 p.p.s.a., postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku. Podkreślić należy, iż wnoszący zażalenie nie kwestionują faktu uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, lecz potwierdzają tą okoliczność i jako przyczynę opóźnienia podają ciężką chorobę. Ta natomiast okoliczność - choroba skarżących oraz niemożność sporządzenia i złożenia w terminie wniosku o doręczenie uzasadnienia wyroku - może stanowić podstawę do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu, a nie podstawę zażalenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 kwietnia 1998 roku, sygn. akt II CKN 818/97, opubl. Prok. i Pr. 1999/5/36). Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.