Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Sz 1011/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił W. D. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonując analizy danych zawartych we wniosku Sąd ustalił, że skarżący uzyskuje średni miesięczny dochód w kwocie 800 USD, co potwierdza również historia rachunku bankowego. Skarżący nie udokumentował wydatków na utrzymanie domu, ani nie wykazał, że płaci alimenty na dzieci. W ocenie Sądu, przeprowadzona analiza wniosku doprowadziła do przekonania, że skarżący nie wykazał, by jego sytuacja materialna w istocie ulega zmianie w stosunku do tej, którą przedstawił w poprzednio złożonym wniosku z dnia 5 września 2005 r. Wysokość dochodów jest podobna, natomiast tak jak poprzednio nie udokumentował swoich wydatków.
Na powyższe postanowienie W. D. wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając, że jego sytuacja rodzinna i życiowa jest bardzo trudna. Podniósł, że 800 USD jest górnym pułapem zarobków brutto, a średnie zarobki wynoszą około 1.400 zł, z czego po opłaceniu alimentów zostaje kwota 500 zł – 600 zł, którą przeznacza m.in. na zapłatę ubezpieczenia, opłat mieszkaniowych, utrzymanie, gaz, wodę, szkolenia kwalifikacyjne, ubrania służbowe, koszty dojazdów do portów. W konkluzji zażalenia skarżący domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zwolnienia go od ponoszenia kosztów sądowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Prawo pomocy polega na tym, że strona zostaje zwolniona przez sąd od kosztów sądowych oraz uzyskuje uprawnienie do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu przez sąd adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków (art. 244 § 1 i 2 P.p.s.a.). W art. 245 P.p.s.a. przewidziano możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo to przyznaje się, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym polega natomiast na zwolnieniu tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wchodzi zaś w rachubę, jeżeli osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Z takiego stanu rzeczy wynika, że na wnioskodawcy spoczywał obowiązek wykazania na podstawie okoliczności dotyczących jego sytuacji materialnej i rodzinnej, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów. Skarżący tymczasem będąc w tej samej sytuacji materialnej i nie zaskarżając uprzedniego prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 2 grudnia 2005 r. odmawiającego mu przyznania prawa pomocy, składa kolejny wniosek w omawianym względzie. Do zmiany stanowiska Sądu i wydania pozytywnego dla skarżącego postanowienia mogłoby jednak dojść tylko w razie zmiany okoliczności związanych z pogorszeniem jego sytuacji materialnej i finansowej.
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy należy podzielić pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w zaskarżonym postanowieniu, iż skarżący nie wykazał w sposób przekonywający, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skoro bowiem uzyskuje dochody w ustalonej przez Sąd wysokości, to brak podstaw do uznania, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, które na tym etapie postępowania sprowadzają się do konieczności uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł. Stanowisko to jest uzasadnione tym bardziej, że skarżący w toku postępowania nie udokumentował, że jego dochody są uszczuplone o jakiekolwiek inne wydatki o stałym charakterze, zajmujące taką część dochodów, że poniesienie kolejnych, związanych z koniecznością wpłaty wpisu sądowego, wywołałoby uszczerbek w utrzymaniu koniecznym dla skarżącego i jego rodziny.
Mając na uwadze, że w komparycji zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji omyłkowo wpisał rok jego rozpoznania i wydania tj. podał 2005 r. zamiast 2006 r., na podstawie art. 156 w zw. z art. 166 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił z urzędu w pkt 1 sentencji sprostować oczywistą omyłkę.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak sentencji.