Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 marca 2005 r., sygn. akt II SA/Bd 1168/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, rozpoznając wniosek M. J. (w wyniku złożonego przez nią sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego) odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia 8 października 2004 r., którą Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie utrzymał w mocy decyzję własna z dnia 27 grudnia 2000 r. o odmowie przyznania uprawnienia do świadczenia pieniężnego z tytułu pracy przymusowej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, iż podane we wniosku o przyznanie prawa pomocy informacje nie były wystarczające do przyznania prawa pomocy, a skarżąca pomimo wezwania, w oparciu o art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.
Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a.; nie uzupełniła swojego wniosku o żądane informacje. Sąd podkreślił, że skarżąca nie przedstawiła dokumentów i dodatkowych informacji, do czego została wezwana pismem z dnia 7 stycznia 2005 r. Wezwania tego także nie uzupełniła wnosząc sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 stycznia 2005 r., a zatem nie było podstaw do uznania, że M. J. nie jest w stanie ponieść samodzielnie kosztów postępowania.
Na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy M. J. wniosła pismem z dnia 9 kwietnia 2005 r. zażalenie, w którym podała, że nie jest w stanie uiścić żądanej kwoty wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest uzasadnione. Stosownie do przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powołanej dalej jako p.p.s.a.; każdy, kto wszczyna postępowanie sądowe powinien liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów tego postępowania.
W niniejszej sprawie M.J. została wezwana pismem z dnia 17 grudnia 2004 r. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W związku z wezwaniem, skarżąca pismem z dnia 23 grudnia 2004 r. zwróciła się do Sądu o przyznanie prawa pomocy, podnosząc w tym piśmie, iż nie jest w stanie uiścić żądanej kwoty.
Wobec powyższego Sąd przesłał M. J. urzędowy formularz wniosku przy piśmie z dnia 7 stycznia 2005 r., którym dodatkowo zobowiązał skarżącą do złożenia 1) oświadczenia czy zamieszkuje samodzielnie, czy wspólnie z innymi osobami, a jeśli tak, to czy prowadza wspólne gospodarstwo domowe i jaki uzyskują wspólny dochód;
- 2) oświadczenia o comiesięcznych wydatkach związanych z utrzymaniem koniecznym wraz z wykazaniem kosztów opłat związanych z utrzymaniem lokalu, opłat za energię elektryczną, gaz itp. oraz przedstawienia kopii rachunków i dokumentów potwierdzających te wydatki oraz do określenia przeciętnych kosztów wyżywienia i innych niezbędnych wydatków;
- 3) kopii aktualnego dokumentu wskazującego na wysokość dochodu;
- 4) wyciągów z posiadanych rachunków bankowych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie M. J. złożyła wyłącznie formularz wniosku PPF. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy M. J. wynika, że skarżąca jest osobą samotną i nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, a źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości 676, 52 zł. netto.
Wskazana we wniosku sytuacja finansowa nie może stanowić wyłącznej podstawy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Prawo pomocy stanowi szczególną pomocą państwa wobec osób, które mimo największych starań i poczynionych oszczędności nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z przepisu tego wynika, iż wykazanie sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy obciąża stronę, która składa wniosek. Jeśli natomiast informacje zawarte we wniosku nie są wystarczające do prawidłowej
Sygn. akt II OZ 734/05 oceny przez Sąd sytuacji finansowej wnioskującego lub też budzą wątpliwości, to zgodnie z art. 255 p.p.s.a., wnioskujący jest zobowiązany na wezwanie Sądu przedstawić dodatkowe oświadczenia i dokumenty potwierdzające stan majątkowy, stan rodzinny i dochody wykazane we wniosku.
Skarżąca została wezwana do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Skoro wezwanie to pozostało bez odpowiedzi, a na podstawie złożonego przez M. J. wniosku PPF Sąd nie mógł ocenić rzeczywistej sytuacji skarżącej, należy uznać, że skarżąca nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ponadto należy zauważyć, że adres podany przez skarżącą jest adresem Zgromadzenia Sióstr Wspólnej Pracy Niepokalanej Maryi we Włocławku, co potwierdza, że skarżąca nie przedstawiła rzetelnie sytuacji, w jakiej się znajduje.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.