Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił stronie skarżącej [...] Spółce z o. o. w W. przyznania prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych – wpisu w kwocie 500 zł.
Jak wskazał Sąd pierwszej instancji, z wniosku złożonego przez skarżącą Spółkę wynika, że prowadzi ona działalność związaną z obsługą rynku nieruchomości, leasingiem finansowym, pozostałymi formami udzielania kredytów, wynajmu i dzierżawy. Wysokość kapitału zakładowego to 5.100 zł, wartość rzeczowych środków trwałych według bilansu z 31 grudnia 2013 r. wynosi 0 zł, zaś na koniec 2013 r. Spółka poniosła stratę w wysokości 156.216 zł. Na koncie bankowym Spółki znajduje się kwota 3506,83 zł. Spółka w 2010 r. zakupiła nieruchomość, na której nie może rozpocząć inwestycji.
Nadto, w sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego skarżąca Spółka wskazała, że pozostaje w trudnej sytuacji finansowej, a jej stan majątkowy jest na tyle niski, że należy go ocenić jako niewystarczający do skutecznego korzystania z prawa do sądu. Podniosła, że kwota znajdująca się na rachunku bankowym nie stanowi wolnych środków, ponieważ na Spółce ciążą liczne zobowiązania, w tym publicznoprawne.
Oddalając wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na wyjątkowy charakter instytucji przyznania prawa pomocy, która stanowi formę dofinansowania strony z budżetu państwa. Jego przyznanie powinno zatem mieć miejsce, gdy zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe.
Zdaniem Sądu, Spółka w dniu złożenia przedmiotowego wniosku posiadała na rachunku bankowym środki pozwalające uiścić wpis w niniejszej sprawie, wynoszący 500 zł. Sam ten fakt przemawia za odmową przyznania stronie prawa pomocy w żądanym zakresie. Posiadanie innych zobowiązań, w tym publicznoprawnych, nie zmienia tej oceny, albowiem spółka winna się liczyć z tym, że w toku prowadzonej działalności zajdzie potrzeba wystąpienia na drogę sądową. Nadto, strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła Sp. z o.o. [...], zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. w sytuacji, gdy skarżąca wykazała, że prowadzi ze stratą działalność gospodarczą związaną z obsługą rynku nieruchomości, a także leasingiem finansowym, innymi formami udzielania kredytów, wynajem i dzierżawą. Ponadto Spółka ma problemy wynikające ze współpracy z innymi spółkami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej w zakresie częściowym normuje art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.). Przepis ten stanowi, że prawo pomocy takiemu podmiotowi może być przyznane w zakresie częściowym jedynie wówczas, gdy wykaże on, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Redakcja art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. wskazuje też jednoznacznie, że ciężar dowodu w zakresie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy, spoczywa na stronie wnioskującej, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "gdy wykaże".
Takich okoliczności, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji strona skarżąca nie zdołała wykazać. Sam bowiem fakt, iż na koncie Spółki znajdują się środki finansowe wielokrotnie przewyższające wysokość wpisu należnego sprawie, wyklucza możliwość uznania strony za nieposiadającej dostatecznych środków na poniesienie tego kosztu postępowania. Okoliczność ta nie została podważona również w rozpoznawanym zażaleniu, w którym polemika z zaskarżonym rozstrzygnięciem Sądu pierwszej instancji odnośnie sytuacji finansowej sprowadzała się do ogólnikowych stwierdzeń odnośnie złej sytuacji finansowej Spółki, bez poparcia ich jakimikolwiek dokumentami. Wbrew twierdzeniom Spółki, w sprawie nie zostało również wykazane, iż prowadzi ona działalność ze stratą.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.