Uzasadnienie
II OZ 77 / 14
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił skarżącemu Stowarzyszeniu [...] w B. w likwidacji przyznania prawa pomocy, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
Zdaniem Sąd pierwszej instancji wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem skarżące Stowarzyszenie nie posiada zdolności sądowej. Wskazując na treść art. 260 oraz art. 243 § 1 w związku z art. 25 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a., Sąd uznał, że podmiot nieposiadający zdolności sądowej nie może być stroną postępowania sądowoadministracyjnego, a zatem nie może też skutecznie ubiegać się o przyznanie w tym postępowaniu prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 27 stycznia 2012 r. sygn. akt [...] zostało rozwiązane oraz zarządzono jego likwidację z jednoczesnym wyznaczeniem likwidatora w osobie R. M. K. Orzeczenie to jest prawomocne wobec oddalenia apelacji przez Sąd Okręgowy w Białymstoku (postanowienie z dnia 20 kwietnia 2012r. [...]).
Jak wskazał następnie Sąd, rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza w istocie zakończenie wszelkiej jego działalności statutowej. Pozostać może jedynie majątek stowarzyszenia, w tym i wierzytelności, a także roszczenia wobec niego. Działalność likwidatora rozciąga się, przy tym wyłącznie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia, albowiem stowarzyszenie w likwidacji nie może prowadzić działalności określonej w statucie (art. 37 ust.2 pkt 3 ustawy o stowarzyszeniach, Dz. U. z 2001 Nr 79, poz. 855 ze zm.).
W konsekwencji likwidator, który przeprowadza likwidację nie działa w imieniu stowarzyszenia, ale w imieniu własnym, wypełniając pewną funkcję publiczną jako osoba zaufania publicznego, a jego działalność rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia. W związku z tym, iż przedmiotowa sprawa nie dotyczy majątku likwidowanego Stowarzyszenia i nie jest związana z procesem jego likwidacji, przyjąć należy, że wnioskodawca nie posiada zdolności sądowej i nie może być stroną postępowania w niniejszej sprawie.
W konsekwencji, skoro wnioskujące o prawo pomocy Stowarzyszenie nie posiada obecnie zdolności sądowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a więc nie może być stroną w tym postępowaniu, brak jest podstaw do merytorycznej oceny jego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 25 § 1 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak na wstępie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Stowarzyszenia [...] w B. w likwidacji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest bezzasadne.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne.
Uwzględniając treść powyższych norm prawnych stwierdzić trzeba, że Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na likwidację Stowarzyszenia oraz brak możliwości dalszego wykonywania zadań statutowych.
Końcowo, zasygnalizować także trzeba, iż w okolicznościach niniejszej sprawy skarżącemu Stowarzyszeniu odmówiono na wcześniejszym etapie prowadzonego postępowania przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 23 maja 2011 r. Zażalenie wniesione na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2013 r. Złożenie, zatem kolejnego wniosku winno być rozpoznawane w granicach określonych art. 165 P.p.s.a. Ponieważ nie uległy zmianie podstawy odmowy przyznania stronie skarżącej prawa pomocy, zażalenie nie mogło zostać uwzględnione.
Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.