Postanowienie NSA z 16 stycznia 2024 r., II OZ 752/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. I. i P. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 469/23 o odrzuceniu skargi

Sprawa

w sprawie ze skargi I. I. i P. I. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 czerwca 2023 r., nr 542/2023 w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku polegającego na dostarczeniu inwentaryzacji stanu istniejącego wraz z ekspertyzą techniczną wykonanych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 5 października 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 469/23, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) odrzucił skargę I. I. i P. I. (dalej jako skarżący) na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 czerwca 2023 r., nr 542/2023 w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku polegającego na dostarczeniu inwentaryzacji stanu istniejącego wraz z ekspertyzą techniczną wykonanych robót budowlanych i stosownie do art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. orzekł o zwrocie uiszczonego od skargi wpisu sądowego.

Sąd mając na uwadze treść art. 57 § 1 w zw. z art. 47 § 1 i 2 P.p.s.a. oraz art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stwierdził, że skarżący nie wykonali w całości wezwania Sądu o uzupełnienie braków fiskalnych i formalnych skargi poprzez nadesłanie jednego odpisu skargi. Skarżący uiścili wpis sądowy jednak nie nadesłali wymaganej liczby odpisów skargi. Wobec tego Sąd orzekł o odrzuceniu skargi i zwrocie uiszczonego wpisu sądowego.

Skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie (zatytułowane "Odwołanie od Postanowienia Sygn Akt II SA/Wr 469/23 z dnia 5.10.2023 r.") domagając się ponownego wszczęcia postępowania wywołanego ich skargą ("odwołanie od decyzji nr 542/2023 z dnia 22 czerwca 2023 r. nr sprawy WOA.7721.164.2023.DS wydanej przez DWINB").

Wskazali, że przez niedopatrzenie kopię skargi przesłali do Sądu za pośrednictwem organu zamiast bezpośrednio do Sądu. Wobec tego domagają się umożliwienia im dochodzenia praw przed sądem i ponownego wszczęcia postępowania ze skargi. W ich ocenie brak przesłania jednej kopii dokumentu nie może przekreślić dochodzenia ich praw przed sądem, zwłaszcza z uwagi na rażące niedopełnienie obowiązków przez PINB w Polkowicach, 4 wyroki WSA we Wrocławiu w przedmiotowej sprawie za bezczynność i przewlekłe prowadzenie (przez 7,5 roku) postępowania przez PINB w Polkowicach.

Obecnie nie posiadają zgodnego z projektem podziału dojazdu do swojej działki budowlanej nr [...], gdyż współwłaściciel rozbudował na drodze dojazdowej budynek, w którym prowadzona jest działalność handlowo-usługowa. Jednocześnie sam użytkuje nielegalny zjazd z drogi wojewódzkiej, który już kilka lat temu powinien zostać zlikwidowany. Do zażalenia dołączyli odpis skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że postępowanie wywołane skargą do sądu administracyjnego jest postępowaniem sformalizowanym. Oznacza to, że czynności podejmowane przez jego uczestników muszą być dokonywane w ustawowo określonych terminach, w przewidzianej formie i o odpowiedniej treści. Każde pismo procesowe strony powinno spełniać określone w art. 46 P.p.s.a. warunki formalne, bez których nie można mu nadać prawidłowego biegu. Stosownie zaś do art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych.

Istniejące w orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności w stosowaniu tych przepisów, jak również co do możliwości samodzielnego wykonania przez sąd kserokopii składanych przez strony pism procesowych, zostały wyjaśnione w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. I OPS 13/13. Uchwała ta stanowi, że niedołączenie przez skarżącego wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 P.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 P.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. NSA w uchwale podkreślił, że aby uczynić zadość wymogom rzetelnej procedury obowiązkiem sądu (...), jest dokładne zwrócenie uwagi komu ma być doręczony odpis pisma procesowego, w jakim celu zażądano odpisów, czy żądana ilość odpisów odpowiada ilości uczestniczących w postępowaniu osób.

Warunkiem merytorycznego rozpoznania sprawy jest zatem skuteczne wszczęcie postępowania sądowego. Następuje ono gdy nastąpiło skuteczne wniesienie skargi, tj. takiej, która nie jest obarczona brakami formalnymi i fiskalnymi, ani nie podlega odrzuceniu z innych przyczyn wymienionych w art. 58 § 1 P.p.s.a.

Wobec tego Sąd zwraca uwagę czy do skargi dołączono odpowiednią dla uczestniczących w postępowaniu stron ilość odpisów. Jeśli nie to stanowi to o jej braku formalnym i sąd wzywa do jego uzupełnienia wskazując jak należy ów brak uzupełnić.

W zarządzeniu wstępnym z 25 sierpnia 2023 r. Przewodniczący Wydziału stwierdził potrzebę doręczenia skargi uczestnikowi postępowania i wezwał skarżących do nadesłania 1 odpisu skargi w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem jej odrzucenia. Wezwanie to nie wskazywało sposobu nadesłania odpisu przyjmując, że odpis powinien być przesłany bezpośrednio do sądu bowiem o jego uzupełnienie wzywa Sąd.

Skarżący odebrali wezwanie 11 września 2023 r. i do chwili wydania postanowienia o odrzuceniu skargi nie nadesłali odpisu a jedynie uiścili wpis sądowy od skargi 14 września 2023 r.

Wobec powyższego Sąd nie mógł skierować skargi do rozpoznania bowiem posiadała ona brak formalny. Ten jeden odpis skargi uniemożliwiał bowiem poinformowanie uczestnika postępowania o zarzutach wobec zaskarżonej decyzji i wypowiedzenia się w sprawie. Sąd nie miał obowiązku samodzielnie sporządzać odpisu bowiem taki obowiązek ustawodawca nałożył na stronę wnosząca skargę w art. 47 § 1 P.p.s.a. Sąd wezwał skarżących do uzupełnienia braku ale mimo to z niewyjaśnionych powodów odpisu nie otrzymał.

Okoliczność wskazana w zażaleniu o mylnym przesłaniu przez skarżących odpisu skargi do sądu za pośrednictwem organu, którego decyzję zaskarżono nie została w żaden sposób uprawdopodobniona bowiem nie przedstawiono chociażby potwierdzenia nadania takiej przesyłki do organu w terminie na uzupełnienie ww. braku. Jeśli faktycznie do tego doszło mogłoby mieć to znaczenie dla sprawy jeśli organ odesłałby odpis do sądu w terminie przewidzianym do uzupełnienia braku. Taka okoliczność jednak nie miała miejsca i uznać należy, że w istocie brak formalny skargi nie został uzupełniony.

Nie ma znaczenia w sprawie, że był to jeden odpis skargi bowiem zasadnicze znaczenie ma to, że bez tego jednego odpisu nadanie skardze dalszego biegu było niemożliwe. Sąd nie ocenia jaka ilość brakujących odpisów czyni taki brak istotnym. Zależy to od okoliczności konkretnej sprawy i w niniejszej sprawie był to jeden brakujący odpis skargi bo nie było potrzeby zawiadamiania w sprawie większej liczby uczestników postępowania.

Sąd I instancji nie naruszył przepisów prawa tj. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. odrzucając skargę bowiem brak formalny skargi występował w sprawie i pomimo wezwania nie został w terminie uzupełniony.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.