Uzasadnienie
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r. przyznano P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a w pozostałym zakresie oddalono wniosek. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 czerwca 2013 r. odrzucono sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r. w przedmiocie prawa pomocy. Zażalenie na powyższe postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OZ 672/13.
W dniu 19 maja 2014 r. skarżący P. K. złożył ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, który należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r. w zakresie punktu 2, tj. odmowy zwolnienia skarżącego z kosztów sądowych. We wniosku wskazał, że zaistniały okoliczności powodujące niemożność uiszczenia kosztów sądowych. Wyjaśnił, że jego żona w dniu 26 maja 2014 r. ma skierowanie do szpitala klinicznego na zabieg, co wiąże się z dodatkowymi wydatkami z uwagi na konieczność wyjazdów do Łodzi oraz braku wynagrodzenia za pobyt w szpitalu (praca na kontrakcie). Z dołączonego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką oraz trójką dzieci. Wnioskodawca wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 62 m2, nieruchomość rolną o powierzchni 2,4 ha oraz kamienicę w T. Wskazał, że łącznie z żoną uzyskuje dochód w wysokości 6 800 zł miesięcznie (jego dochód miesięczny wynosi ok. 3600 zł brutto, żony ok. 3200 zł brutto), zaś dodatkowe informacje finansowe znajdują się już w aktach sprawy.
Postanowieniem z dnia 12 czerwca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)- dalej p.p.s.a. odmówił zmiany pkt 2 postanowienia referendarza sądowego WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika, iż do stałych wydatków zostały zaliczone kwoty wskazane w piśmie z dnia 18 marca 2013 r.: 214 zł podatek od nieruchomości, 600 zł PIT, 189 zł VAT, 80 zł czynsz za mieszkanie, 300 zł paliwo do samochodu opel astra z 1995 r., 200 zł prąd, 100 zł internet, 45 zł PZU - ubezpieczenie na życie, 210 zł gaz, 70 zł bilet miesięczny syna, 200 zł odzież, 100 zł woda i ścieki, około 1500 zł na żywność. Pozostałą kwotę wydaje na lekarstwa, kieszonkowe dla dzieci i inne wydatki bieżące.
Biorąc pod uwagę aktualny dochód w wysokości 6800 zł, na jedną osobę w rodzinie przypada 1360 zł, zatem jest większy w porównaniu z okresem przyjętym za podstawę orzekania w postanowieniu z dnia 10 kwietnia 2013 r., kiedy to ustalono, że dochód na rodzinę wynosił kwotę ok. 5000 zł, co dawało na jedną osobę w rodzinie kwotę około 1000 zł.
Skarżący powołał się w ponownym wniosku na okoliczność, że jego małżonka została skierowana na zabieg, co wiąże się kosztami dojazdów do innego miasta oraz brakiem wynagrodzenia za okres pobytu w szpitalu i w tych okolicznościach skarżący upatruje zmiany w sytuacji finansowej. Skarżący nie wykazał jednak na jakim poziomie kształtują się ww. dodatkowe wydatki, ani w jakiej mierze wpływają one na aktualną sytuację finansową, ani też w jakim okresie żona skarżącego nie wykonuje pracy na kontrakcie i z tego powodu nie otrzymuje wynagrodzenia. Biorąc pod uwagę fakt, że skarżący jest stroną licznych postępowań sądowoadministracyjnych i w każdym z nich składa wielokrotne wnioski o przyznanie prawa pomocy, zatem jest świadomy, że wszelkie zmiany w jego sytuacji finansowej winny być dokładnie przytoczone (poprzez podanie ich wysokości) i udokumentowane. W niniejszej sprawie, domagając się ponownie zwolnienia od kosztów sądowych, skarżący nie wykazał zmiany w jego sytuacji finansowej, która uzasadniałaby przyznanie mu prawa pomocy także w zakresie zwolnienia od tych kosztów.
Sąd podkreślił, że strona wnosząc sprawę do Sądu, winna partycypować w kosztach postępowania (stanowiących należność publicznoprawną), a pomoc państwa przyznawana jest dopiero wówczas, gdy strona przy dołożeniu wszelkich sił i starań nie jest w stanie samodzielnie ponieść tych kosztów. W ocenie Sądu skarżący nie jest taką osobą, i jest on w stanie uiścić te koszty, które na obecnym etapie postępowania dotyczą jedynie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł.
P. K. pismem z dnia 7 lipca 2014 r. wniósł zażalenie na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2014 r. zarzucając błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę i mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia, poprzez wyprowadzenie z materiału dowodowego sprawy błędnego wniosku, że P. K. może ponieść koszty postępowania, pomimo iż z przedstawionych danych wynika, że z uwagi na skierowanie żony skarżącego na zabieg operacyjny i jej pobyt w szpitalu dochody rodziny uległy obniżeniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy.
Mając powyższe na uwadze należało zauważyć, że rozpoznawany przez Sąd wniosek o przyznanie prawa pomocy swoim przedmiotem odnosił się do sprawy już rozstrzygniętej przez ten Sąd w toku dotychczasowego postępowania, gdyż prawomocnym postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013 r. przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd I instancji podniósł, że w kolejnym wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca nie przywołała okoliczności pozwalających stwierdzić, że jej sytuacja materialna uległa zmianie w sposób wskazujący na nieaktualność poprzednio dokonanej oceny odnoszącej się do możliwości skarżącego w partycypowaniu w kosztach postępowania w zakresie obowiązku uiszczenia opłat sądowych.
Z powyższych względów należało uznać, że w sprawie nie zachodzą warunki do zmiany postanowienia WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r. na podstawie art. 165 p.p.s.a., gdyż skarżący nie powołał się na takie okoliczności, które miały miejsce po rozpoznaniu poprzedniego wniosku o prawo pomocy i które wskazywałby, że w świetle deklarowanych dochodów i wydatków, jego możliwości płatnicze zmieniły się na tyle, iż nie jest ono obecnie w stanie wygospodarować środków na poniesienie kosztów sądowych, które na obecnym etapie sprawy wynoszą 100 zł (wpis od skargi kasacyjnej).
Dodatkowo należy wskazać, że dochód na członka rodziny w porównaniu do okresu w którym rozpoznawano poprzedni wniosek o przyznanie prawa pomocy wzrósł. Odnosząc się natomiast argumentów zażalenia należy wskazać, że skarżący w żaden sposób nie wskazał, w jaki sposób zmieniła się jego sytuacja materialna w związku z pobytem jego żony w szpitalu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.