Uzasadnienie
Postanowieniem z 2 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia A. z siedzibą w B. (dalej jako "Stowarzyszenie") do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Wojewody Pomorskiego na uchwałę Rady Gminy Borzytuchom z 26 czerwca 2012 r. nr XV/113/12 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że jak wynika z wniosku Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, przedmiot sprawy wchodzi w zakres statutowej działalności Stowarzyszenia. Celem stowarzyszenia jest działanie na rzecz mieszkańców Ziemi Bytowskiej i ochrona wartości w odniesieniu do szeroko pojętej ekologii i środowiska naturalnego, podejmowanie działań na rzecz racjonalnego, zrównoważonego i zintegrowanego rozwoju Ziemi Bytowskiej oraz ochrony jej walorów przyrodniczych, krajobrazowych i kulturowych oraz środowiska, a także udział w procesie stanowienia i wykonywania m.in. miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Członkami stowarzyszenia są osoby posiadające nieruchomości znajdujące się w strefie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia będącego m.in. przedmiotem rozpoznawanej sprawy lub osoby, które zamieszkują w obszarze, który w wyniku realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia znajdzie się w strefie oddziaływania.
Odmawiając dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu Sąd I instancji wyjaśnił, ze procedura uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest określona przepisami k.p.a. (mającej zastosowanie w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych decyzją bądź postanowieniem), lecz ustawą normującą planowanie i zagospodarowanie przestrzenne oraz ustawą z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2015 r., poz. 1515 – dalej jako "u.s.g."). Odrębność tego postępowania dotyczy nie tylko podjęcia uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ale także wniesienia do sądu administracyjnego skargi na tę uchwałę na podstawie przepisów u.s.g.
Sąd I instancji wyjaśnił, że postępowanie w tej sprawie jest formą nadzoru nad działalnością organów gminy sprawowanego przez organ nadzoru, którym jest wojewoda. Toczy się ono wyłącznie z udziałem organu nadzoru oraz organu uchwałodawczego gminy. Nie mogą brać w nim udziału inne podmioty nawet wtedy, gdy wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego, bądź gdy sprawa dotyczy zakresu statutowej działalności organizacji społecznej, w tym stowarzyszenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie. Wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i dopuszczenie do udziału w postępowaniu. W treści zażalenia Stowarzyszenie odwołało się do swoich celów statutowych, wywodząc, że uzasadniają one dopuszczenie do udziału w postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 – dalej jako "p.p.s.a.") udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a., w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Postępowanie w niniejszej sprawie toczy się na skutek skargi Wojewody Pomorskiego wniesionej na podstawie art. 93 ust. 1 u.s.g., zgodnie z którym po upływie terminu do podjęcia rozstrzygnięcia nadzorczego, o którym mowa w art. 91 ust. 1 u.s.g., organ nadzoru może wnieść skargę do sądu administracyjnego. Postępowanie z takiej skargi jest więc formą nadzoru nad działalnością organów gminy sprawowanego przez organy nadzoru. Postępowanie takie toczy się wyłącznie z udziałem organu nadzoru oraz gminy i jej organu, którego rozstrzygnięcie nadzorcze dotyczy. Nie mogą brać w nim udziału inne podmioty, nawet wtedy, gdy wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego. Istota niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego wyklucza więc udział w nim innych uczestników postępowania na podstawie regulacji p.p.s.a. Również przepisy ustawy o samorządzie gminnym nie dają podstawy do dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego przez wojewodę stanowi realizację jednego z przysługujących mu uprawnień służących wykonywaniu nadzoru nad działalnością gminy na podstawie kryterium zgodności z prawem, a zatem legitymacja skargowa tego organu oparta jest na samodzielnej podstawie prawnej - art. 93 ust. 1 u.s.g., która nie może być jednocześnie podstawą do wniesienia skargi przez inny podmiot. Stronami postępowania sądowego zainicjowanego skargą wojewody na uchwałę rady gminy są zatem wyłącznie wojewoda jako organ nadzoru oraz właściwy organ gminy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2010 r., sygn. akt II OZ 899/10 i z 29 stycznia 2014 r. sygn. akt II OZ 64/14).
W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku trafnie odmówił Stowarzyszeniu dopuszczenia do udziału w sprawie.
Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
- - ---------------------- 2 3