Uzasadnienie
Postanowieniem z 24 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 704/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę J. S. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z 16 grudnia 2016 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis powyższego zarządzenia doręczono skutecznie skarżącemu w dniu 3 stycznia 2017 r. W tej sytuacji, termin do uiszczenia wpisu sądowego upływał skarżącemu w dniu 10 stycznia 2017 r. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 10 stycznia 2017 r., a więc w okresie biegu terminu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżący zgłosił wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W takiej zaś sytuacji, powstanie obowiązku uiszczenia opłaty sądowej po wniesieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy jest uzależnione od wyniku postępowania w przedmiocie rozpoznania tego wniosku.
Zatem do czasu prawomocnego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, realizacja obowiązku pozostaje zawieszona. W postanowieniu z 18 stycznia 2017 r. referendarz sądowy WSA w Gdańsku odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W następstwie zgłoszenia sprzeciwu od powyższego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - postanowieniem z 13 marca 2017 r., sygn. II SA/Gd 704/16 - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 18 stycznia 2017 r. w przedmiocie prawa pomocy.
Wskazując na treść art. 260 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Sąd stwierdził, że w sprawach dotyczących rozpoznania sprzeciwu od postanowienia referendarza w przedmiocie prawa pomocy, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Wojewódzki sąd administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oznacza to, że od postanowień wojewódzkiego sądu administracyjnego wydanych w tych sprawach nie przysługują już środki prawne do Naczelnego Sądu Administracyjnego, a więc postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wydane w tej sprawie jest prawomocne.
W konsekwencji, po rozpoznaniu sprzeciwu skarżącego w niniejszej sprawie, akta przedłożono Przewodniczącej Wydziału, która - zarządzeniem z 15 marca 2017 r. wezwała skarżącego do wykonania prawomocnego zarządzenia z 16 grudnia 2016 r. w przedmiocie wezwania go do uiszczenia wpisu sądowego, wyznaczając 7 - dniowy termin na jego uiszczenie pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie powyższe skarżący odebrał 30 marca 2017 r. Termin do uiszczenia wpisu upłynął bezskutecznie 6 kwietnia 2017 r., co na mocy art. 220 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obligowało Sąd do odrzucenia skargi.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. S., domagając się jego uchylenia i wskazując na trudną sytuację materialną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Sąd I instancji zasadnie wskazał na związek między obowiązkiem uiszczenia wpisu sądowej od skargi, nałożony wezwaniem Przewodniczącej Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, a postępowaniem w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 13 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego z 18 stycznia 2017 r. o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy. Podstawą prawną orzeczenia z 13 marca 2017 r. był przepis art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu nadanym przez ustawę nowelizującą z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). § 1 tego przepisu, interpretowany w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że rozpoznając sprzeciw od postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (§ 2). Oznacza to, że postępowanie w przedmiocie prawa pomocy zostało prawomocnie zakończone, zaś kognicja Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wyłączona. W tej sytuacji procesowej następuje aktualizacja obowiązku uiszczenia wpisu sądowego, w związku z czym, Przewodnicząca Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zasadnie wezwała skarżącego do wykonania prawomocnego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Niewykonanie tego wezwania w ustawowym terminie uzasadniało odrzucenie skargi, co zasadnie Sąd I instancji uczynił na podstawie art. 220 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wskazując na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.