Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił E. K. i T. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej za usunięcie drzew bez zezwolenia.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że T. K. pobiera świadczenia z ubezpieczenia społecznego oraz czerpie dochody z pozarolniczej działalności gospodarczej, co stanowi jego dochody w łącznej wysokości netto ok. 1 500 zł. Natomiast z przedłożonej umowy najmu wynika, iż E. K. otrzymuje dochód w wysokości 1 500 zł miesięcznie. Syn T. i E. K. otrzymuje dochód z umowy o pracę w kwocie 1 000 zł. Łączny dochód rodziny wynosi zatem ok. 4 000 zł, a na osobę w rodzinie przypada 1 000 zł. Część uzyskiwanych dochodów strony przeznaczają na oszczędności, z których to oszczędności są w stanie opłacić koszty sądowe. Podkreślono również, iż prowadzą oni działalność gospodarczą, polegającą na budowie domów jednorodzinnych, która to działalność może przynieść im znaczne dochody.
Również umowa najmu lokalu użytkowego może im przynosić zwiększony dochód, a warunki pogodowe, o których mowa we wniosku, stanowią jedynie krótkotrwałą przeszkodę w realizacji inwestycji, która nie ogranicza możliwości zarobkowych stron.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik E. K. i T. K. podniósł, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest w pełni zasadny. Odnosząc się do uzasadnienia postanowienia stwierdził, że brak jest logicznego uzasadnienia przyjętego rozstrzygnięcia, ponieważ nawet przy przyjęciu, że strony mają jakieś oszczędności, to nie są w stanie więcej wydać niż zarabiają. Podkreślono, że działalność gospodarcza skarżących przynosi straty, a wnioskodawcy dopłacają do działalności gospodarczej ze swoich oszczędności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Należy podkreślić, że zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy ma natomiast charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż to na osobie ubiegającej się o przyznanie jej prawa pomocy, we wnioskowanym zakresie, spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania jej tego prawa.
Należy podkreślić, że strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium majątkowe. Sąd nie kieruje się w tym zakresie zasadami słuszności, lecz bada stan majątkowy i rodzinny wnioskodawcy.
Z akt sprawy wynika zaś, iż E. K. i T. K. mieszkają wspólnie z dwójką dzieci, a ich udokumentowane wspólne miesięczne dochody przekraczają kwotę 4000 zł, posiadają dom o pow. 270 m2, nieruchomość rolną o pow. 0,2 ha i działkę o pow. 3200 m2 na której prowadzona jest inwestycja. T. K. prowadzi również działalność gospodarczą i uzyskał kredyt inwestycyjny w wysokości 2 000 000,00 zł w związku z budową 10 budynków wielorodzinnych. Jednocześnie pełnomocnik wnioskodawców, sam wskazał, że straty działalności gospodarczej pokrywane są oszczędności wnioskodawców, co sugeruje, iż posiadają oni oszczędności nie ujawnione w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy przed sądem I instancji.
Oznacza to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż Sąd I instancji trafnie przyjął, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Wnioskodawcy nie wykazali bowiem, aby uiszczenie wpisu w wysokości 1497 zł. rzeczywiście mogłoby spowodować znaczny uszczerbek w utrzymaniu ich rodziny.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.