Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 277/09 odmówił A.Ż. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2009 r. w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że jak wynika z oświadczenia skarżącej, prowadzi ona gospodarstwo domowe wraz z mężem. Utrzymują się z dochodu z tytułu kontraktu męża w wysokości 4.000 USD miesięcznie. Skarżąca jest współwłaścicielką domu o powierzchni 387 m2, mieszkania o powierzchni 46 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 1,2 ha. Ponadto posiada samochód osobowy Subaru Outback Diesel z 2008 r. Uznając, że sytuacja materialna skarżącej pozwala na poniesienie - chociażby z bieżących dochodów - kosztów sądowych w niniejszej sprawie, referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowieniem z dnia 18 czerwca 2009 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W sprzeciwie od tego postanowienia pełnomocnik skarżącej podniósł, że skarżąca nie posiada własnych dochodów, a dochody męża nie są dochodami stałymi, bowiem uzależnione są od podpisania kontraktu o charakterze umowy na czas określony, tj. na czas rejsu statku.
Rozpoznając zatem na skutek wniesionego sprzeciwu wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd stwierdził, że dochody uzyskiwane przez męża skarżącej w kwocie 4.000 USD umożliwiają pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny oraz bez potrzeby wyzbywania się majątku trwałego. Odnosząc się do argumentacji przytoczonej w sprzeciwie, Sąd wyjaśnił, że badaniu podlega sytuacja majątkowa wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku, zatem bez znaczenia dla przedmiotowej sprawy pozostaje kwestia dochodów, jakie uzyskiwane będą przez męża skarżącej w przyszłości.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej podniósł, że zaskarżone postanowienie jest wadliwe, bowiem Sąd winien dokonywać oceny w zakresie dochodów skarżącej, a nie dochodów członków jej rodziny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domagała się A.Ż., może być udzielone osobie fizycznej jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i jej rodziny, co wynika z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270 ze zm.).
Instytucja przyznania prawa pomocy wprowadzona została do postępowania sądowoadministracyjnego celem umożliwienia obrony swoich praw przed sądem osobom o znikomych dochodach, lub dochodów tych pozbawionym i znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej. Skarżąca prowadząc wspólne gospodarstwo domowe z mężem, który uzyskuje miesięczny dochód w kwocie znacznie przekraczającej najniższe krajowe wynagrodzenie, w żadnym wypadku nie może być za taką osobę uznana. Za całkowicie zasadne uznać należy zatem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy w żądanym zakresie, zaś zaskarżone postanowienie za wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Odnosząc się do argumentów przytoczonych w zażaleniu, wskazać należy, że okoliczność nieuzyskiwania przez skarżącą dochodów nie mogła skutecznie podważyć zaskarżonego rozstrzygnięcia, stosownie bowiem do art. 23 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w trakcie trwania małżeństwa małżonkowie zobowiązani są do wzajemnej pomocy. Obowiązek pomocy wobec współmałżonka odnosi się również do prowadzonych przez niego spraw sądowych.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.