Uzasadnienie
Postanowieniem z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 132/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę J. Ż. i J. Ż. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania do decyzji dotyczącej odmowy nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 21 stycznia 2016 r. skarżący zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącemu J. Ż. i pełnomocnikowi J. Ż. w dniu 15 lutego 2016 r. W terminie do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 17 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił skarżącemu J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym skarżącemu J. Ż. W dniu 7 czerwca 2016 r. skarżący wnieśli sprzeciwu od ww. postanowień. Postanowieniem z dnia 12 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie z dnia 17 maja 2016 r., zaś postanowieniem z dnia 13 lipca 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 18 maja 2016 r. W dniu 12 sierpnia 2016 r. skarżący złożyli kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Postanowieniem z dnia 10 października 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2016 r., odmawiającego skarżącemu J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zaś postanowieniem z dnia 11 października 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił zmiany postanowienia z dnia 17 maja 2016 r., odmawiającego skarżącemu J. Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. W dniu 3 listopada 2016 r. skarżący złożyli sprzeciwy od powyższych postanowień. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał w mocy postanowienie z dnia 10 października 2016 r., zaś postanowieniem z dnia 15 grudnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia 11 października 2016 r. W dniu 3 stycznia 2017 r. skarżący złożyli kolejne wnioski o przyznanie prawa pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 24 stycznia 2017 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie w sprawie wniosku J. Ż. o przyznanie prawa pomocy, zaś postanowieniem z dnia 6 lutego 2017 r. odmówił zmiany postanowienia z dnia 18 maja 2016 r. odmawiającego J. Ż. przyznania prawa pomocy.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 lutego 2017 r. wezwano skarżących do wykonania zarządzenia z dnia 21 stycznia 2016 r. dotyczącego wezwania do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie poinformowano skarżących, że ewentualne złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie ma wpływu na obowiązek uiszczenia wpisu. Powyższe zarządzenie zostało doręczone skarżącemu J. Ż. w dniu 6 marca 2017 r., zaś pełnomocnikowi skarżącego J. Ż. w dniu 7 marca 2017 r., zatem termin do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego upływał wraz z dniem 14 marca 2017 r. Z informacji zawartej w notatce urzędowej, wynika, że w dokumentach księgowych dotyczących opłat sądowych nie zidentyfikowano wpłaty wpisu sądowego od skargi w wysokości 100 zł do niniejszej sprawy.
Sąd stwierdził, że skarga na akt organu administracji publicznej składana do wojewódzkiego sądu administracyjnego powinna spełniać określone w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.") wymogi formalne, a także odpowiadać wymogom dotyczącym opłaty sądowej. Na podstawie art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Wpis od skargi będący opłatą sądową – zgodnie z art. 219 p.p.s.a. – należy uiścić przy wniesieniu skargi do sądu.
Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek skargi, od której nie zostanie uiszczony należny wpis. W tym przypadku, przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby pod rygorem odrzucenia skargi, uiścił wpis w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania (art. 220 § 1 p.p.s.a.). Skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 p.p.s.a.). Siedmiodniowy termin do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi przez skarżących upłynął w dniu 14 marca 2017 r. Z akt sprawy wynika, że skarżący nie uiścili należnego wpisu sądowego w terminie zakreślonym przez Sąd. Złożenie kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet w terminie przewidzianym dla uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności pierwotnego rozstrzygnięcia w kwestii prawa pomocy. Nie przerywa bowiem biegu terminu do uiszczenia opłaty sądowej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony po prawomocnym oddaleniu uprzednio złożonego wniosku w tym przedmiocie, jeżeli nie zachodzą nowe okoliczności uzasadniające odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych przez stronę.
Zażalenia na powyższe postanowienie wnieśli J. Ż. i J. Ż., domagając się jego uchylenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenia nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 220 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Stosownie do § 3 tego przepisu, skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W przedmiotowej sprawie zaistniała sytuacja procesowa, o której mowa w art. 220 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obligująca Sąd I instancji do odrzucenia skargi z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego w ustawowym terminie. Mimo skierowania do pełnomocnika skarżącego po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy wezwania do wykonania prawomocnego zarządzenia o wezwaniu solidarnie do uiszczenia wpisu od skargi, które zostało skutecznie doręczone, wymagana kwota wpisu sądowego nie została uiszczona. W tej sytuacji, brak fiskalny skargi obligował Sad do jej odrzucenia na podstawie powołanego powyżej przepisu art. 220 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.