Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2017 r., sygn. II SA/Łd 227/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania na wniosek U. B. i H. B. (dalej: skarżący) postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...].
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wniesiona przez skarżących do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarga na postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie niedopuszczalności zażaleń na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego obejmowała również wniosek skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zażaleniami postanowienia organu I instancji, tj. postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...], nakładającego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej.
Odwołując się do treści art. 61 § 3 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący nie wykazali, iż w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki niezbędne do uwzględnienia ich wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia z dnia [...] grudnia 2016 r., bowiem brak jest w treści skargi argumentacji uzasadniającej ich wniosek. Sąd zauważył, że w uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, iż "nie bez znaczenia dla oceny stanu prawnego pozostaje fakt, iż przedstawienie ekspertyzy w sposób oczywisty wiąże się z koniecznością poniesienia kosztów jej sporządzenia przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane. Koszty te zobowiązany jest ponieść adresat rozstrzygnięcia - w przedmiotowej sprawie inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Istotne jest zatem, by interesy majątkowe adresata postanowienia nakładającego obowiązek przedstawienia ekspertyzy były właściwie chronione, a to nastąpi jedynie wówczas, gdy podmiot zobowiązany do przedstawienia ekspertyzy będzie mógł kwestionować to postanowienie jeszcze przed jego wykonaniem, co może umożliwić mu uniknięcie powstania szkody".
Niemniej jednak Sąd uznał, iż powyższa argumentacja nie stanowi wyczerpującego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia, uznał ponadto, że brak stosownych dokumentów w aktach sprawy potwierdzających te stwierdzenia uniemożliwia ich zweryfikowanie. Jednocześnie Sąd wskazał, że nie dopatrzył się występowania przesłanek ustawowych warunkujących uwzględnienie wniosku skarżących.
Zarzucając Sądowi I instancji wydanie postanowienia z 25 kwietnia 2017 r. z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. we wniesionym zażaleniu skarżący, na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania postanowienia z dnia 2 grudnia 2016 r. oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania. Wskazali, że naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a upatrują w uznaniu przez Sąd, że narażenie skarżących na poniesienie kosztów sporządzenia ekspertyzy technicznej zawierającej inwentaryzację geodezyjną i budowlaną nie stanowi niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i w konsekwencji nie uzasadnia wstrzymania wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu z dnia [...] grudnia 2016 r. Zdaniem skarżących, doszło do naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie mimo zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i złożenia stosownego wniosku, a zatem mimo spełnienia wszystkich przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku.
Skarżący podnieśli także, że brak wstrzymania wykonania postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej budynku mieszkalnego naraża ich na konieczność poniesienia wysokich kosztów sporządzenia ekspertyzy, choć legalność nałożenia tego obowiązku, w świetle uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 16 lutego 2016 r., II OPS 4/15, budzi zasadnicze wątpliwości i w konsekwencji w oczywisty sposób narusza ich interesy majątkowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie podlega oddaleniu. Okoliczności sprawy wskazują, że nie sposób zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania postanowienia organu I instancji z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a.
Nie budzi zastrzeżeń Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęta w zaskarżonym postanowieniu ocena Sądu I instancji, zgodnie z którą obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą Sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zakażonej decyzji spoczywa na wnioskodawcy. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne, zaś uzasadnienie wniosku rozpoznanego przez ten Sąd okoliczności takich nie zawierało.
Sąd I instancji poprawnie przyjął także, że okoliczności przywołane przez stronę w skardze które zostały przezeń zakwalifikowane jako odnoszące się do wniosku o wstrzymanie wykonania nie pozwalają stwierdzić, iż wykonanie postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej będzie się wiązać z niebezpieczeństwa wyrządzeniem skarżącym znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie dowiedli, że niewstrzymanie wykonania postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Wieluniu z dnia [...] grudnia 2016 r. spowoduje wyżej wskazane skutki, gdyż nie wykazali związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy jego wykonaniem, a wyrządzeniem znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, ograniczając się jedynie do gołosłownych twierdzeń odnośnie do uszczerbku, jaki na skutek wykonania przedmiotowego postanowienia powstanie w ich majątku.
O ile można zgodzić się z wnoszącymi zażalenie, że zlecanie sporządzenia ekspertyzy technicznej może wiązać się z poniesieniem przez nich określonego wydatku, co może być przez skarżących traktowane jako "naruszające w sposób oczywisty ich interesy majątkowe" (argumentacja zażalenia), to należy stwierdzić, że bez określenia jego choćby szacunkowej wysokości w odniesieniu do aktualnej ogólnej sytuacji finansowej skarżących nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącym szkody w rozmiarze wymaganym przez art. 61 § 3.p.p.s.a., czyli znacznym. Z punktu widzenia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej znaczenie ma bowiem wyłącznie sytuacja majątkowa (finansowa) wnioskodawców oraz to, czy wykonanie postanowienia może w określony przez wnioskodawców konkretnie sposób zagrozić tej sytuacji. Tymczasem ani analizowana przez Sąd I instancji argumentacja zawarta w skardze, ani uzasadnienie zażalenia nie wskazują żadnych okoliczności w sposób wystarczający uprawdopodabniających, że realizacja przez skarżących obowiązku nałożonego na nich postanowieniem, którego dotyczył wniosek o wstrzymanie wykonania może nastąpić nakładem takich środków, których ubytek w majątku skarżących może być obiektywnie postrzegany jako wyrządzenie im znacznej szkody ekonomicznej.
Odnosząc się do argumentacji zażalenia w ramach której jego autorka w nawiązaniu do uchwały NSA z dnia 16 lutego 2016 r. II OPS 4/15 podważa zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] stycznia 2017 r. w przedmiocie niedopuszczalności zażaleń na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej wskazać należy, że kwestia ta nie podlega badaniu w toku postępowania w sprawie wniosku o wstrzymaniu wykonania aktu, lecz będzie przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia skargi. Instytucja ochrony tymczasowej nie jest elementem składowym sądowej kontroli administracji, lecz instytucją procesową umożliwiającą wykonywanie tej kontroli związaną z tym, że niewstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w niektórych przypadkach mogłoby unicestwić cel kontroli zainicjowanej wniesieniem skargi poprzez niemożność wykonania późniejszego wyroku (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007/4/77).
Oznacza to, że wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej w żaden sposób nie można wiązać z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję, a więc przesądzeniem, czy wydany akt – na gruncie rozpatrywanej sprawy – postanowienie Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] stycznia 2017 r. stwierdzające niedopuszczalność zażaleń na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej zostało wydane zgodnie z prawem.
Wobec stwierdzenia, że Sąd I instancji zasadnie odmówił wstrzymania wykonania postanowienia organu I instancji z dnia [...] grudnia 2016 r. wobec poprawnego uznania, że w niniejszej sprawie nie ujawniono okoliczności wskazujących, iż skutki materialnoprawne jakie postanowienie to wywołuje są tego rodzaju, o których stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, stwierdzić należało, że przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów tego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 209 p.p.s.a., o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a.