Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 14 września 2009 r. odmówił M.S., J.N., L.O., S.J. oraz H.K. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wymienieni wyżej skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] lutego 2009r. Nr [...] w przedmiocie nieuznania za stronę postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia 6 lipca 2009 r. Sąd I instancji odrzucił skargę skarżących na skutek nieusunięcia w terminie braków formalnych skargi.
M.S., J.N., L.O., S.J. oraz H.K. wystąpili z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W uzasadnieniu swoich wniosków skarżący wskazali, że błędnie, bez ich winy, zinterpretowali wezwanie Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wraz z wnioskami skarżący załączyli dwa odpisy skargi poświadczone za zgodność z oryginałem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że skarżący nie uprawdopodobnili okoliczności wskazujących na brak ich winy w uchybieniu terminu. Powołane we wniosku okoliczności błędnego zrozumienia wezwania Przewodniczącego do usunięcia braków formalnych skargi nie uprawdopodobniają, zdaniem Sądu I instancji, braku winy w uchybieniu terminu. Skarżący nie odwołują się do niezrozumienia wezwania do usunięcia braków, lecz do dowolnej i niczym nieuzasadnionej jego interpretacji. Tymczasem treść wezwania była jasna i zrozumiała, a pojęcie "odpisu" mimo, iż używane w terminologii prawniczej nie jest pojęciem nieznanym i niefunkcjonującym w życiu codziennym oraz w języku potocznym, tym samym nie wymaga znajomości prawa (por. hasło "odpis" Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN SA jako: kopia lub przepisany tekst oryginalnego dokumentu). W ocenie Sądu I instancji, opisane okoliczności wskazują na zawinienie skarżących w uchybieniu terminu, co uniemożliwia jego przywrócenie.
Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli S.J., M.S., J.N. i L.O. podnosząc, że nie ponoszą winy za niewłaściwe zrozumienie wezwania sądu. Zażalenia zostały zarejestrowane pod sygnaturami II OZ 73/10, II OZ 74/10, II OZ 75/10 i II OZ 76/10. Postanowieniami z dnia 11 lutego 2010 r. sprawy o sygn. akt II OZ 74/10, II OZ 75/10 i II OZ 76/10 zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia ze sprawą niniejszą.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym.
Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy. Dla takiej oceny konieczne jest nie tylko dokonanie analizy okoliczności podnoszonych przez stronę, lecz również całości okoliczności sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny co do zasady podziela stanowisko zaprezentowane przez Sąd I instancji, że błędne odczytanie jasno i precyzyjne sformułowanego wezwania nie może uzasadniać przywrócenia terminu. Jednakże w tym przypadku, taka sytuacja nie ma miejsca. Jak dowodzi analiza akt sprawy, skierowane do stron wezwania mogły zostać niewłaściwie zrozumiane. Z ich treści wynika, że strony zostały wezwane do uzupełnienia braków formalnych skargi przez "nadesłanie 2 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych". W sytuacji, gdy wezwanie kierowane było do wielu, lecz indywidualnie oznaczonych stron postępowania, sformułowanie "własnoręcznie podpisanych" mogło być mylące i sugerować, że wystarczające będzie złożenie podpisu pod kopią skargi jedynie przez osobę, do której skierowano wezwanie. Podkreślenia przy tym wymaga, że strony niniejszego postępowania nie są reprezentowane przez fachowego pełnomocnika oraz, że w terminie nadesłały żądane odpisy (choć niespełniające wymaganych warunków), a także w terminie uiściły wpis sądowy. Trudno zatem zarzucić im zaniedbania w postępowaniu.
W konsekwencji uznać należy, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bowiem Sąd I instancji dokonał niewłaściwej oceny materialnych przesłanek jego zastosowania. To z kolei umożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jednoczesne rozpoznanie wniosku (art. 188 w związku z art. 197 § 2 tejże ustawy).
Z powyższych względów, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.