Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Go 1/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. odmówił przyznania prawa pomocy skarżącym A. L. i W. B. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w uzasadnieniu wskazując, iż skarżący zostali prawidłowo wezwani przez referendarza sądowego do nadesłania wypełnionego wniosku i pouczeni o grożącym w razie jego nieuzupełnienia rygorze oddalenia wniosku. Ponadto, skarżący nie udzielili Sądowi odpowiedzi, jak należy traktować ich pismo, ani też nie złożyli prawidłowo i kompletnie wypełnionego formularza o przyznaniu im prawa pomocy.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 22 stycznia 2009 r. skarżący złożyli wniosek o prawo pomocy. Pismami z dnia 2 lutego 2009 r. skarżący zostali wezwani do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, a wobec nieuzupełnienia braku, postanowieniem z dnia 6 marca 2009 r. sygn. akt II SA/Go 1/09, referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżący wnieśli sprzeciw od powyższego postanowienia. W. B. w sprzeciwie z dnia [...] kwietnia 2009 r. podnosił, iż nie wiedział o wezwaniu do uzupełnienia złożonego wniosku, ponieważ nie otrzymał przesyłki zawierającej wezwanie, a A. L., w sprzeciwie z dnia [...] kwietnia 2009 r. wskazywała na chorobę córki, która uniemożliwiła jej uzupełnienie formularza w terminie.
Zarządzeniem sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 9 kwietnia 2009 r., wezwano W. B. do wskazania, czy złożone pismo stanowi wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wykonał zarządzenia. Tym samym zarządzeniem wezwano A. L. do podpisania złożonego sprzeciwu. Skarżąca wykonała zarządzenie w terminie.
W związku ze skutecznym wniesieniem sprzeciwu, postanowienie referendarza sądowego utraciło moc, a sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., który postanowieniem z dnia 20 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Go 1/09, odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w uzasadnieniu wskazując, iż skarżący zostali prawidłowo wezwani przez referendarza sądowego do nadesłania wypełnionego wniosku i pouczeni o grożącym w razie jego nieuzupełnienia rygorze oddalenia wniosku. Ponadto, skarżący nie udzielili Sądowi odpowiedzi, jak należy traktować ich pismo, ani też nie złożyli prawidłowo i kompletnie wypełnionego formularza o przyznaniu im prawa pomocy.
Zażalenia na powyższe postanowienie złożyli W. B. oraz A. L.. W. B. w zażaleniu z dnia 16 czerwca 2009 r. podniósł, iż nie otrzymał przesyłki zawierającej wezwanie do prawidłowego wypełnienia formularza, a pomimo deklaracji, iż jest gotów do uzupełnienia formularza, nie wezwano go, aby taki formularz przedłożył. Skarżący stwierdził, iż Sąd I instancji powinien był go wezwać raz jeszcze do przedłożenia formularza i dopiero wtedy ocenić czy jest on zdolny do ponoszenia opłaty od skargi. A. L. wskazywała podobnie jak w sprzeciwie, iż nie mogła wypełnić wniosku o przyznanie prawa pomocy z powodu choroby swojego dziecka i pomimo deklaracji, że jest gotowa uzupełnić formularz, nie została wezwana przez Sąd do jego uzupełnienia. Według skarżącej, Sąd przed wydaniem postanowienia powinien wezwać ją do uzupełnienia formularza.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa", prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie fizycznej wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie skarżący zostali prawidłowo wezwani przez referendarza sądowego do nadesłania uzupełnionego wniosku i pouczeni o konsekwencjach w razie nieuzupełnienia braku. Ponieważ żadne ze skarżących nie odebrało wysłanej z sądu korespondencji, zgodnie z treścią art. 73 § 4 ppsa, pisma zostały złożone do akt ze skutkiem doręczenia i wydane zostało postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 260 ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie sądu przysługuje zażalenie.
W związku z nieuzupełnieniem przez skarżących braków, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. nie mógł przystąpić do merytorycznego rozpoznawania sprawy. Wydając postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy, Sąd w istocie rozpatrzył wniosek merytorycznie.
Ponadto należy wskazać, że to na skarżących spoczywał obowiązek złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, zgodnego z wymogami art. 252 ppsa w zw. z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 256 ppsa.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Okoliczności wskazane przez skarżących nie mają wpływu na to, iż nie uzupełnili oni braków formularza o przyznanie prawa pomocy w terminie, co skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.
Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji, zgodnie z art. 257 w zw. z art. 197 § 2 ppsa.