Postanowienie NSA z 16 stycznia 2024 r., II OZ 754/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 16 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia T. R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 277/23 o odrzuceniu skargi T. R. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lutego 2023 r., nr WOA.7722.84.2022.MKA w przedmiocie zastosowania wykonania zastępczego postanawia:

Skład

sędzia NSA Tomasz Zbrojewski przewodniczący

Sentencja

oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 31 października 2023 r., sygn. akt IV SA/Po 277/23, odrzucił skargę T. R. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lutego 2023 r., nr WOA.7722.84.2022.MKA.

Sąd podał, że T. R. wniósł skargę na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Powyższy wniosek rozpoznany został prawomocnym postanowieniem starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt IV SPP/Po 31/23, którym odmówiono wnioskowanego prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 30 sierpnia 2023 r. (doręczonym w dniu 1 września 2023 r.) - pod rygorem odrzucenia skargi - wezwano skarżącego do usunięcia w terminie 7 dni braków "formalnych" skargi poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 960 złotych (stosownie do § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2021 r. poz. 535). Z informacji Oddziału Finansowo-Budżetowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wynika, że skarżący do dnia 15 września 2023 r. nie uiścił wymaganego wpisu. Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zwana dalej: "p.p.s.a."), skargę odrzucił.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, zarzucając "błąd poprzez nie uwzględnienie mojego wniosku o zwolnienie mnie od kosztów sądowych od złożonej skargi". Skarżący wskazał, że kwota 960 złotych jest zbyt wygórowana dla niego. Podkreślił także, że orzeczono wobec niego upadłość konsumencką, a ze względu na stan zdrowia "umorzono wobec mnie nawet plan spłaty wierzycieli, co jest podstawą do zwolnienia mnie od ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 p.p.s.a. od skargi pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Stosownie natomiast do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Z powyższych przepisów wynika, że zasadą jest obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wnoszonego przez stronę pisma (skargi). Wyjątki od takiego obowiązku wymieniają przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i są to przedmiotowo-podmiotowe zwolnienia z obowiązku ponoszenia kosztów (art. 239 p.p.s.a.) czy też instytucja prawa pomocy (art. 243 p.p.s.a. i następne).

W niniejszej sprawie skarżący nie jest zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi z mocy przepisów powołanej wyżej ustawy i nie został zwolniony z tego obowiązku na podstawie orzeczenia sądu. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 11 lipca 2023 r. (IV SPP/Po 31/23) odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia adwokata. Podkreślić należy, że skarżący nie skorzystał z możliwości zaskarżenia zarówno ww. postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, jak i zarządzenia z dnia 30 sierpnia 2023 r. w przedmiocie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Skoro skarżący nie uzupełnił braku fiskalnego skargi, co nie jest kwestionowane, prawidłowo Sąd I instancji orzekł o jej odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentacja podniesiona w zażaleniu nie zmienia powyższego zapatrywania. Podnoszona okoliczność, że skarżący nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych nie może odnieść zamierzonego skutku na obecnym etapie postępowania. Ponadto, jak wskazano wyżej, wydanie ww. zarządzenia zostało poprzedzone prawomocnym rozpoznaniem wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.