Uzasadnienie
Postanowieniem z 20 października 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 590/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Gdańsku odrzucił skargę E. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (SKO lub Kolegium) z [...] lipca 2019 r., nr [...], w przedmiocie opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości.
W uzasadnieniu swego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że po wpłynięciu do WSA w Gdańsku skargi E. W. na ww. decyzję Kolegium zarządzeniem z 27 września 2019 r. skarżącego wezwano do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2844 zł w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Skarżący odebrał wezwanie 9 października 2019 r. W okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy. Postanowieniem z 9 stycznia 2020 r. w sprawie II SPP 104/19 starszy referendarz sądowy WSA odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Na skutek rozpoznania sprzeciwu skarżącego WSA w Gdańsku w postanowieniu z 3 marca 2020 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.
Zarządzeniem z 5 marca 2020 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia w przedmiocie wezwania go do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 2844 zł – w terminie 7 dni – pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzenie to doręczono skarżącemu 18 marca 2020 r., a zatem termin do uiszczenia wpisu sądowego upływał 25 marca 2020 r. W zakreślonym terminie skarżący nie uiścił wpisu sądowego od skargi, jednocześnie kierował kolejne wnioski o przyznanie mu prawa pomocy. Wniosek skarżącego z 25 marca 2020 r. został pozostawiony bez rozpoznania zarządzeniem referendarza sądowego z 9 czerwca 2020 r., zarządzenie to zostało utrzymane w mocy na skutek rozpoznania sprzeciwu przez sąd wojewódzki postanowieniem z 23 lipca 2020 r. w sprawie II SPP/Gd 35/20. Wniosek skarżącego z 19 maja 2020 r. został rozpatrzony postanowieniem referendarza sądowego z 17 września 2020 r. o odmowie przyznania wnioskodawcy prawa pomocy, postanowienie to zostało utrzymane w mocy na skutek rozpoznania sprzeciwu postanowieniem z 15 października 2020 r. w sprawie II SPP/Gd 82/20.
Sąd pierwszej instancji w powyższych okolicznościach uznał, że brak uiszczenia wpisu sądowego uniemożliwił merytoryczne rozpoznanie wniesionej przez skarżącego skargi i w konsekwencji ją odrzucił.
Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł E. W., zaskarżając je w całości i zarzucając sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 220 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym odrzuceniu skargi ze względu na jej nieopłacenie, ponieważ bieg terminu do uiszczenia wpisu sądowego został skutecznie przerwany.
Zarzucając powyższe skarżący wnosi o uchylenie w całości ww. postanowienia WSA w Gdańsku z 20 października 2020 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia sądowi pierwszej instancji.
W ocenie skarżącego dopuszczalne było złożenie ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniająca odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę, co tym samym przerwało bieg terminu do zapłaty wpisu sądowego od skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 220 § 1 Ppsa, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata, w takim przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni do dnia doręczenia wezwanie. Stosownie do art. 220 § 3 Ppsa, skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu przez sąd.
W niniejszej sprawie skarżący nie kwestionuje, że mimo wezwania nie uiścił wpisu od skargi (termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie), podnosi jednakże, że złożył ponowne wnioski o przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie skarżący nie jest zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie został zwolniony z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Postanowieniem referendarza sądowego z 17 września 2020 r., utrzymanym w mocy postanowieniem WSA w Gdańsku, odmówiono bowiem prawomocnie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Z akt sprawy wynika także, że pomimo skutecznie doręczonego wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia z 27 września 2019 r., co nastąpiło pismem z 5 marca 2020 r., doręczonym stronie w dniu 18 marca 2020 r. i pouczeniu skarżącego o skutkach jego nie wykonania, w zakreślonym terminie, skarżący nie uiścił należnego wpisu sądowego od skargi.
W związku z powyższym, sąd pierwszej instancji prawidłowo orzekł o odrzuceniu skargi na podstawie art. 220 § 3 Ppsa. Trafnie także wskazał, że złożenie kolejnych wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia na toczące się postępowanie. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do pierwotnego wniosku, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie (zob. postanowienia NSA: z 21 lutego 2017 r., II OZ 134/17; z 21 marca 2018 r., II OZ 308/18; z 11 kwietnia 2019 r., II OZ 304/19 – dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej - http://orzeczenia.nsa.gov.pl - CBOSA).
Z urzędu należy zauważyć, że WSA w Gdańsku postanowieniem z 18 stycznia 2021 r., II SPP/Gd 125/20, utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego WSA w Gdańsku z 1 grudnia 2020 r. o oddaleniu wniosku o zmianę postanowienia referendarza sądowego z 17 września 2020 r. o odmowie przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa.