Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 maja 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił M. C. przyznania prawa pomocy, w sprawie z jej skargi na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przedłożenia określonych dokumentów.
W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd wskazał, że z oświadczeń skarżącej oraz dokumentów dołączonych przez nią do wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, iż łączny miesięczny dochód pięcioosobowej rodziny skarżącej (w tym dwoje małych dzieci i trzy osoby dorosłe o stałych dochodach) wynosi 5.065,72 zł. Wskazane przez skarżącą miesięczne wydatki obejmują: 1.500 zł na zakup żywności, 855,84 zł na dojazdy, 1.472 zł z tytułu zaciągniętego kredytu i pożyczek, 350 zł za energię elektryczną i gaz, 400 zł na zakup leków, 100 zł na leczenie, a więc łącznie 4.677,84 zł. Oprócz tego skarżąca przedstawiła dowodów poniesionych kosztów, w szczególności: 112,85 zł z tytułu rozmów telefonicznych opłaconych w miesiącu marcu 2010 r., 245 zł z tytułu umowy ubezpieczenia opłaconej w miesiącu styczniu 2010 r., 283 zł z tytułu umowy ubezpieczenia opłaconej w miesiącu marcu 2010 r., 4.600 zł z tytułu zakupu środków ochrony roślin opłacone w kwietniu 2010 r. oraz 40 zł z tytułu I raty podatku rolnego opłaconego w miesiącu marcu 2010 r.
Zdaniem Sądu powołane przez skarżącą okoliczności świadczą o tym udokumentowany miesięczny dochód rodziny skarżącej przekraczający 5.000 zł (w warunkach wiejskich) pozwala, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych (§ 2 ust. 1 pkt 1 i 7, § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2003 r., Nr 221, poz. 2193 ze zm.; § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych, Dz.U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192). Jednocześnie podniesiono, że zadeklarowane przez skarżącą dochody oraz wydatki jej rodziny zdają się wskazywać, iż rodzina skarżącej posiada inne jeszcze dodatkowe źródło dochodów, nieprzedstawione we wniosku o przyznanie prawa pomocy. ponieważ wydatki w sposób znaczący przewyższają udokumentowane przez skarżącą dochody.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca podniosła, że wniosek o przyznanie prawa pomocy jest w pełni zasadny, a ponoszenie kosztów sadowych spowoduje duży uszczerbek dla budżetu jej rodziny. Odnosząc się do uzasadnienia postanowienia stwierdziła, że nie posiada dodatkowego źródła utrzymania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Należy podkreślić, że zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Instytucja prawa pomocy ma natomiast charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż to na osobie ubiegającej się o przyznanie jej prawa pomocy, we wnioskowanym zakresie, spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w określonej sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania jej tego prawa.
Z akt sprawy wynika zaś, iż skarżąca mieszka wspólnie z matką, mężem i dwójką małoletnich dzieci, a ich udokumentowane wspólne miesięczne dochody przekraczają kwotę 5000 zł.
Oznacza to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż Sąd I instancji trafnie przyjął, że brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Skarżąca nie wykazała bowiem, aby uiszczenie wpisu w wysokości 100 zł. rzeczywiście mogło spowodować znaczny uszczerbek w utrzymaniu jej rodziny.
Należy jednocześnie zaznaczyć, że w przypadku uwzględnienia skargi zgodnie z art. 200 p.p.s.a., skarżącej będzie przysługiwał od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.