Uzasadnienie
Postanowieniem z 21 marca 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1995/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania decyzji Ministra Infrastruktury i Budownictwa z [...] czerwca 2016 r., znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że we wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniosła, że zaskarżony organ postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Podniosła, że ww. postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, bowiem organ nie uwzględnił argumentów skarżącej, zawartych w skardze, a dotyczących zagrożenia dla zdrowia i życia przez wytwarzanie hałasu na poziomie 100 dB, w związku z ruchem pojazdów w trakcie realizacji inwestycji drogowej budowy [...], na odcinku zabudowy mieszkaniowej w miejscowości N., gm. S., w tym zagrożenia dla zdrowia i życia skarżącej, zamieszkującej w budynku jednorodzinnym, posadowionym na działce nr [...], położonej w bezpośrednim sąsiedztwie realizowanej inwestycji. Dodała, że w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2016 r. organ nie odniósł się do szkody oszacowanej przez skarżącą na kwotę 127.920 zł, wynikającej z roszczenia z tytułu odebrania nieruchomości pod inwestycję drogową. Jednocześnie skarżąca podniosła, że decyzja organu I instancji oraz zaskarżona decyzja nie przewidują budowy ekranów akustycznych.
Dalej Sąd podniósł, że w okolicznościach niniejszej sprawy przede wszystkim wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz.U. z 2015 r., poz. 2031). Wydanie decyzji w tym trybie nie wyłącza co do zasady możliwości wstrzymania jej wykonania, bowiem brak jest przepisów szczególnych w tym zakresie. Przyjęte w tej ustawie uregulowania prawne mają jednak zapewnić szybki przebieg inwestycji drogowych. Realizuje się to m.in. poprzez uproszczenie procedur administracyjnych, możliwość nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji, obowiązek rozpatrzenia odwołania od decyzji w terminie 14 dni, a skargi do sądu administracyjnego w terminie dwóch miesięcy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym funkcjonuje utrwalone stanowisko, które zasługuje na pełną aprobatę, że w takiej sytuacji, jaka ma także miejsce w przedmiotowej sprawie, wstrzymanie wykonania decyzji byłoby istotnym zaburzeniem procesu inwestycyjnego drogowego i jednocześnie w sposób rażący naruszałoby interes społeczny i gospodarczy, które przemawiają za szybką i sprawną realizacją przedsięwzięć przewidzianych specustawą drogową.
A zatem mechanizmy przewidziane w tej ustawie mające zapewnić szybkość i skuteczność realizacji inwestycji, w sposób istotny ograniczają możliwość udzielenia ochrony tymczasowej poprzez bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony skarżącej w świetle regulacji zawartych w tej ustawie.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, aby wykonanie zaskarżonej decyzji mogło spowodować skutki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718) - dalej p.p.s.a. Niewątpliwie realizacja przedmiotowego zamierzenia budowlanego prowadzi często do trwałej zmiany, chociaż na różną skalę, otoczenia tej inwestycji. W ramach rozpoznania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej poprzez wstrzymanie wykonania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej Sąd nie ocenia jednak prawidłowości wydania tej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, ale to czy jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym jej skontrolowaniem może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącej. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionego w sposób istotny i trwały, będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, że realizacja przedmiotowej inwestycji może narazić ją na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy konieczność wyważenia racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżącej oraz interesów inwestora powoduje, że składający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji był obowiązany do szczegółowego uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za jego zasadnością. W ocenie Sądu pozbawione szerszego uzasadnienia ogólnikowe twierdzenia strony, że istnieje zagrożenie dla zdrowia i życia skarżącej przez wytwarzanie hałasu na poziomie 100 dB, w związku z ruchem pojazdów w trakcie realizacji inwestycji drogowej budowy [...], na odcinku zabudowy mieszkaniowej w miejscowości N., gm. S., oraz brak odniesienia się przez organ do szkody oszacowanej przez skarżącą na kwotę 127.920 zł, wynikającej z roszczenia z tytułu odebrania nieruchomości pod inwestycję drogową, a także brak nakazu wykonania ekranów akustycznych - nie mogą stanowić podstawy do udzielenia przez Sąd ochrony tymczasowej.
Sąd administracyjny nie dokonuje żadnych ustaleń faktycznych w sprawie o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na etapie badania wniosku o wstrzymanie wykonania Sąd nie bada też skargi, ani zaskarżonej decyzji po kątem jej zgodności z prawem. Tego Sąd dokona dopiero po przeprowadzeniu rozprawy.
Z tych przyczyn Sąd I instancji nie znalazł podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła G. M., domagając się jego uchylenia oraz sprostowania i uzupełnienia sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa we wskazanym przepisie, należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, iż ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
Odnosząc powyższe rozważania do specyfiki niniejszej sprawy należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 2031 ze zm.). Zasadnie wskazał Sąd I instancji, że mimo, iż brak szczegółowej regulacji zawartej w tej ustawie czyni możliwym wstrzymanie wykonania inwestycji drogowej, to jednak ratio legis tej ustawy jest usprawnienie przebiegu procesu realizacji takich inwestycji. Oznacza to, że rozwiązania przyjęte w ustawie wyłączają rozszerzającą interpretację przesłanek wstrzymania wykonania decyzji w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.
Wniosek skarżącej nie zawierał okoliczności, których odniesienie do przyjętej wykładni przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych pozwalałoby na zastosowanie przez Sąd I instancji instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Uwzględniając konieczność restrykcyjnej interpretacji obowiązku uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za zasadnością wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, skarżąca tego obowiązku nie spełniła, co czyniło zasadnym oddalenie wniosku. Twierdzenia strony mają bowiem charakter ogólnikowy i nie stanowią o niebezpieczeństwie wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Są to zwykłe następstwa wykonania decyzji w tym przedmiocie, które mogą również wiązać się z wywłaszczeniem za odszkodowaniem części nieruchomości - co wynika wprost z przepisów ustawy. Przysługujące stronie odszkodowanie stanowi rekompensatę za wywłaszczoną nieruchomość i chroni interesy jej dotychczasowego właściciela.
Odszkodowanie to ustalane jest w odrębnym postępowaniu administracyjnym. Pozostała argumentacja strony może zostać uwzględniona jedynie na etapie merytorycznego rozpoznawania skargi i na tym etapie postępowania nie może stanowić przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu.
Wobec prawidłowego określenia przedmiotu zaskarżonej decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do sprostowania sentencji zaskarżonego postanowienia.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.