Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 14 marca 2017 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wnioski R. P. (dalej skarżący) o przyznanie prawa pomocy, wskutek nieuzupełnienia w zakreślonym terminie braków formalnych tych wniosków.
R. P. pismem z dnia 3 kwietnia 2017r. złożył sprzeciw od powyższego zarządzenia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia.
Zarządzeniem z dnia 11 kwietnia 2017r. wezwano skarżącego do wskazania kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 14 marca 2017 r. i nadesłania dowodów uprawdopodabniających tę okoliczność oraz uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od dnia odebrania wezwania pod rygorem rozpoznania wniosku w formie i treści w jakiej został złożony.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący przedłożył zaświadczenie lekarskie nr [...] z dnia 24 stycznia 2017r., z którego wynika, że nie mógł on stawić się na wezwanie Sądu Rejonowego Poznań Stare Miasto w Poznaniu w dniu 18 stycznia 2017r. z powodu choroby nr statystyczny S93. Jako przewidywany termin zdolności do stawienia się na wezwanie wskazano - po dniu 28 marca 2017 r. Skarżący poinformował, że okolicznością uzasadniającą uchybienie terminu była jego choroba potwierdzona przez lekarza sądowego przesłanym zaświadczeniem, na skutek której nie mógł chodzić i stawiać się na wezwanie do Sądów. Dalej skarżący wyjaśnił, że oprócz złamania nogi doznał też psychicznego rozstroju zdrowia, który to fakt może poświadczyć lekarz psychiatra, co jego zdaniem oznacza, że o jego winie nie może być mowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 16 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 947/15 na podstawie art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", odmówił przywrócenia terminu do złożenia sprzeciwu.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżący winien wykazać brak winy w niedochowaniu terminu do wniesienia środka zaskarżenia w okresie od 20 marca 2017 r. do 3 kwietnia 2017r. W ocenie Sadu, z przesłanego zaświadczenia lekarskiego wynika niemożność stawienia się na wezwanie Sądu Rejonowego Poznań Stare Miasto w dniu 18 stycznia 2017 r. Jako przewidywany termin zdolności do stawienia się na wezwanie wskazano w powyższym zaświadczeniu - po dniu 28 marca 2017 r. Pomimo tej treści zaświadczenia skarżący odbierał osobiście w urzędzie pocztowym kierowane do niego pisma po 18 stycznia 2017 r. (to jest w okresie wynikającym ze wskazanego zaświadczenia lekarskiego). Między innymi przedmiotowe zarządzenie referendarza sądowego zostało odebrane przez skarżącego w urzędzie pocztowym w dniu 20 marca 2017 r. Oznacza to, że choroba stwierdzona w przedłożonym zaświadczeniu lekarskim nie uniemożliwiała skarżącemu osobistego odbierania ale również i nadawania na poczcie pism procesowych kierowanych do tut.
Sądu. Co więcej, wynikający z zaświadczenia okres do 28 marca 2017 r. ma jedynie charakter "przewidywanego" na dzień 24 stycznia 2017 r. (data wystawienia zaświadczenia). Skarżący nie wykazał z kolei w żaden sposób, aby choroba, która stanowiła przyczynę wydania tego zaświadczenia, rzeczywiście trwała do tak zakreślonego dnia. Z tego powodu w ocenie Sądu skarżący nie wykazał w wystarczający sposób braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 14 marca 2017 r.
Pismem z dnia 8 czerwca 2017 r. R. P. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 16 maja 2017 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej. Pozytywne rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z wystąpieniem czterech przesłanek łącznie, takich jak: złożenie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do złożenia tego rodzaju wniosku, uprawdopodobnienie braku winy w niedokonaniu czynności procesowej w przewidzianym terminie oraz jednoczesne dokonanie wraz ze składanym wnioskiem o przywrócenie terminu czynności procesowej.
Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi powinien zatem powoływać się na okoliczności wskazujące na brak winy skarżącej spółki w uchybieniu terminu, które zapewniają uprawdopodobnienie zasadności tego wniosku.
Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. Powszechnie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z 14 stycznia 1972 roku, sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972/7-8/144).
Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia z dnia 6 października 1998 roku, sygn. akt II CKN 8/98, LEX nr 50679).
Okoliczności przedstawione przez skarżącego nie uprawdopodabniają braku jego winy w uchybieniu terminu do złożenia sprzeciwu. Istotne w okolicznościach niniejszej sprawy jest bowiem to, na co zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, że skarżący pomimo wskazanej choroby w załączonym zaświadczeniu lekarskim (choroby nr statystyczny S93), tj. zwichnięcia, skręcenia i naderwania stawów i wiązadeł stawu skokowego poziomu stopy, odbierał osobiście przesyłki do niego kierowane w placówce pocztowej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji trafnie ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnili braku winy w przekroczeniu terminu, a zatem nie ma podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia skargi na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.