Postanowienie NSA z 11 lipca 2008 r., II OZ 754/08

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 11 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 maja 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 305/08 w zakresie odrzucenia wniosku K. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nadzoru sanitarnego postanawia:

Skład

Sędzia NSA Andrzej Gliniecki przewodniczący

Teza

Przepis art. 49 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.) podobnie, jak i inne przepisy rozdziału ustawy, w którym ten przepis został zamieszczony, mają zastosowanie do pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym (skarga, wniosek o którym mowa w art. 63 ustawy, skarga kasacyjna, skarga o wznowienie postępowania) oraz do pism uczestników postępowania wnoszonych do sądu po wszczęciu postępowania. Powyższy przepis nie ma zastosowania do pism błędnie skierowanych do sądu administracyjnego.

Sentencja

uchylić zaskarżone postanowienie

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 26 maja 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił wniosek K. Z. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...], nr [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził, że z art. 87 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. wynika zasada składania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi za pośrednictwem organu administracji publicznej, co oznacza, iż w przypadku złożenia go bezpośrednio do sądu administracyjnego, Sąd przekazuje go organowi, a o zachowaniu terminu decyduje data nadania wniosku przez Sąd na adres organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Sąd stwierdził, że termin do złożenia wniosku upływał w dniu 6 marca 2008 r., tymczasem skarżąca nadała go w dniu 3 marca 2008 r., ale na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który wniosek skarżącej wraz ze złożoną w dniu 12 marca 2008 r. bezpośrednio do Sądu skargą przesłał w dniu 13 marca 2008 r. organowi, który otrzymał przesyłkę w dniu 14 marca 2008 r., zatem po terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a.

W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podniosła, że skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożyła w dniu 3 marca 2008 r. osobiście w Sądzie, co potwierdza stempel biura podawczego z adnotacją <<"osob." 1 egz.+2 zał.>>. Skarżąca podniosła, że pismem z dnia 4 marca 2008 r. zobowiązano ja do uzupełnienia skargi przez nadesłanie 2 egzemplarzy wniosku w terminie 7 dni, co skarżąca uczyniła w dniu 12 marca 2008 r. W piśmie z dnia 4 marca 2008 r. Sąd nie pouczył skarżącej, że 1 egzemplarz skargi musi być w tym dniu złożony w Wojewódzkim Inspektoracie Sanitarnym w S. Wysłanie przez Sąd skargi do Państwowego Wojewódzkiego Inspektoratu Sanitarnego nie powinno obciążać skarżącej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy. Nie ma wątpliwości, że skarżąca nie wniosła w ustawowo przewidzianym terminie i trybie skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...]. Jak wynika z akt sprawy w dniu 3 marca 2008 r. skarżąca złożyła osobiście w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wraz z dwoma załącznikami (orzeczeniem technicznym oraz plikiem 6 zdjęć). Pismem z dnia 4 marca 2008 r. zobowiązano skarżącą do uzupełnienia w terminie 7 dni wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi poprzez nadesłanie skargi w dwóch egzemplarzach pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 49 § 2 p.p.s.a.). W dniu 12 marca 2008 r. skarżąca osobiście złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie 2 egzemplarze skargi wraz z trzema załącznikami. Skargę oraz wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia przesłano organowi w dniu 13 marca 2008 r. W świetle powyższych okoliczności zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu. Tryb i formę składania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi określa przepis art. 87 § 3 i 4 p.p.s.a. Bezsprzecznie skarżąca, składając w dniu 3 marca 2008 r. w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie sam wniosek o przywrócenie terminu bez skargi, naruszyła powyższy przepis bowiem pomimo, że wniosek był adresowany do Sądu, powinien być wniesiony za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżaną decyzję. Zatem do wniosku o przywrócenie terminu powinna być załączona skarga w odpowiedniej ilości egzemplarzy. Wniosek skarżącej złożony w Sądzie w dniu 3 marca 2008 r., jako błędnie wniesiony, powinien być przesłany przez Sąd bez jego kontroli formalnej, do właściwego organu (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2006, s. 130), umożliwiając organowi wypełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. wezwał skarżącą do uzupełnienia braków przez nadesłanie 2 egzemplarzy skargi. Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. podobnie, jak i inne przepisy rozdziału ustawy, w którym ten przepis został zamieszczony, mają zastosowanie do pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym (skarga, wniosek o którym mowa w art. 63 ustawy, skarga kasacyjna, skarga o wznowienie postępowania) oraz do pism uczestników postępowania wnoszonych do sądu po wszczęciu postępowania. Powyższy przepis nie ma zastosowania do pism błędnie skierowanych do sądu administracyjnego.

W sytuacji kiedy nie została wniesiona zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. skarga do sądu administracyjnego, jak w tym przypadku, trudno jest mówić o postępowaniu sądowym i pismach strony, bowiem postępowanie sądowoadministracyjne jeszcze nie zostało wszczęte, nie ma więc i stron tego postępowania (art. 32 p.p.s.a.). Natomiast błędnie złożony do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie mógł być pismem wszczynającym postępowanie sądowe. Skoro jednak Sąd podjął działania w oparciu o przepis art. 49 § 1 p.p.s.a., wzywając skarżącą do uzupełnienia braków pismem z dnia 4 marca 2008 r., to powinien następnie konsekwentnie ocenić zachowanie skarżącej i wyciągnąć z tego odpowiednie wnioski, stosownie do § 3 tego przepisu. Tymczasem Sąd w zaskarżonym postanowieniu w ogóle nie wziął pod uwagę tego, czy skarżąca w terminie 7 dni zgodnie z wezwaniem Sądu, nadesłała 2 egzemplarze skargi. Jeżeli skarżąca spełniła powyższy obowiązek w wyznaczonym terminie, to należało uznać, że wniosek o przywrócenie terminu wraz z dwoma egzemplarzami skargi został złożony w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w dniu 3 marca 2008 r., co jest zgodne z art. 49 § 3 p.p.s.a. Jest to pewna fikcja prawna, wynikająca jednak z przepisów zastosowanych w tym przypadku przez Sąd. Gdyby Sąd przesłał niezwłocznie, po złożeniu w Sądzie, wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia skargi do właściwego organu, to błędne działania w tym zakresie obciążałyby tylko skarżącą. Tymczasem w tym przypadku nie można mówić o niezachowaniu terminu do dokonania czynności (art. 87 § 1 p.p.s.a.) wyłącznie z winy skarżącej. Strona nie może zaś ponosić konsekwencji błędnych działań Sądu.

Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.