Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 24 lutego 2005 r. złożonym na urzędowym formularzu, K. B. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, ubiegając się o zwolnienie od kosztów sądowych związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2004 r. sygn. akt IV SA 4422/03.
Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawczyni wskazała, że jej obecna sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Jej liczne dolegliwości i choroby wymagają intensywnego leczenia, którego kosztom nie jest w stanie podołać czerpiąc środki utrzymania z renty o wysokości 1 119 zł i doraźnych świadczeń z pomocy społecznej. W skład jej majątku wchodzi nieruchomość rolna o powierzchni 1.47 ha oraz dom o powierzchni 150 m2.
Postanowieniem z dnia 7 marca 2005 r. sygn. akt IV SA 4422/03 referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówiła przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Argumentując rozstrzygnięcie wskazano w szczególności, że wysokość dochodów oraz stan majątkowy skarżącej w niczym nie odbiegają od przeciętnych. Wydatki na leczenie nie pochłaniają całości dochodów, zaś majątek w postaci wykazanych we wniosku nieruchomości stanowi wystarczające zabezpieczenie jej bytu.
Postanowienie to pełnomocnik K. B. zaskarżyła sprzeciwem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ponownie wnosząc o uwzględnienie wniosku.
Rozpoznając sprzeciw, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 czerwca 205 r. sygn. akt IV SA 4422/03 odrzucił go, wskazując w uzasadnieniu, że pomimo prawidłowego pouczenia, środek ten został złożony z uchybieniem 7-dniowego terminu na jego wniesienie. Zakwestionowane sprzeciwem postanowienie doręczono skarżącej w dniu 17 marca 2005 r., zaś sprzeciw złożono w dniu 25 marca 2005 r. Jako podstawę odrzucenia sprzeciwu Sąd I instancji powołał art. 259 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.).
Również i to postanowienie, tym razem zażaleniem, zaskarżyła pełnomocnik K. B.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 67 § 5 p.p.s.a. Podniosła przy tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie doręczył zaskarżonego sprzeciwem postanowienia ustanowionemu przez skarżącą pełnomocnikowi, przez co nie można mówić ani o rozpoczęciu biegu, ani o przekroczeniu terminu na złożenie sprzeciwu. W ocenie pełnomocnika skarżącej, osobami biernie legitymowanymi do doręczenia postanowienia z dnia 7 marca 2005 r. sygn. akt SA 4422/03 byli ustanowieni przy okazji wnoszenia skargi kasacyjnej pełnomocnicy: adwokat J. T.-K. oraz radca prawny W. C.. Z tych względów pełnomocnik skarżącej wniosła o uchylenie zaskarżonego zażaleniem postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Argumenty zażalenia nie mogą zostać poddane ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyż złożone przez K. B. zażalenie jest niedopuszczalne w znaczeniu art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne. Sposób oceny dopuszczalności zażalenia został uregulowany w art. 194 p.p.s.a., w którym postanowiono, że zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie.
Żaden przepis prawa nie przewiduje zażalenia na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu. W tym względzie Naczelny Sąd Administracyjny aprobuje stanowisko zajęte już wcześniej w postanowieniu z dnia 27 września 2004 r. sygn. akt FZ 336/04, niepubl. Pogląd ten został również zaakceptowany przez doktrynę prawa (por. T. Woś (red.): Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005,
- 654, a także J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 338).
Zgodnie z art. 178 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie kwestionujące legalność postanowienia w przedmiocie odrzucenia sprzeciwu podlegało odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny jako niedopuszczalne. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie odrzucił tego zażalenia, ale nadał mu bieg, to stosownie do art. 180 w związku z art. 197 § 1 i 2 obowiązek ten spoczywa na Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
Mając powyższe na względzie, należało w oparciu o art. 180 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzec jak w sentencji.